Eetbare bloemen en bessen voor Wolfsweide

 

Eetbare bloemen en bessen voor Wolfsweide
vlekkenplan met vier plantlijsten

Het Wolfsweide park is een buurtpark ontstaan als riooloverstort. Het park is een fijne plek voor buurtbewoners. De laatste herinrichting dateert van enkele jaren terug. Het heeft nu allerlei functies gekregen. Met een hondenlosloopgebied, een ponyweide, een grote speeltuin en visvijver kunnen veel mensen genieten van het park. Ook komt er ruimte voor eetbaar groen en wordt gewerkt om meer biodiversiteit te creëren wat goed is voor vlinders, bijen en mensen.

Aanleiding
Het park heeft veel gras en hoge bomen. Door het vervangen van een gedeelte van het gras door een bloemenmengsel en bestaande struiken door andere soorten wordt kleur en geur toegevoegd. Dat geeft meer biodiversiteit en zorgt voor meer bloemen en bessen. De randen van de borders worden vergroot en maakt Wolfsweide nog aantrekkelijker en levendiger.

Voorwaarden
– Het open karakter met name van het speelveld wordt niet
aangetast. De zichtlijnen blijven bestaan in verband met
veiligheid.
– De beplanting moet passen bij het park.


Dit voorstel omvat een vlekkenplan met plantlijsten voor drie groeilagen:
– kruidlaag = bloemenweide
– struiken en heesters met eetbare bloemen of bessen
– grote bomen zoals tamme kastanje en walnoot

De vlindervriendelijke en bijenvriendelijke bloemenweide
Om een aantrekkelijke entree van het park te creëren en het park te verbinden met de woonwijk is het voorstel om dit in te zaaien met meerjarig bloemenmengsel.

In november 2016 heeft de werkgroep Biodiversiteit van de Natuur- en Landschapsvereniging Gilze en Rijen (NLGR) een memo over vlinderidylles ingediend waarin ook locatie Wolfsweide is opgenomen. Zo kan een combinatie gemaakt worden van bijenvriendelijke en vlindervriendelijke planten die eetbaar zijn.

Uit de Memo vlinderidylles: “Het gaat bij een vlinderidylle om bloemrijk grasland met meerjarige plantengroei. Er wordt gewerkt met inheemse planten die thuishoren in de regio. Een vlinderidylle heeft een oppervlakte van ongeveer een halve hectare of meer, is toegankelijk voor alle bewoners en is minimaal 5 jaar beschikbaar.”

Soorten die in een ruderaal mengsel van wilde bloemenzaad​ zitten:
Anchusa officinalis – Gewone ossentong
Anthemis arvensis – Valse Kamille
Anthemis tinctoria – Gele kamille
Artemisia vulgaris – Bijvoet
Berteroa incana – Grijskruid
Carum carvi – Karwij
Cichorium intybus – Wilde cichorei
Daucus carota – Peen
Dipsacus fullonum – Grote kaardebol
Echium vulgare – Slangenkruid
Erodium cicutarium – Gewone reigersbek
Fumaria officinalis – Gewone duivenkervel
Geranium dissectum – Slipbladige ooievaarsbek
Glebionis segetum – Gele ganzenbloem
Isatis tinctoria – Wede
Leucanthemum vulgare – Gewone margriet
Malva moschata – Muskuskaasjeskruid
Malva sylvestris – Groot kaasjeskruid
Matricaria chamomilla – Echte kamille
Melilotus albus – Witte honingklaver
Melilotus officinalis – Citroengele honingklaver
Oenothera biennis – Middelste teunisbloem
Oenothera glazioviana – Grote teunisbloem
Onopordum acanthium – Wegdistel
Papaver dubium – Bleke klaproos
Papaver rhoeas – Grote klaproos
Raphanus raphanistrum – Knopherik
Reseda lutea – Wilde reseda
Reseda luteola – Wouw
Securigera varia – Bont kroonkruid
Sinapis alba – Witte mosterd
Sinapis arvensis – Herik
Tripleurospermum maritimum – Reukeloze kamille
Verbascum densiflorum – Stalkaars
Verbascum phlomoides – Keizerskaars
Vicia sativa subsp. nigra – Smalle wikke
Vicia villosa – Bonte wikke

Aanvullen met:
Achillea millefolium – Duizendblad
Helianthus annuus Pacino Gold – laagblijvende zonnebloem
Buddleja davidii – Vlinderstruik
Hypochaeris radicata – Biggenkruid
Taraxacum officinale- Paardenbloem
Heracleum sphondylium – Gewone berenklauw

 

Advies
In de gemeente Gilze en Rijen worden al een aantal jaren braakliggende terreinen ingezaaid met eenjarige mengsel voor tijdelijke natuur. Er zijn al leveranciers bij de gemeente bekend die professioneel advies kunnen geven over een evenwichtig biologisch meerjarig zadenmengsel.

