Koken met kool in Sophia’s Tuin

Henk heeft me meegenomen naar een kookworkshop bij Sophia’s Tuin. Het was de eerste keer dat er in Sophia’s Tuin een kookworkshop gehouden werd op deze manier. Op zaterdagmorgen is het altijd een komen en gaan van klanten voor de biologische producten van Vincent. sofiastuin

sofiastuin 001

We hebben een hartstikke leuke leerzame workshop gevolgd over Koken met kool. Paulien Ongering heeft allerlei soorten bereidingen laten zien en proeven, waar ik zelf echt niet opgekomen was. Wat is het simpel en lekker! Het heeft me geïnspireerd om zelf te gaan fermenteren.

Nu gaan we eerst een goede methode zoeken voor de weckpotten die we al hebben staan. Een steen erin? Een pot met een springveer zoeken? Gelukkig komt de tijd van de garageverkoop in het dorp en de vrijmarkt van Koningsdag eraan. Zo hebben we iets leuks om naar te zoeken en een beetje langs de kraampjes te slenteren.

Ik zou het boek Verrot lekker van Christian Weij een keer willen lenen om door te bladeren voor leuke recepten. Ik plaatste een oproep via peerby en kon het boek halen een half uurtje fietsen hiervandaan.

Heb je nog een fermentatiepot staan die je niet gebruikt? Of zo’n pot met een springveer aan de binnenkant waarmee de groente wordt aangedrukt. Ik wil het graag lenen om zelf uit te proberen. Zullen we ervaringen uitwisselen? Lijkt me heel leuk!

saladepers

 

En wat dacht je van umeboshi vruchten te gaan verbouwen in Nederland? Met die hype aan voedselbossen is er vast ergens plek voor een paar pruimen/abrikozenbomen die geschikt zijn om in ons klimaat umeboshi te gaan maken. Dat lijkt me geweldig.

boek verrot lekker umeboshi

Koken met kool Sophia’s tuin 2 april 2016
recepten: Paulien Ongering

Witte kool-pickle

Snij witte kool zo fijn mogelijk of gebruik een koolschaaf.
Strooi er een beetje zout over en kneed het zout door de kool.
Zet onder druk zodat de kool al snel helemaal onder het vocht staat.
De picckle is al na een paar uur eetbaar.
Eet de pickle zó of meng er een dressing doorheen, bijv. mayonaise/yoghurt/olijfolie/citroen/rozemarijn/tijm etc. Ook lekker gecombineerd met een fris appeltje.

Gemarineerde witte kool

Kook 2 koppen water met daaraan toegevoegd twee fijngewreven umeboshi’s, ook de pitten, twee koppen gesnedenkool en 1 kop wortel in lucifertjes.
Zet de pan na twee tot 5 minuten van het vuur en laten 1 dag staan in dit vocht.
Heerlijk verfrissend.
Het kookvocht is een lekkere drank, heeft een goede fijne zure smaak.
Je kunt ook andere groentes op deze manier bereiden.
Ideaal voor hete dagen. ‘s Morgens maken, ‘s avonds eten.

Geblancheerde spitskool

Breng een pan (met dunne bodem) water met een koffielepel zout aan de kook. Kook in een paar porties afzonderlijk de kool in het water gedurende een halve minuut tot twee minuten. Haal met een schuimspaan de kool eruit en spoel koud.

Gebakken spitskool met gember

Schil en snij een stukje gember.
Verhit een braadpan, laat het vet smelten en bak de gember hierin.
Voeg gesneden spitskool toe en bak een paar minuten (3-7).
Voeg tenslotte een klein beetje zout toe.
Simpel en heel lekker.

Combi prei en witte kool

-Bak prei en meng met geblancheerde kool
-Bak witte kool en meng met geblancheerde prei

 

 

 

Strohplatz voedselbos aanplanten

Henk en ik waren op uitnodiging een weekend mee met Niels. Hij is grondlegger van Strohplatz. Elk jaar houdt hij een Strohplatz-weekend in Rorodt. Dat is een gehucht gelegen op 500 meter hoogte, zo’n beetje 40 kilometer ten oosten van Trier.

De plek Strohplatz heeft de potentie om een mooie groepaccommodatie te worden. In het woonhuis staan wel al stapelbedden met plek voor twintig mensen om te overnachten. Er is een composttoilet en stromend water. Aan de overkant van de straat staat een grote varkensschuur met erachter een lapje grond op een helling. Dit vierde weekend wat Niels organiseert staat in het teken van de start van een voedselbos.

Start van het voedselbos Strohplatz

Start van het voedselbos Strohplatz

Het project heeft een jaarlijkse planning vanaf 2012 tot aan 2018. Inmiddels is het vierde jaar en vierde weekend gevierd. Elke Stroh-weekend komen er wel rond de dertig vrijwilligers meehelpen, zowel aan het huis als de tuin. Daar blijkt uit dat het altijd een gezellige boel is en mensen graag naar deze plek komen om mee te helpen. Niels heeft de klussen voor het weekend goed voorbereid zodat iedereen weet wat er te doen is.

We hebben 51 bomen aangeplant en een gaashekwerk eromheen gezet tegen vraat. Henk en ik hebben meegeholpen met een rand van frambozenstruiken planten.

Henk en Catharina planten frambozen

Henk en Catharina planten frambozen

We hebben 51 bomen aangeplant en een gaashekwerk eromheen gezet tegen vraat. Henk en ik hebben meegeholpen met een rand van frambozenstruiken planten.

Wat eruit springt bij het project Strohplatz Roroth is de verbinding met de streek en het gehucht. Alle inwoners zijn uitgenodigd en een aantal komen ook naar de feestavond met muziek. Natuurlijk, de kans om zulke rasmuzikanten in jouw dorpje te horen laat je niet zomaar voorbij gaan.

Ook in wat bredere kring timmert Niels aan de weg door zijn betrokkenheid met de regionale Transition Townsgroep. Zij hebben pas een aantal Open avonden gehad en nog geen officiële naam, maar de werktitel klinkt goed: Hondsrück in Wende.

Koffie zetten is wel een hele toer met een rocketstove. Dat duurt wel een uur, en in de ochtend in de kou is dat geen pretje. Gelukkig bederft het niet de gemoedelijke sfeer en werklust van de aanwezigen. Wat een leuk project, eentje die de permacultuur principes en Transition Towns gedachtegoed goed combineert. We gaan zeker over een tijdje kijken hoe de boompjes die we geplant hebben in dit weekend zijn aangeslagen.

voedselbos Strohplatz 1003

 

 

De vele transitie wegen

Voor Ecodorp Ploeger – de Bruin hebben we natuurlijk ecologische uitgangspunten. Een leuk overzicht hiervan kan je hier lezen.

Voedsel
We proberen geen voedsel te verspillen en lokaal, van het seizoen te eten. Ik heb heel wat recepten verzameld en gekookt. Gelukkig kan ik op 300 meter afstand van ons huis verpakkingsvrij groenten, aardappelen en eieren halen. We eten steeds vaker vegetarisch of veganistisch. Natuurlijk is de maaltijd elke dag anders. “Je krijgt het maar één keer” zeg ik elke dag.

Energie
Vanaf 2016 hebben we via Energie Gilze Rijen energie uit ons eigen dorp. Geweldig toch, lokaal geproduceerde groene schone energie!

Vervoer
We hebben geen auto en nooit gehad ook. Dus we doen alles lopend, fietsend en met de trein. Toch komen we overal. Komende tijd wil ik onderzoeken of elektrisch vervoer via Energie Gilze Rijen als project uitgerold kan worden. Er zijn mooie voorbeelden in Brabant te vinden, dus het kan lukken.

Bankieren en lokaal geld
Bankieren doen we via Triodos en ASN bankrekening. Maar de lokale economie stimuleren met lokaal geld zal de uitdaging zijn de komende tijd. Ik werk als vrijwilliger bij STRO, Social TRade Organisation en doe de boekpromotie van Een @nder soort geld. Wil je ook het gratis e-boek als doorgeefboek ontvangen? Vul hier je gegevens in.

Talenten benutten
Henk is destillateur; de activiteiten van INDEKOPERENKETEL blijven toenemen.
Ik word gelukkig van het begeleiden van startende (woon)groepen.

In de natuur
Ik ben betrokken bij de aanleg van het Voedselbos Het lachende hertje als permacultuurproject. We zijn beiden geen landbouwers, maar oogst verwerken vinden we helemaal geweldig. Zowel plantenafval als snoeiafval van bomen en alles wat je maar kan bedenken en wat een opbrengst heeft. Lekker experimenteren.

Kleding en textiel
Ik heb vijf jaar op een atelier gewerkt, Atelier Famous. In die tijd heb ik bijna geen kleding hoeven kopen. Ik heb gemerkt dat er tweedehands zoveel leuke dingen zijn, dat ik steeds minder ben gaan kopen.

texel 20 reparatie
Foto van een versleten slaapzak waar ik een nieuwe katoenen voering in heb gezet. Wordt ook gebruikt als hooikist om bonen te garen.

EDE-contents

Meewerkdag Grove den destilleren

groepsfoto den destilleren 22102015

Lees eens wat een leuk verslag Chantal maakte van haar meewerkdag bij INDEKOPERENKETEL. Dank je wel, Chantal!

In het zuiden van Nederland zitten we zo goed als tegen de herfstvakantie aan. Voor mij betekent dat dat ik een week geen cursuslessen of workshops hoef te geven. Dat is best lekker. Dus om te vieren dat er een weekje met meer vrije tijd ingaat besloot ik zélf maar weer eens een workshop te gaan volgen. In de nieuwsbrief van Henk Ploeger, waarbij ik eerder een workshop Lavandin destilleren heb gevolgd, had ik al voorbij zien komen dat er nog een paar laatste herfstworkshops aankwamen. Namelijk “Meewerkdagen Naaldbomen”. Dat leek me wel wat want afgezien van het feit dat ik m’n eigen destilleerketel nog STEEDS niet heb gebruikt is de intentie er nog wel steeds, en naaldbomen vind ik ontzettend lekker ruiken dus dat wilde ik ook wel eens meemaken. Bovendien had ik de nieuwe werkruimte van Henk ook nog niet gezien. Vandaar dat ik gisteren, in een ietwat regenachtige herfstochtend, richting Gilze reed. Compleet met werkhandschoenen, stevige bergschoenen, een lunchpakketje en goede zin.

22102015 001

Na een hartelijk ontvangst in één van de schuren met thee en een warme kachel, waarbij iedereen van de groep elkaar een beetje kon leren kennen, trokken we naar het bos. Henk had gister al een workshop gegeven waarbij er douglasspar in de grote rvs-ketel was gegaan voor de oogst van de etherische olie*. Vandaag stond het verwerken van grove den op het programma. Deze zou in de koperen destilleerketel gaan voor het verkrijgen van het hydrolaat*.

*Het verschil tussen etherische olie en hydrolaat, evenals een uitvoerig beschreven verhaal over de werking van een destilleerketel, kun je vinden in een eerdere blogpost over lavandin destilleren.

22102015 002

Aangezien de takjes van de grove den zo buigzaam zijn, is het ongeschikt voor de hakselaar. Vandaar dat alle oogst ter plekke handmatig in kleinere stukjes werd geknipt. Overigens heeft Henk van Staatsbosbeheer toestemming om in het bos te mogen oogsten.
Oh…dat bos met die herfstbomen, ondanks de mistregen was het heerlijk om zo buiten bezig te zijn!

22102015 003

Eenmaal weer terug in de werkruimte werd het gewicht van de dennennaalden bekeken. Meten is weten!
Al die gegevens worden bijgehouden en opgeschreven want zo kun je altijd terugvinden wat je hebt gedaan. De ketel van Henk kan ruim 2 kilo aan dennennaalden aan, qua hoeveelheid per stook.

22102015 004

En dat is een kwestie van proppen. In het onderste (bolle) gedeelte van de ketel zit water, de rechte cilinder én de holte van het deksel is de ruimte waar de dennennaalden zitten. Hoe dichter bepakt, hoe beter. Zo móet de stoom wel overal langs, wat het hydrolaat alleen maar ten goede komt.

22102015 005

Catharina plakt vervolgens alle naden van de ketel af met aluminiumtape. Het is slim om dat met één volledige strook te doen om te voorkomen dat er later stoomlekken in ontstaan. Dan is de ketel namelijk te heet om dat nog makkelijk te verhelpen. Van oudsher werden naden ook wel gedicht met een rogge-papje, maar dat heeft Henk na één keer opgegeven. Teveel gedoe. Aluminiumtape werkt veel makkelijker.

22102015 006

En dan de vlam erin. Het duurt even voordat er hydrolaat overkomt, afhankelijk van alle temperaturen. Hier was de ketel gevuld met 12 liter koud water en werd er gestookt op een oud gasfornuis gevoed door propaangasflessen. Al met al duurde het ongeveer 50 minuten voor de eerste druppels kwamen.

22102015 007

Maar dan druppelt het daarna ook lekker door. De schei-trechter werd tussendoor een paar keer afgetapt om niet over te lopen. En regelmatig werd ook de snelheid van het koelwater gecontroleerd.

22102015 008

Ongeveer twee uur nadat de eerste druppels waren gekomen, was het geheel wel genoeg doorgestoomd. Alle hydrolaat werd afgetapt en het laatste restje apart opgevangen. Daar drijft een héél dun laagje etherische dennenolie op. Het iets gele laagje op bovenstaande foto. Bij elkaar ongeveer 5 ml. schatte Henk.

22102015 009

Maar het hydrolaat was de werkelijke reden van deze stook, en dat waren zeker twee (gesteriliseerde) wijnflessen vol. Henk tevreden.

Voldaan weer naar huis. Heel misschien, héél misschien kom ik er nog aan toe om in deze aankomende herfstvakantie ook mijn eerste hydrolaatstook van dennennaalden in m’n eigen koperen ketel aan te durven. In ieder geval ga ik er zeker komend voorjaar mee aan de slag. Nee, écht! Al die heerlijke kruiden uit de kruidentuin kunnen erin. Citroenmelisse/verbena , verschillende muntsoorten, tijm, rozemarijn, lavendel. Of anders de geurende bloemen van de (bottel)rozen. Keuze genoeg!

Dus, dankjewel Henk en Catharina, dat jullie het vuurtje weer een beetje opgestookt hebben!

-Zelf geen ketel maar wél graag redelijk makkelijk een hydrolaat maken met normale keukenspullen? Klik dan eens hier.
-De site van Henk INDEKOPERENKETEL.

Revival van hennep is transitie in Brabant

DSC00779

Tijdens een fietstocht in de Brabantse binnenlanden zag ik een veld hennep naast een veld maïs. Echt een voorbeeld van hoe ook in de landbouw er een transitie plaatsvind van de allesoverheersende maïs (makkelijk om de mest uit te rijden) naar een ander product dat bezig is met een revival. Het voldoet aan onze hang naar streekproducten; we zien het liever ambachtelijk en handgemaakt, met weinig voetafdruk en gesleep over de halve Aarde. En tegelijkertijd is er zoveel mogelijk met hennep, dat we allemaal weer opnieuw willen ontdekken.

Ik hoorde dat er boeren zijn die mais rondom de hennepplanten zetten, omdat de bloeiende toppen geroofd worden. Waarschijnlijk om ze te vermengen met wiet en zo meer volume te maken? Zo is mijn aanname, die logisch klink, maar zeker weten doe ik het niet.

Ik merk ook dat er vanuit de hoek van voedselbosfans, permaculturisten en permanauten aandacht is voor landbouwproducten die van oorsprong hier voorkwamen. Hennep is daar een goed voorbeeld van; de toepassingen zijn eindeloos. Als bouwmateriaal, bodemverbeteraar, vezelhennep voor kleding, voedsel, thee en medicijnen.

Zo hoor ik wel eens verhalen over ernstig zieke mensen, die om de pijn wat te verlichten en beter te kunnen slapen zoeken naar producten die thc en cbd bevatten in een juiste verhouding. Het is een kwestie van tijd tot Henk en ik de hennep, op aanvraag, in de destilleerketel stoppen. Om te experimenteren of er een mooie olie gemaakt kan worden die een medicinale toepassing heeft.

Mijn persoonlijke wens (ik weet het zeker, alles wat ik wens komt uit) is om een labyrint te maken in de zomermaanden in een hennepveld. Wat zou het leuk zijn om dat bijvoorbeeld in Het Groeilokaal te doen. De bodem bestaat voornamelijk uit dekzand en er zijn weinig stenen om een labyrint te leggen. De plek heeft extra voedingsstoffen in de bodem nodig. Dat kan door een veld hennep te zaaien en daar later in het jaar een labyrint te maken zoals er ook maislabyrinten zijn in Brabant. Hennepplanten worden zelfs hoger dan maïs. Wie doet er mee?

Hennep gebruik en voordelen

 

Hier een artikel uit Trouw over hennep en hennepthee

Hennepthee die niet high maakt

ROBIN VAN WECHEM − 01/08/15, 01:54

De hennepthee van Dutch Harvest staat nu nog op het land, maar over een maand liggen de bladeren voor de eerste oogst te drogen. De thee is puur en in drie melanges: pittig, zacht en spannend. En nee, je wordt er niet high van.

Groener dan de hennepvelden van Albert Dun in Oude Pekela zul je het niet snel vinden. Binnen vijf stappen slokken de planten je op. Dunne sprieten torenen een slordige twee meter boven je uit en vangen het zonlicht weg. Vijf stappen verder is het opeens stil. Alleen de geur van gras blijft over, fris, licht en zoetig. Met de onmiskenbaar weeïge ondertoon van wiet.

Van zijn 1340 hectare hennepveld haalt Dun hennephout, hennepstro, hennepvezels en hennepsap. De houtachtige kern van de stengel wordt verwerkt tot strooisel voor onder andere paardenstallen en konijnenhokken, maar ook tot bouwblokken voor prefab-woningen. De vezels worden gekocht door autofabrikanten en tot matten geperst, waarna ze dienstdoen als deuk- en isolatielaag tussen het portier en de binnenbekleding.

De bladeren van de hennepplanten worden rauw geperst tot sap, dat minstens net zo gezond schijnt te zijn als tarwegrassap. In de bladeren zit ook het ontstekingsremmende cannabidiol (cbd, zie kader), dat wordt geëxtraheerd en, vanwege de medicinale werking, als olie wordt geëxporteerd naar de VS.

Duurzame kist

Vanaf komende maand leveren Duns uitgestrekte akkers eveneens hennepthee. Voor het ontstaan van het thee-idee moeten we twee jaar terug in de tijd en 250 kilometer naar het zuidwesten. Duurzaamheidconsultant Esther Molenwijk was toen in Amsterdam met iets totaal anders bezig. Voor een project bij de uitvaartbranche onderzocht ze de duurzaamheid van grafkisten. De katoenen bekleding van de kist had een grote milieubelasting vanwege het hoge water- en pesticidengebruik in de katoenteelt. Hennep bleek een duurzaam alternatief.

De plant had nog veel meer voordelen, ontdekte Molenwijk. “Hennep neemt veel CO2 op, groeit snel, heeft relatief weinig water nodig en geen pesticiden. Hennepzaad heeft net zo’n hoog proteïnegehalte als soja maar is beter verteerbaar. Ook zitten er veel omega 3-vetzuren in, die je normaal alleen uit vis haalt. Hennep is een populair wisselgewas omdat het de bodem verbetert. De wortels maken de aarde losser en verbeteren haar vermogen om voedingsstoffen vast te houden. Ook neemt hennep zware metalen op, net als olifantsgras. In Tsjernobyl wordt het bijvoorbeeld geplant om de grond te zuiveren. In de bouw is hennephout een alternatief voor beton, dat een enorme milieubelasting heeft.”

Molenwijk reisde af naar verschillende Oost-Europese landen en bestudeerde de manieren waarop de plant werd verwerkt. Kort daarna zag ze bij de oogst op een hennepplantage in Almere dat het blad van de planten op de grond bleef liggen. “Ik stopte wat bladeren in mijn tas en liet ze thuis drogen. Toen ik logés vervolgens hennepthee serveerde, waren ze heel enthousiast.”

Haar zoektocht bracht haar bij Dun Agro in Noordoost-Groningen. Dun had zelf een machine ontwikkeld om het blad van de hennepplant te strippen. Het gigantische gevaarte staat naast de fabriek die het hennepstro verwerkt. Duns zoon Kees legt uit hoe zijn vader de voormalige bietenrooier uitrustte met stalen kieparmen en een in hoogte verstelbaar stripmechaniek. “De stripper draait rond en scheidt het blad van de stengel. Het blad komt op een transportband die het afvoert naar de bunker in de machine. Vervolgens hakt de maaier onderaan de planten vlak boven de grond af en snijdt de stengels in stukken van een halve meter.”

Inmiddels heeft Dun vier van zulke machines, wat ook wel nodig is voor de hoeveelheid planten die hij verbouwt. In augustus zullen ze drie weken non-stop aan het maaien zijn om alle planten op tijd om te krijgen. Daarna blijven de stengels nog een tijdje op het land liggen rotten, zodat de vezel losser komt van de houtige kern en makkelijker kan worden verwerkt.

Ondanks de onschuldige toepassingen van hennep moet Dun keer op keer uitleggen dat hij geen wiet teelt. Ook Molenwijk vindt het zonde dat de drugvariant alle naamsbekendheid heeft gekaapt. “Hennep is een typisch Nederlands gewas, de zeilen van de VOC-schepen werden ervan gemaakt. Het heeft een slecht imago vanwege thc, het psychoactieve stofje in wiet, maar lang niet alle soorten hebben een drogerend effect. In de hennepsoort die we voor de thee gebruiken, zit minder dan 0,2 procent thc. Daar kun je absoluut niet high van worden.”

Parachutes

In Amerika werd hennep begin vorige eeuw zelfs geroemd als een million dollar crop, vervolgt ze. “Door de actieve tegenwerking van krantenconcern Hearst en kunststoffabrikant DuPont werd hennep echter omgedoopt tot marihuana, dat in verband werd gebracht met zwarte jazzmuzikanten en vermeend drugsmisbruik. In de Tweede Wereldoorlog stimuleerde de Amerikaanse overheid boeren om hennep te telen als grondstof voor parachutetouwen, maar kort daarna raakte het weer uit de gratie en belandde zelfs op de drugslijst van de VN.”

Inmiddels is er een onderscheid gemaakt tussen recreationele hennep en zogenaamde vezelhennep. De laatste mag in Europa weer worden verbouwd. Steeds vaker worden daar ook voedsel, dranken en medicijnen van gemaakt. Terecht, vindt Molenwijk. “Het is tijd dat we de mogelijkheden van deze veelzijdige plant weer gaan benutten.”

Thc en cbd

Hennep bevat thc en cbd. Thc (tetrahydrocannabinol) is de psychoactieve stof die in hoge concentraties in marihuana zit en vanwege het pijnstillende effect ook wel medicinaal wordt voorgeschreven. Cbd (cannabidiol) is een ontstekingsremmer die onder andere kan helpen bij reuma en artrose. Thc en cbd komen altijd in combinatie voor. Een plant zonder thc maakt dus ook geen cbd aan. In de hennepsoort van Dun zit 25 keer meer cbd dan thc.

DSC00777

Always remember the three steps necessary to bring desire into realisation are: Idealisation, Visualisation and Manifestation. As you learn to put these steps into practice you will see the most amazing thing come about. Never have any doubts. When the idea is sown do not try to blot it out. Nurture it, care for it, to enable it to grow and flourish; hold the perfection of it in your consciousness, visualise it as fact and never let that picture go until it has been manifested in form. You may have to be very patient, persistent and persevere, but when you know something is right and has been revealed to you by Me, the Lord your God, you know without a shadow of doubt that at the right time it will come about. Therefore you hold it there in your consciousness until it manifests, thanking Me all the time for it.

14 August 2015

 

Onderzoek naar verschillende natuurvisies binnen Transition Towns

Ik kreeg een mail van Brendy Batenburg, Student BSc Internationale Ontwikkelingsstudies aan de Wageningen Universiteit. Zij heeft voor haar Bachelor scriptie gekozen voor het onderwerp ‘Transition Towns: natuurbeelden en duurzame leefwijzen’. Hiervoor heeft zij bij verschillende participanten interviews afgenomen.

Ik ga niet vaak in op zo´n verzoek, omdat ik uit ervaring weet dat het veel tijd kost en vaak zie ik de publicatie niet eens terug waaraan ik voor de student heb bijgedragen aan het onderzoek.  Deze keer had ik nog wel een gaatje in mijn agenda en omdat ik net een week eerder een andere student-stagiair had geholpen binnen Transition Towns Nederland zat het verhaal wat ik wil vertellen nog vers in mijn geheugen.

Brendy kwam de vragen bij mij thuis in de tuin met een kopje versgezette ´huismix ´ thee doornemen. Attent had ze een bedankje uit haar woonplaats meegenomen.

Hier volgt de vragenlijst voor de participanten van Transition Towns:

Introductie: Brendy stelt zichzelf voor als student internationale ontwikkelingsstudies aan de Wageningen Universiteit. Voor mijn bachelor thesis onderzoek ik de natuurvisies van de Transition Town beweging en hoe die zich verhoudt met hun duurzame leefwijzen, zowel op persoonlijk niveau als gezamenlijke activiteiten. Voor dit interview ben ik dus vooral geïnteresseerd in de natuurvisie van jullie Transition Town en hoe die invloed heeft op jullie activiteiten.

Natuur als hulpbron: levend bouwen in het Groeilokaal

  • Introductie: Kunt u uzelf kort voorstellen? Waarom bent u bij deze Transition Town gegaan?

Ik denk dat iedereen wel een natuurbeeld heeft, zelfs kinderen die in de stad wonen middenin een bebouwde omgeving, komen altijd wel een lieveheersbeestje tegen. Ik kom uit Den Haag, middenin de stad, met Haagse natuurverkenners ging ik mee naar parken en vragen beantwoorden. Eiken en kastanjes leren herkennen, kardinaalsmuts en alikruik. Zo was natuur- en milieu educatie vanaf het begin van de 70er jaren in de vorige eeuw. Elke maand werd ik meegesleurd met de familie, het bos in om een rondje te lopen. Het hoorde er gewoon bij, ik weet niet of ik het toen leuk vond, dat was gewoon mijn opvoeding. Zoals musea, kerken en af en toe een kasteel bezoeken er ook bij hoorde.

Mijn man en ik woonden lange tijd in Zoetermeer en waren altijd al betrokken bij de natuur- en milieubeweging en milieu geëngageerd geweest. Milieudefensie was toentertijd wat minder radicaal dan Greenpeace. Milieudefensie was gericht op de lokale actie vanuit mondiale vraagstukken. Op een gegeven moment vonden we dat we dat aktievoeren al te lang deden. Als we daarin zouden doorgaan, zouden we verzuurd raken, vonden we. In 2008 zijn we naar Brabant verhuisd. En toen ontdekte ik Ecodorp Brabant en Transition Towns. Mijn man en ik hebben in 2009 de stuurgroep training gevolgd, dat was toen een training voor startende TT- initiatieven.

Wat me vooral trok: het gaat om minder afhankelijk worden van olie en klimaatverandering, maar dan in plaats van Milieudefensie ergens TEGEN te zijn, kan je ergens VÓÓR zijn zoals lokaal voedsel, buurttuinen en lokale energiecoöperaties. Dat is een heel andere insteek, wat kan je wél doen! Wat ga je zelf organiseren? Het is een positieve instelling.

Wat kan je nou wél doen in je lokale omgeving, is interessant en die positieve benadering heeft oneindig veel mogelijkheden. Inmiddels zijn Milieudefensie en de Veranderfabriek erg opgeschoven richting de Transition Towns benadering.

Natuurbeelden

  • Als u natuur in één zin zou moeten omschrijven, wat zou dat dan zijn?

Een integrale holistische bio-spirituele energie sfeer, waarin alles met elkaar samenhangt, waar oneindige overvloed is. Het moeilijkste is nog dat we daar alleen in hoeven te ZIJN, zonder krachten uit te oefenen, zonder ons best te doen. Het is voldoende om alleen de natuur te ervaren, dat we onderdeel zijn van de overvloed.

In de literatuur worden drie soorten visies onderscheiden, daarover wil ik nu graag doorvragen.

  • De eerste visie ziet natuur als hulpbron, dat wil zeggen dat de natuur slechts  als middel voor een ander doel wordt gezien, hoofdzakelijk overleven. Wat vindt u van deze visie? Is hij belangrijk voor TT Tilburg? Zo ja, hoe komt deze terug bij de TT Tilburg activiteiten?

De mens is van nature gretig en wil overheersen en wil meer, de mens kan geen maat houden in de hulpbronnen consumptie. Hulpbronnen zoals olie en delfstoffen raken op. Er zijn ook hulpbronnen die zichzelf in stand houden, die je oneindig kunt gebruiken zoals zon en wind energie. We kennen vanuit de permacultuur ook hulpbronnen als je er meer van gebruikt, dat ze toenemen, dat het meer wordt. Dat zijn de drie soorten hulpbronnen volgens permacultuur. Maar wat doen we nu? We halen meer uit het bos dan we op kunnen en we zorgen dat de natuur zich niet kan herstellen. Er zijn inheemse volkeren die zeggen “denk goed na, of wat je doet ook voor de zeven generaties na ons de omgeving gezond en leefbaar houdt.” De schade kan beperkt worden, maar vanuit de westerse kijk hebben we dat helemaal verleerd.

Ik zie het terug bij TT als het gaat om dichter bij natuurlijke hulpbronnen komen. We promoten om hulpbronnen zo dicht mogelijk bij jezelf te gebruiken: lokaal voedsel, zonne- en windenergie. Dan kun je niet anders dan de overvloed ontdekken. Dat zouden we meer binnen TT moeten doen; de hulpbronnen benoemen en meer uitdragen. De natuur als hulpbron gebruiken kan best. Bamboe is een goed voorbeeld: hoe meer je eraf haalt hoe meer er groeit. Of appels, hoe meer je je bomen vertroeteld, hoe meer opbrengst je van je appelboom haalt. Voor sociale permacultuur geldt hetzelfde principe: kennis overdracht, educatie, training, workshops, het wordt ook altijd meer hoe meer je het uitdraagt. Andere mensen vertellen over je kennis, anderen borduren hierop voort. Open source kennis overdracht, skills, ambachten leren horen ook bij die derde soort hulpbronnen.

  • Een tweede visie, de natuur als sociaal construct, stelt dat de natuur een uiting is van menselijke cultuur, gedachten en visies. Wat vindt u van de visie van natuur als door mensen geconstrueerd? Hoe komt deze terug bij TT Tilburg?

Bij mij komt het plaatje in me op van mos dat op de muren groeit of kan spuiten, levend bouwen, bomen in bepaalde vormen laten groeien, ik denk dat daar oneindige creatieve en artistieke mogelijkheden zijn. (Brendy noemde de tuin van Lodewijk de Veertiende in Versaille) Groenten werden daar gekweekt, maar werden niet opgegeten. Dat was iets van die tijd, alleen voor de mooi. Om mensen aan het denken te zetten. Als een kunstzinnige uiting.

Tegenwoordig zijn we doorgeschoten. In de intensieve veeteelt bijvoorbeeld, daar hebben wij  alle natuur onder controle. We gebruiken het om naar onze hand te zetten en dan op te eten. Als we kijken naar GMOs dat is ook de natuur naar onze hand zetten. Dat kan allemaal ook als sociaal construct aangemerkt worden. Tegenwoordig is er een opkomst van de voedselbossen, waar wel voor een gedeelte aangeplant wordt. Voor het overgrote deel laat je de natuur zijn gang gaan met weinig ingrepen door de mens. Dat kan best moeilijk zijn: je moet dan accepteren dat bijvoorbeeld al je oogst door luizen wordt opgegeten. Een paar jaar geleden bezochten mijn man en ik Oerfloed. Dat was toen een startend permacultuur project in Friesland. Het wemelde van het perzikkruid, dat is een echte pioniersplant, volgend jaar is dan de diversiteit toegenomen, dat gaat met sprongen vooruit. Voor telers een raar idee, voor boeren een gruwel om te zien: ‘er staat alleen perzikkruid en distels” Dan is de kunst om er van af te blijven en de natuur zijn eigen gang te laten gaan.

  • De derde visie heet de Arcadische visie op natuur, deze stelt dat de natuur een harmonieus geheel is. Het nut van de natuur voor de mens is om van zijn harmonie en schoonheid te genieten. Wat vindt u van de natuur als harmonieuze entiteit op zich, die op zichzelf schoonheid in zich heeft? Hoe komt deze visie terug bij TT Tilburg?

Ik denk dat we niet alleen natuur moeten waarderen maar zelfs dienstbaar zijn aan de natuur. We zijn er onderdeel van. Hetgeen wat we doen, moet in dienst zijn van de natuur, om Moeder Aarde de kans te geven zichzelf te herstellen. Want wij hebben die Aarde kapot gemaakt, verminkt, vergiftigt, gesloopt, verkracht. Dat weten we ook. De kracht is dat je die pijn mag laten zien en erkend en herkent. Iedereen heeft er pijn van wat je ziet gebeuren met de Aarde. Natuur is niet altijd mooi en harmonieus. Vorige week waren er vijf kerkuiltjes bij onze destilleerwerkplaats en een week later waren ze opgegeten door de kraaien. Of de uilen eten alle muizen op en trekken dan weg. Dat is de natuur. Helemaal niet mooi, maar wel de hele tijd balanceren naar een evenwicht. Letten op onze voetafdruk en minder schade doen, dat is al een dagtaak.

  • Vindt Transition Town Tilburg dat de natuur een intrinsieke waarde (waarde op zichzelf) heeft?

We hebben een gezamenlijke visie en een stip op de horizon. Dat willen we steeds weer bij die clubjes en groepen onder de aandacht te brengen waar we het voor doen: Moeder Aarde mooier achter willen laten. De Aarde op zichzelf heeft waarde.

  • Denkt u dat de Transition Town Tilburg  wildernis, initieel iets waar mensen niet of zo min mogelijk mee in aanraking zijn geweest, andere waarde geeft dan gecultiveerde natuur zoals landbouw?

In de permacultuur is wildernis als zone 5 gecategoriseerd. Tuinkruiden en waar je mee kookt is zone 1, groenten en bessen en struiken in zone 2 en 3, zone 4. En zone 5 is de hoek in je permacultuur ontwerp waar je niks aan doet. Daar haal je de meeste informatie uit, wildernis, wat zou de natuur doen daar? Wat gebeurt er in je tuin als je helemaal niets doet? Welke planten nemen de overhand en hoe verandert dat door de tijd. Wildernis bestaat als onderdeel van het ontwerp. Het gaat samen. Trouwens, wist je dat de mens in de permacultuur wel wordt aangeduid als zone 0.0? Handig in de sociale permacultuur.

Observeren en reageren is het eerste principe van permacultuur. Begin met observeren voor  een jaar, daarna kijken wat zijn mijn zones, waar is de zon, waar is de zon/wind. Het tweede principe is zorg voor een voordeel, een opbrengst, zorg dat je een overvloed gaat creëren.

  • Welke visie op natuur past het beste bij TT Tilburg?  Een combinatie is ook mogelijk.

TT gebruikt ze alle drie, maar de hulpbronnen moeten zo dichtbij mogelijk zijn dus die strookt niet helemaal met de eerste visie, de keten zo kort mogelijk maken. Er zijn creatieve en artistieke kant, arcadisch, mensen hebben de behoefte aan vrijplaatsen en broedplekken. Plekken waar mensen ongedwongen bij elkaar kunnen zijn om creativiteit en ambachten te ontwikkelen. We moeten een nieuw verhaal kunnen vertellen over wie wij zijn. De mens is van nature nieuwsgierig wezen, mensen rennen niet weg bij een vuur terwijl alle dieren juist wegrennen.

  • Welke visie past het beste bij u?

Ben meer van de filosofische visie en grote plaatje, ik ben geen pure producent.

Duurzame leefstijlen (deze vragen zou ik toespitsen op relatie met natuurvisie)   

  • Wat betekent de natuur in de leefstijl bij Transition Town Tilburg? Hoe hangen deze samen, of juist niet?

Er is weinig tot geen organisatie. De Transition Towns beweging heeft een aantal kenmerken: dat het echt van onderop is, dat er een – in verhouding – groot aantal digibeten betrokken zijn, dat we ons op piekolie onafhankelijkheid willen voorbereiden en op onze voetafdruk letten. Dat uit zich in het repair café bemensen, moestuinen, buurttuinen, voedsel coöperaties op te zetten. De meeste mensen binnen het netwerk zijn hier wel mee bezig. Toch is dat ook wel afhankelijk van leeftijd. Ik denk dat studenten graag gezond willen eten maar weinigen hebben een eigen tuintje. Ze vinden het wel bij hun leefstijl passen. Het praktische gedachtegoed van Transition Towns trekt wat oudere mensen met een vaste woonplaats.

Milieubewuste leefstijl is typerend te noemen, om de natuur zo min mogelijk te schaden.

Ik vind zomaar het vliegtuig pakken voor een all-inclusive vakantie een moeilijk onderwerp. Om dat onderwerp bespreekbaar te maken zonder belerend te worden. Ik kan me ook voorstellen dat jonge mensen wat van de wereld willen zien, maar zoals wij jaren naar alle uithoeken van de planeet als toerist zijn gereisd, past echt niet meer bij deze tijd.

  • Permacultuur is belangrijk voor de Transition Towns. Op welke manier past de natuurvisie van de TT bij deze activiteit?

Dat onderwerp hebben we al eerder besproken.

  • Een belangrijk punt voor een duurzame leefstijl is de omgang met producten en de mate van consumptie van producten. Wat zijn de waarden van Transition Town Tilburg als het gaat om consumptie van producten?

Uit eten vind ik nog lastig. Ik moet er niet aan denken om naar de Griek gaan, zo veel vlees eten zijn we niet meer gewend. Andere kringen hebben er vast geen last van, die eten gewoon gekweekte gamba’s en kiloknaller kip.  Kernwaarde voor een bewuste levensstijl is vegetarisch, biologisch, lokaal. En dan nog liever lokaal dan biologisch. Wat is in deze kringen heb ontdekt is de potluck maaltijd. Potluck is de gedeelde waarde, delen wat je hebt. Neem allemaal iets mee en dan ervaren we overvloed met een volle tafel vol verscheidenheid. Het sociale aspect van voedsel, dat is belangrijk. Samen lekker lokaal eten, staat in ons Transitie Manifest.

Voor mezelf probeer ik niet te oordelen, ik laat alleen zien wat ik doe.

  • Welke duurzame activiteiten ondernemen jullie gezamenlijk? Hoe verhouden deze zich met jullie natuurvisie?

Binnen de kerngroep van TT Nederland ondernemen we wel activiteiten. Landelijk hebben we een kerngroep met zes mensen. We komen om de vijf weken bij elkaar. We gaan elke keer een initiatief van een Transition Town bezoeken in het land. We zijn in Maastricht, Lelystad, Gilze en Middelburg geweest. Eens per jaar houden we een strategieweekend en een jaarlijks Transitie festival. Volgende keer is dat in het weekend van 30 en 31 januari 2016 in Boxtel.

  • Wat is de invloed van deze activiteiten op de visie op natuur van TT Tilburg?

Ik organiseer dit jaar seizoenswandelingen in mijn eigen woonplaats. Vanuit die interesse en kom ik met allerlei mensen in contact. Met hen ga ik in gesprek over natuur, ook met agrariërs. Ik was eigenlijk best onder de indruk over hoe wij het meest efficiënt voedsel produceren in de hele wereld. Vooral toen ik de voorzitter van de ZLTO op het laatste jaarcongres hoorde zeggen: “Wat heeft de aarde nodig om zichzelf te regenereren? En misschien moeten we onder ogen zien dat onze huidige teeltsystemen niet langer houdbaar zijn” . Geweldig toch? Kansen voor permacultuur.

  • Wat is een duurzame leefwijze volgens u? En is dat verbonden met jullie visie op natuur?

We hebben bewust gekozen voor woonruimte op maat, we wonen niet te groot en niet te klein. Energiebesparen in je eigen huis kan je goed naar kijken. We hebben geen auto, nooit gehad. We doen alles op de fiets. Ik heb een overvloed aan kleding: waarom heb ik dat al die jaren gedaan? Zonde van het geld. Bezoek of organiseer een kledingruilfeest. We wandelen en fietsen in plaats van naar de sportschool te gaan.

Dit past bij de TT Tilburg: kijk wat je kan doen in je eigen lokale omgeving, als het gaat om voedsel, mobiliteit, kleding, energie.

Ik heb een regenton en composthoop. Met zonnepanelen zijn we nog mee bezig om ergens anders te leggen. We hebben een deurklopper in plaats van deurbel genomen. We gebruiken ecologische zeep. Grappig om te zien dat we dezelfde boeken in de kast hebben als ik bij anderen thuis zie: Handboek van Rob Hopkins, Frans-Jan de Waards permatuinen. Dat hoort ook bij de leefstijl. Mesen die weinig tv kijken meegeven aan hun kinderen, meer buiten zijn, appelsap maken, leef met de seizoenen, jam maken, vlierbloesem plukken.

  • Volgens de theorie van Eva Svensson bepalen sociale en culturele waarden  hoe een duurzame leefstijl eruit ziet. Sociale waarden gaan dan over wat een activiteit betekent voor de verbondenheid met de groep en de relaties binnen de groep bijvoorbeeld. In welke mate bepalen sociale waarden uw leefwijze?

Dankbaarheid voor alles wat er is, maar verschillen zijn er ook binnen TTs. Er zijn mensen die hun huis zelf hebben gebouwd, zoals de aardehuizen. Anderen kijken naar hun eigen leefomgeving waar ze met hun gezin en familie wonen, vanuit de bestaande situatie. Dat is een waarde van TT : wat kan je lokaal veranderen, ook in je eigen woning.

  • Culturele waarden gaan wat  dieper en zijn verbonden aan een cultuur ipv een groep verschillende mensen. Heeft de Transition Town een bepaalde cultuur? In welke mate bepalen culturele waarden uw duurzame leefstijl?

Je bent een volwassen en zelfstandig persoon die eigen verantwoordelijkheid neemt voor hetgeen wat je doet. Walk your talk, en dat mag je van anderen ook verwachten. Je bent wel een individu maar jij draagt bij, naar je eigen draagkracht. Wat jij kan leveren en bijdragen. Wat je kan vanuit jouw eigen talenten, kwaliteiten, kennis en vaardigheden. In jouw eigen tempo, ritme en maat.

  • Hoe deze waarden verbonden zijn met de TT natuurvisie? Zie je de (ofwel groeps of individuele) culturele waarden terug in de activiteiten van de TT?

We proberen als kerngroep van Transition Towns Nederland het volume te laten zien. Daarom zijn we ook aangesloten bij de trainingweekenden en activiteiten van de Nederlandse Klimaatbeweging. Je zou verwachten dat de TTers in actie komen, maar het merendeel is ervoor te porren om in de eigen omgeving in actie te komen. Dat is de moeilijkheid geweest, een lastige hobbel, om de kerngroep landelijk op sterkte te krijgen. De mensen zijn in eigen lokale steden bezig, daarom lastig te vergaderen ergens in het land. We doen er denk ik goed aan om in je eigen omgeving een geluid te laten horen. Gelukkig kunnen we de nieuwe website daarvoor inzetten. Bedankt voor het interessante gesprek.

Binnenkort verschijnt de thesis die Brendy Batenburg over dit onderwerp heeft geschreven.


Natuur als speelbos, scharen we dat onder dat hulpbron, social construct of ideaalplaatje?

Lariks weekend van INDEKOPERENKETEL, genieten bij de ketel

In het eerste weekend van juni 2015 hebben we met meewerkers een lariks weekend gehouden in onze destileerwerkplaats. Gewoon om lekker met vers lariks uit het bos bezig te zijn. Lariks in de ketel te stoppen en lariksolie en larikshydrolaat maken, was het plan. We hebben de tijd genomen om veel uit te wisselen, maar er was ook ruimte voor meditatieve momenten in het hele destillatieproces. Genieten bij de ketel!

In de ochtend begonnen we met verse koffie en een goed gesprek. Daarna reed Henk met de meewerkers naar het bos om lariks uit het bos te halen. De twijgen en takken werden gehakseld voordat ze in de ketel belandden. Zodra de ketel aanstaat, is het wachten op het moment dat de eerste olie verschijnt in de scheittrechter. Na een paar uurtjes kan het gas uit onder de ketel en worden de flesjes gevuld. Een goede opbrengst, zowel aan lariksolie en hydrolaat als aan leuke contacten.

Lees het verslag met de technische details op www.indekoperenketel.nl. Wil je ook een workshop meedoen? Kijk op www.indekoperenketel.nl/workshops.

hakselen hakselen 002 hydrolaat in flessen gieten in de ketel in de ketel 001 lariks weekend 2015 meditatief moment achter de ketel opbrengst dag 1 afval afvoeren de ketel leeghalen, nieuwe lariks erin hakselen 002 header lariksolie hete lariks afval uit de ketel halen kratten schoonspoelen olie in flesjes afvullen

 

Naaldbomenwandeling en INDEKOPERENKETEL combinatie

004 002

Op zondag 26 april heeft Catharina voor de Natuur en Landschapsvereniging Gilze en Rijen een naaldbomenwandeling georganiseerd in het Chaamse bos. Gelukkig viel het best mee met het weer en waren er meer dan twintig mensen die meeliepen. We hebben vooral stilgestaan bij de Grove Den, Douglasspar en Lariks rondom de Ossegoor. Henk Ploeger had de dag ervoor in hetzelfde bos ongeveer vier boodschappenkratten met Douglasspar geoogst om in de ketel te stoppen. De stoomdestileerketel stond ondertussen al aan in INDEKOPERENKETEL.

NaaldbomenexcursieNLGR02

Op sommige plekken in het bos groeien de naaldbomen zelfs op het pad. Sjoerd heeft verteld over het perceel dat helemaal terug is gegeven aan de natuur en niet meer beheerd wordt. In een ander gedeelte van de wandelroute zijn er best wat naaldbomen gemarkeerd met een rode stip, wat betekent dat ze zullen worden weggehaald. Wat een mooi afvalproduct voor in de ketel!

De lariks groeit het liefst op leemgrond, dus rondom de goor zal je die niet vinden. De etherische olie van lariks wordt onder andere ingezet voor mensen die meer zelfvertrouwen nodig hebben. De Grove Dennen voelen zich wel thuis rond de Ossegoor. We hoorden vele tjiftjafs, fitus en een grote bonte specht. De sparren zijn voor een groot deel aangeplant rond het jaar 1900. Natuurlijk valt hier nog veel meer over te vertellen. Catharina heeft speciaal over dit onderwerp een publicatie gemaakt van 26 pagina’s met de titel: Lariks, Spar en Grove Den: naaldbomen en hun geneeskrachtige werking. Deze publicatie kan je opvragen door een mail te sturen aan catharinadeb@gmail.com.

2015-04-05 16.04.02

NaaldbomenexcursieNLGR01

NaaldbomenexcursieNLGR08

De etherische olie van de Douglasspar was bijna klaar, toen de deelnemers van de excursie in de destilleerwerkplaats aankwamen. De thee en koffie met wat lokaal lekkers stond al klaar. Tinekes decoraties kregen veel bekijks, evenals het workshopsaanbod voor de komende maanden van INDEKOPERENKETEL. Henk Ploegers verhaal sloot mooi aan op datgene wat Catharina in het bos had laten zien. Hij heeft uitgebreid verteld over de etherische olie gewonnen uit het Chaamse bos.

We hebben veel positieve reacties gekregen en Henk, Tineke en Catharina hebben zelf ook genoten van een gezellig weekend in Gilze vol nieuwe ont-moetingen.

Volgende seizoenswandeling voor de NLGR is op vrijdagavond 26 juni van 19:30 uur tot ongeveer 21:30 uur. We lopen het Ommetje Vijf Eiken vanaf P-plaats Restaurant Vijf Eiken in Rijen.

005

Eerste zaadjes geplant op Dag van de Aarde 2015 in Rijen

Dag van de Aarde 2015 005

Een jong meisje die met haar familie heel lang moest wachten bij de bushalte, wilde mij wel helpen met water geven. Ook al spreekt ze geen woord Nederlands, de gieter is onweerstaanbaar. Als dank voor haar hulp, mag ze een zakje bloemenzaad voor de bijen meenemen in de bus. Dit is zoals ik de buurttuin voor me zie: een ruimte om te kunnen ontmoeten en waar van alles kan ontstaan. Zonder verwachtingen.

Ze was de eerste die meedeed op deze Dag van de Aarde. Wat nu nog een kale vlakte met klapzand is, kan een mooie plek worden voor de buurt en reizigers. We zijn begonnen met bijenhuismix bio, geschonken door de Stadsimker van Tilburg, uit te zaaien. Nu maar kijken wat er omhoog wil komen.

“Ik heb nog nooit iets geplant. Dit is de eerste keer”, ontdekte de studente. “We zijn totaal vervreemd geraakt van de natuur” vond de man, en vroeg om een Aarde meditatie te gaan doen. We hebben een rondje gedaan met de praatstok. Daarna met zaadjes in de hand hebben we een korte kosmische reis gemaakt, afgesloten met drie wensen. Een wens voor jezelf, een wens voor je dierbaren en een wens voor Moeder Aarde.

“Ik had wel meer mensen verwacht. Waar zijn al die mensen die hier in de appartementen wonen? ” zei de buurvrouw. Tsja, die waren er niet. Maar volgende keer weer een kans. Op vrijdag 1 mei gaan we zonnebloemen planten. En natuurlijk staat het iedereen vrij om zelf ook wat in de grond te stoppen. Vergeet het niet af en toe water te geven.

Lees hier het verslag van Marlous:

http://www.nieuwsredactie.net/2015/04/22/rijense-guerrillabuurttuin-op-earth-day/

 

Dag van de Aarde 2015 004 Dag van de Aarde 2015 003 Dag van de Aarde 2015 007 Dag van de Aarde 2015 008

 

Het verslag van Marlous:

Rijense guerrillabuurttuin op Earth Day:

Het moet een bijzonder gezicht zijn geweest: drie vrouwen en een man die druk in de weer zijn met gieters en harkjes op een braakliggend terrein tegenover station Gilze-Rijen. Initiatiefneemster Catharina de Bruin is begonnen met het aanleggen van een buurttuin. Het is één van de activiteiten op World Earth Day, sinds 1970 op 22 april gevierd om mensen bewuster te maken van het milieu en de natuur.

Het stuk grond aan het Stationsplein in het Brabantse Rijen ligt al zo’n tien jaar braak. Catharina vatte vier jaar geleden het plan op om er een buurttuin van te maken. Dat ging niet van een leien dakje. “De gemeente vond het een goed idee, die zijn wel voor dit soort buurtinitiatieven. Maar de grond is niet van hen. Dit stuk is eigendom van een projectontwikkelaar die de buurttuin niet zo ziet zitten. Misschien zijn ze bang dat we een zeldzame bloem of vlinder ontdekken en dat er dan niet meer gebouwd mag worden”, zegt Catharina.

IMG-20150422-WA0002

Tuinguerrilla
Overleggen leverde weinig op. Dus heeft Catharina maar besloten gewoon te beginnen. ‘Guerrilla gardening’ heet dat: een tuintje aanleggen op een ongebruikt stuk grond. Vandaag wordt, ter ere van World Earth Day, het begin gemaakt. De aanloop is tot nu toe niet groot: vier mensen in totaal. Plus een klein, vermoedelijk Chinees meisje dat geen Nederlands spreekt maar wel graag met het harkje in de grond wil porren. Als haar ouder roepen dat de bus er is, vertrekt ze.

Een terugkerende activiteit bij de aangekondigde Earth Day-festiviteiten in Nederland is het planten van bloemen voor de bijen. De bij wordt namelijkmet uitsterven bedreigd, door onder andere het gebruik van pesticiden in de landbouw. Volgens Catharina komt het ook door een te eenzijdige beplanting. De bijen krijgen niet genoeg afwisseling in hun voedingsstoffen. ‘Ga maar na: als jij alleen nog maar rijst zou eten, krijg je ook tekorten, raak je ondervoed en ga je uiteindelijk dood. Dit gebeurt er nu met de bijen.’

IMG-20150422-WA0001

 

Geen bijen = geen fruit
Is dat een probleem? Nogal, weet iedereen die goed opgelet heeft bij de biologieles. De heen en weer vliegende honingbijen zorgen voor de bestuiving van veel bloemen en planten. Zo ook bijvoorbeeld voedselgewassen als appels en peren, vruchten die uit bloemen groeien. Geen bevruchte bloemen betekent geen fruit en geen groente. Het directe gevolg is dus minder en eenzijdiger voedsel in de wereld. Er werd ooit geclaimd dat de mens binnen een paar jaar uit zou sterven als de bijen verdwijnen. Een factcheck van NRC Next veegt deze claim van tafel, maar bevestigt wel dat een bij-vrije wereld grote gevolgen zou hebben voor de overige aardbewoners.

Op het Rijense stukje grond worden vandaag de eerste planten gezaaid. Catharina heeft zaden bij zich, waaronder een bij-vriendelijke mix die ze van een imker heeft gekregen. Ook plant ze een geranium uit haar eigen tuin en zaait ze klaprozen. Af en toe wordt er heen en weer gelopen naar de wachtruimte van station Gilze-Rijen om de gieter te vullen in het toilet. Samen met buurtgenoten gaat Catharina het stuk grond vanaf nu in de gaten houden. ‘Ik hoop dat er, als er wat groeit, meer mensen het opmerken en misschien mee zullen helpen.’ Haar ideale buurttuin heeft ook een moestuingedeelte en een zithoek, zodat het een gezellige zit- en ontmoetingsplaats voor buurtbewoners kan worden.

Bij vertrek liggen de uitvoerig bewaterde perkjes er nog wat armzalig bij. Als de natuur haar werk doet, is er naast de bushalte over een tijdje een bloementuin. Fijn voor de buurt en voor de bushaltewachters, maar vooral voor de bijen.

 

dag van de aarde 2015(2)