Ommetje Vijf Eiken – seizoenswandeling in Rijen

Ommetje Vijf Eiken meelopen. Wil je ook een ommetje lopen? Loop mee op vrijdag 26 juni 2015. We starten stipt om 19:30 uur bij het parkeerterrein van Eetcafé De Vijf Eiken, Oosterhoutseweg 57, 5121 RE in Rijen. De wandeling duurt maximaal 2 uur en is ongeveer 5,1 kilometer lang over grotendeels onverharde paden. Iedereen is welkom en gratis deelname.

Ommetje vijf eiken banner (4)

Ommetjes geven meerwaarde voor natuur en landschap. Een ommetje is een niet al te lange wandeling die aan de rand van een dorp begint en eindigt en die zoveel mogelijk langs zandpaden en herstelde oude paden door het agrarische cultuurlandschap gaat. Door de ommetjes wordt het landschap toegankelijker voor de bewoners en blijven oude zandpaden, landschapselementen en cultuurhistorische elementen beter behouden.

De Brabantse Milieufederatie heeft de afgelopen jaren in de wijde omgeving van Den Bosch en Tilburg meer dan dertig Brabantse ommetjes gerealiseerd. De ommetjes zijn ingepast in verschillende wandelroutenetwerken en herkenbaar aan de geelgroene of oranjerode bordjes. t.  Op de Facebookpagina van de Brabantse Milieufederatie kunt u foto’s bekijken van een aantal Brabantse ommetjes.

Werkgroep Ommetjes. Het ommetje Vijf Eiken is gerealiseerd in samenwerking met de gemeente Gilze en Rijen, Natuur- en Landschapsvereniging Gilze en Rijen (NLGR), Heemkring Molenheide en het Ministerie van Defensie. Dit heeft nogal wat voeten in de aarde gehad; het is niet gebruikelijk dat ommetjes over een militair oefenterrein van Defensie lopen. Toch is in 2014 het Ommetje Vijf Eiken officieel geopend.

Opening van het Ommetje door wethouder van der Veen op 27 juni 2014.

De NLGR heeft een eerste ommetje De Leemkuilen in Gilze al gerealiseerd in 2012 . De werkgroep Ommetjes van de NLGR is inmiddelsl druk bezig met het opzetten van ommetjes in de andere kernen. Een ommetje Molenschot en een ommetje Hulten en nog een ommetje in Gilze zijn in voorbereiding.

Deze seizoenswandeling wordt in 2015 voor de tweede keer georganiseerd door de NLGR. Doel van de activiteit is een laagdrempelig en toegankelijke activiteit te organiseren om zo een breed publiek te betrekken bij natuur en landschap. Een activiteit voor de leden van de NLGR, maar zeker ook voor alle inwoners van Gilze en Rijen en recreanten uit de wijde omgeving.

In de folder vindt u de kaart en informatie over bezienswaardigheden langs de route. De folder is verkrijgbaar bij Eetcafé De Vijf Eiken en bij de receptie van recreatiepark D’n Mastendol. Het startpunt van dit ommetje de parkeerplaats van Eetcafé De Vijf Eiken, afstand: 5.1 kilometer.

Bekijk de folder online

Ommetje 5 Eiken – Rijen

 

  1. Waar komt de naam Rijen vandaan? De naam Rijen komt al voor in een akte uit 1404, waarvan het origineel berust in het archief van het klooster Sint Catharinadal in Oosterhout. Vanaf 1570 veranderde de naam ‘Dierien’ via ‘De Reijen’ en ‘Reijen’ in Rijen. In 1895 schreef het gemeentebestuur aan Gedeputeerde Staten dat het niet ‘Gilze en Reijen’ maar ‘Gilze en Rijen’ moet zijn.
  2. Vijf Eiken Waar de weg Breda–Tilburg die van Oosterhout– Gilze kruiste, staat al eeuwenlang herberg en boerderij ‘De Vijf Eiken’. Ze was een pleisterplaats langs beide verkeerswegen en het enige contactpunt, dat het heidorpje Rijen met de grote wereld bezat. De herberg heeft in de loop der eeuwen veel stormen getrotseerd. Op 30 juli 1943 vloog op minder dan 100 meter afstand een munitietrein van 28 wagons de lucht in. De schade aan het pand was enorm. Na wederopbouw doet het pand nog altijd dienst als café en restaurant.
  3. Steenfabriek In 25 februari 1870 werd voor het eerst melding gemaakt van een steenfabriek. De ruime aanwezigheid van goede leem in de kuilen zo’n 200 á 300 meter westelijk van de Vijf Eiken, bracht de bewoners op het idee om er bruikbare stenen van te maken. Dat begon op nogal onbeduidende schaal. Toch zouden volgens de overlevering de stenen voor de eerste parochiekerk van Rijen of de daaraan voorafgaande kapel (1464), uit deze leemkuilen afkomstig zijn. Het laatste gebouw waarin de stenen werden vervaardigd is nu eigendom van een meubelgroothandel.
  4. Het kamp bij Rijen Het vraagt veel fantasie om je op deze plaats een enorm legerkamp in te denken. Toch verwijzen een eenzaam straatnaambordje met het opschrift Kampstraat en een stuk open heideveld naar dat kamp. Rond 1830 waren hier zo’n 15.000 soldaten gelegerd in een kamp zo groot als een toenmalige stad. Breda had toen bijvoorbeeld ongeveer 12.000 inwoners. Hoe het zover kwam? Na de nederlaag van Napoleon bij Waterloo (1815), werden Nederland en België samengevoegd. Zo ontstond als noordelijke buffer tegen Frankrijk het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden, met Willem I als koning. Maar al na vijftien jaar kwamen de Belgen in opstand; zij wilden zich afscheiden. Daar voelde Willem I weinig voor en daarom bracht hij vanaf 1830 50- tot 60.000 militairen in Brabant samen, klaar om België binnen te vallen. De hoofdmacht lag in het kamp bij Rijen. In bijna 1400 tenten werden de 15.000 soldaten hier gehuisvest. Nog altijd wordt het gebied als oefenterrein gebruik door de landmacht.
  5. Broodbaan Deze naam is ontstaan omdat de boerenzonen uit Molenschot langs deze weg hun brood gingen verdienen in de leerfabrieken van Rijen.
  6. Kinderkamp Op een deel van het zogenaamde Kamp van Rijen, richtte in 1925 de Rotterdamsche Bond van Lichamelijke Opvoeding een kamp in voor kinderen en volwassenen uit Rotterdam. Er woonden in de stad veel kinderen in flats die niet genoeg in de buitenlucht kwamen en waarvoor de artsen frisse lucht voorschreven. In het eerste jaar konden de ene week 500 jongens en de tweede week 550 meisjes ontvangen worden. Allemaal ‘bleekneusjes’ uit de hoogste klassen van de lagere scholen. Een deel van de oude gebouwen vindt u nog terug op het terrein waar nu Recreatiepark D’n Mastendol is gevestigd.
  7. Flora en Fauna Tijdens de wandeling zult u eikvarens, hulst, kamperfoelie, vogelkers en allerlei andere planten en struiken aantreffen. Wat bomen betreft, zijn het vooral de beuk, eik, den, berk en vlier. Op de open heide is erg veel bedrijvigheid van bijen en vliegen.

Een ommetje in de Gemeente Gilze – Rijen. Rijen heeft eigenlijk alles wat voor recreanten en toeristen de moeite waard is: sportieve evenementen en activiteiten, culturele uitstapjes, prettige verblijfsaccommodaties, gezellige horeca en nog veel meer. Ook voor de bewoners van de kernen van de gemeente is het ommetje een leuk uitstapje in de buurt.

Aandachtspunten voor de wandelaar:

  • routepaaltjes markeren de route; het onderbordje geeft de naam van het ommetje aan
  • uitgezonderd de openbare wegen zijn de ommetjes alleen toegankelijk voor wandelaars tussen zonsopkomst en zonsondergang
  • waar de ommetjes over particulier terrein lopen kunnen nadere bepalingen gelden (bijvoorbeeld honden niet toegestaan), let op de bebording
  • laat gewassen, vee en andere dieren met rust, voeder dieren niet en laat geen hekken open staan
  • de route voert deels door een oefenterrein van Defensie, verstoort u mogelijke militaire activiteiten niet

 

Naaldbomenwandeling en INDEKOPERENKETEL combinatie

004 002

Op zondag 26 april heeft Catharina voor de Natuur en Landschapsvereniging Gilze en Rijen een naaldbomenwandeling georganiseerd in het Chaamse bos. Gelukkig viel het best mee met het weer en waren er meer dan twintig mensen die meeliepen. We hebben vooral stilgestaan bij de Grove Den, Douglasspar en Lariks rondom de Ossegoor. Henk Ploeger had de dag ervoor in hetzelfde bos ongeveer vier boodschappenkratten met Douglasspar geoogst om in de ketel te stoppen. De stoomdestileerketel stond ondertussen al aan in INDEKOPERENKETEL.

NaaldbomenexcursieNLGR02

Op sommige plekken in het bos groeien de naaldbomen zelfs op het pad. Sjoerd heeft verteld over het perceel dat helemaal terug is gegeven aan de natuur en niet meer beheerd wordt. In een ander gedeelte van de wandelroute zijn er best wat naaldbomen gemarkeerd met een rode stip, wat betekent dat ze zullen worden weggehaald. Wat een mooi afvalproduct voor in de ketel!

De lariks groeit het liefst op leemgrond, dus rondom de goor zal je die niet vinden. De etherische olie van lariks wordt onder andere ingezet voor mensen die meer zelfvertrouwen nodig hebben. De Grove Dennen voelen zich wel thuis rond de Ossegoor. We hoorden vele tjiftjafs, fitus en een grote bonte specht. De sparren zijn voor een groot deel aangeplant rond het jaar 1900. Natuurlijk valt hier nog veel meer over te vertellen. Catharina heeft speciaal over dit onderwerp een publicatie gemaakt van 26 pagina’s met de titel: Lariks, Spar en Grove Den: naaldbomen en hun geneeskrachtige werking. Deze publicatie kan je opvragen door een mail te sturen aan catharinadeb@gmail.com.

2015-04-05 16.04.02

NaaldbomenexcursieNLGR01

NaaldbomenexcursieNLGR08

De etherische olie van de Douglasspar was bijna klaar, toen de deelnemers van de excursie in de destilleerwerkplaats aankwamen. De thee en koffie met wat lokaal lekkers stond al klaar. Tinekes decoraties kregen veel bekijks, evenals het workshopsaanbod voor de komende maanden van INDEKOPERENKETEL. Henk Ploegers verhaal sloot mooi aan op datgene wat Catharina in het bos had laten zien. Hij heeft uitgebreid verteld over de etherische olie gewonnen uit het Chaamse bos.

We hebben veel positieve reacties gekregen en Henk, Tineke en Catharina hebben zelf ook genoten van een gezellig weekend in Gilze vol nieuwe ont-moetingen.

Volgende seizoenswandeling voor de NLGR is op vrijdagavond 26 juni van 19:30 uur tot ongeveer 21:30 uur. We lopen het Ommetje Vijf Eiken vanaf P-plaats Restaurant Vijf Eiken in Rijen.

005