1 – bloemenweide zuidkant de wijk in

1 – bloemenweide langs hondenuitlaatveld door het midden van Wolfsweide

1 – bloemenweide op het schiereiland, opnieuw inzaaien

oogst van rode bessen uit eigen tuin is ongeveer elk jaar gelijk

Smulbosje met eetbare bloemen en bessen
In het midden van Wolfsweide staan struiken en bomen die vervangen kunnen worden door eetbare soorten. Zo komt er meer kleur, geur en biodiversiteit. Als een bosje waar je in wilt happen!
Jampotten worden niet meegeleverd 😉

Fruitdragende heesters
Ribes rubrum – Aalbes/rode bes
Ribes uva-crispa – Kruisbes
Rubus idaeus – Framboos
Rubus fruticosus – Braam
Ribes nigrum – Zwarte en witte bes
Rubus phoenicolasius – Japanse wijnbes
Rosa Rugosa – Rozenbottel (roos)

Vruchtbomen
Prunus avium – Zoete kers
Pyrus communis – Peer
Malus domestica – Appel
Prunus domestica – Pruim
Mespilus germanica – Mispel
Kwee Cydonia – Kweepeer

2 – het smulbosje is de ‘kers op de taart’ in het midden van Wolfsweide

Grote bomen
Castanea sativa – Tamme kastanje
Juglans Regia – Walnoot

Door een grote notenboom zoals tamme kastanje en walnoot toe te voegen in het ontwerp worden alle plantlagen als het ware op elkaar aangesloten. Verder passen deze bomen goed bij
de ambitie van de gemeente Gilze en Rijen om monumentale bomen te planten.

Bosstruweel
Aan de zuidrand staan al vlier en braam. Deze soorten laten staan en aanvullen met heesters uit dit rijtje:

Sambucus nigra – Vlier
Cornus mas – Gele kornoelje
Corylus avellana – Hazelnoot
Crataegus Monogyna – Meidoorn
Eleaegnus umbellata – Olijfwilg
Lonicera caerulea – Honingbes
Ribes rubrum – Aalbes/rode bes
Ribes uva-crispa – Kruisbes
Rubus idaeus – Framboos
Rubus fruticosus – Braam
Ribes nigrum – Zwarte en witte bes
Ribes x culverwell – Jostabes
Rubus phoenicolasius – Japanse wijnbes
Rosa Rugosa – Rozenbottel (roos)
Rosa rubiginosa – Egelantier (roos)
Viburnum opulus – Gelderse roos

3 – bosstruweel met plukfruit op het zuiden in Wolfsweide

Plukroute
De noordzijde van Wolfsweide aan de buitenrand is een goede plek om fruitdragende heesters te zetten die in de schaduw gedijen.

Amelanchier – Krentenboompje
Hibiscus syriacus – Hibiscus
Crataegus Monogyna – Meidoorn
Lonicera caerulea – Honingbes
Lycium barbarum – Boksdoorn
Malus domestica (lunterense pippeling) – Appel
Malus domestica (Alexander) – Appel
Mespilus germanica – Mispel
Passiflora incarnata – Passiebloem
Prunus domestica (opal) – Pruim
Prunus domestica (victoria) – Pruim
Prunus domestica (dubbele boerenwitte) – Pruim
Prunus persica (Avalon Pride) – Perzik
Pyrus communis (gieser wildeman) – Peer
Ribes nigrum – Zwarte bes
Ribes odoratum – Buffelkrent
Tillia cordata – Winterlinde (als haag)
Viburnum opulus – Gelderse roos

4 – plukroute aan de noordzijde aan de buitenkant van Wolfsweide

Onderhoud
De NLGR is bereid om zorg te dragen voor onderhoud met de Groene Brigade. Samen met de partners IVN, de Bijenhoudersvereniging Ambrosius, de vlinderstichting, en het COA ondersteunen zij o.a. vlinderidylles.

Meer samenwerking mogelijk
Denk aan Wolfsweide als een plek waar Boomfeestdag gehouden wordt met scholen, Zonnebloemdag op 1 mei, zaai- en oogstfeesten met de bewoners, natuureducatieve activiteiten.

Anticiperend op de inrichtingsmaatregelen rondom de riooloverstortvijver zorgt een bloemenweide en fruitdragende heesters voor een mooi uitzicht en neemt méér water op en haalt méér CO2 uit de lucht dan een grasveld.

Bronnen
Cruydthoeck, Voedselbos Kralingen, plantlijst smulbos Gilze, Memo vlinderidylles

Samenstelling en illustraties:
Catharina de Bruin transitie adviseur

samengesteld voor de werkgroep Wolfsweide
in samenwerking met de werkgroep Biodiversiteit van de NLGR

plangebied

Eetbare bloemen en bessen voor park Wolfsweide wordt ondersteund door: