Transitie Treffen: we zijn aardig op weg om een echte transitiefamilie te worden

Zoals jij voor de groep staat, Catharina, en alles observeert. Een beetje kijkt en niets zegt en niet ingrijpt. Heel mooi hoe je dat doet. Het is echt een gave die je hebt.

 

Ik tol nog van alle indrukken en bijzondere, fijne, leuke en inspirerende ontmoetingen. Geweldig interessante workshops wat het kiezen echt moeilijk maakte, maar er was ook ruimte voor gezelligheid en lol maken.

 

We zijn aardig op weg om een echte transitiefamilie te worden.

Eindelijk was het zover. Na maanden voorbereiding brak het weekend van het zevende landelijk Transitie Treffen aan. Wat een verrassing dat bij het station een chauffeur stond met het bordje ‘Transition Town Boxtel’. Henk en ik konden instappen en ons laten rijden naar de Rots, in plaats van door de regen te wandelen door het dorp. We werden bij het ontvangst aan het knutselen gezet om een naambadge te maken.

De dagvoorzitter Harrie Smits opende de dag en gaf meteen het woord aan Mirjam Bemelmans. Ze vertelde over alle activiteiten die vanuit Transition Town Boxtel worden georganiseerd. In de duurzame week van afgelopen oktober waren dat wel 25 evenementen in één week. De wethouder Peter van de Wiel kondigde aan dat er nieuwe duurzaamheidsvisie voor Boxtel op komst is en dat deze keer alle betrokken partijen zijn uitgenodigd om echt in gesprek te gaan. Ook had hij lovende woorden voor de samenwerking met TT Boxtel.

Dirk Struycken brak het ijs met stembevrijding. We ‘schilderden’ met onze stem op de muren. Zo kwam de boel meteen lekker los. We hebben het Transitie lied gezongen.

Catharina de Bruin ging met de deelnemers onderzoeken wie er nou eigenlijk in de zaal stonden. Op een interactieve manier in contact komen en verbindingen leggen. Uiteindelijk werden er groepjes van vier mensen gevormd die met elkaar in gesprek gingen tot aan de lunchpauze.

Het middaggedeelte bestond uit twee workshoprondes.
De eerste ronde: Geld en waarde, TT als magneet, A sense of place, talent 4 transition.
De tweede ronde: Een effectief kernteam, Ingrediënten voor een succesvol burgerinitiatief, Eetbaar met permacultuur, Reis door de tijd.

Rondom de workshops was er voldoende ruimte om andere dingen te doen. Er lagen er boeken voor de verkoop. Aanwezigen konden duurzaam spelen met natuurlijke materialen. Een zadenruil, allerlei foldermateriaal om te bestuderen en over in gesprek te gaan, padtekenen, top 10 van duurzame boeken.

We hebben buiten de bomen gewaardeerd en hun waarde nog eens onderstreept. Met grote hilariteit ontstond spontaan het oeroude spelletje De boom de boom wordt hoe langer hoe dikker.

Frans van der Steen zei zondag bij zijn lezing: “En vergeet de politiek niet”. Die zijn we niet vergeten; met Paul Hendriksen maakten we een filmpje om de urgentie van de transitie naar een fossielvrije toekomst te benadrukken. Om te gebruiken voor de komende verkiezingen. Gelukkig werden er geen ballonnen kapot gemaakt. Wat meteen ook weer op zichzelf een statement is.

De dag werd afgesloten met het presenteren van het transitiepad. De thuisgroepjes kwamen weer bij elkaar om uit te wisselen wat ze van de dag hadden opgestoken. De potluck werd aangerukt vanuit de keuken, eten in overvloed. In de avond kwamen wel twintig muzikanten voor een Ierse sessie in Brabantse stijl en druppelden wat dorpsgenoten binnen om te luisteren.

Ik heb eigenlijk niet beseft wat het betekent om koploper te zijn voor andere mensen. Nu heb ik ervaren hoe mijn voortrekkersrol anderen beïnvloed. Dat geeft me een ontzettende boost aan nieuwe energie om door te gaan met het vele werk dat ik doe.

 

“Wie verbouwt zijn eigen voedsel of heeft een permacultuurtuin?”
“Ik niet.”
“Huh? Je hebt toch een eigen boomgaard met appels en peren?”
“Jawel. Jawel, maar dat fruit groeit vanzelf. Ik hoef alleen te oogsten. Dat vind ik geen permacultuur.”
“… hahaha …”

 

Wat fijn dat deze keer spiritualiteit door het hele programma verweven is. Dat geeft zo’n goede balans.

Op zondag

Zondag begonnen we met een uurtje Tai Chi. Henny Zerstegen gaf de les, waarin ook oefeningen zaten in leiden-en-volgen. Wat een confrontatie voor sommige mensen en wat een fijne gewaarwording tegelijkertijd. We sloten de les af met de vijf elementen om zo de dag helemaal in balans te kunnen beginnen.

Lynn en Niels gingen aan de slag om ‘oude bekenden’ en nieuwe mensen aan elkaar voor te stellen. We lieten allerlei vragen oppoppen wat we van elkaar wilden weten. Lynn vertelde over wat Transition Towns Nederland doet, de kerngroep werd voorgesteld. De workshops van zondag: Hoe nu verder na de Klimaattop, Nederland Fossielvrij, Nul-op-de-meter woning, The Natural Step.

De Grote Transitie van Frans van der Steen

Frans van der Steen hield de aanwezigen op het puntje van hun stoel met zijn lezing over de Grote Transitie. Jan Juffermans was de aangever; zij kennen elkaar vanuit het Platform voor Duurzame en Solidaire Economie. Het Platform staat voor waarde breder dan geld. Zij wil binnen de economie dwarsverbanden begrijpen en veranderen. Verder ziet zij het belang van samenwerking en wil draagvlak creëren, en de politiek niet vergeten. De duurzame ontwikkeling kan juist werk en werkgelegenheid opleveren. Groeidwang is in de huidige samenleving drijfkracht geworden. Er moet 1,5 % groei zijn elk jaar. Zo hebben we een schuldeneconomie gemaakt. De hervorming van economie-onderwijs is een manier om hier verandering in te kunnen brengen.

Al ver voor Piketty zag het Platform de kloof tussen arm en rijk toenemen. Dat is slecht voor de economie door het verlies een koopkracht bij beide groepen. De kloof is ook slecht voor de democratie, zij maakt ons politieke systeem ondemocratischer. Denk bijvoorbeeld aan de miljarden die het verkiezingscircus in de Verenigde Staten kost.

Toch is het economie wat de wereld bepaald, daarom moeten we ons erin verdiepen om zo het systeem te begrijpen. Als je bijvoorbeeld kijkt naar het financiële systeem: het is een luchtbel die elk moment uit elkaar kan klappen. Laten we ons daarop voorbereiden.

De Grote Transitie geeft tien thema’s waarbij Frans er een aantal uitlicht. Zo zou voor producten een eerlijke prijs betaald moeten worden, afhankelijk van de milieukosten voor de productie. Regel dat met belastingen en dat zal een enorme drijfkracht worden voor eerlijke productie, prijzen en fair trade.

Een ander thema is een 24-urige werkweek. Frans refereert aan de werkzame uren van zijn grootvader en vader. Hij trekt de parallel door naar de huidige tijd en komt op een werkweek van 24 uur. Nu werken sommige mensen te veel uren, terwijl anderen geen werk kunnen vinden. Door een kortere werkweek houden mensen tijd over voor maatschappelijke taken. Belangrijk werk waar mensen nu niet aan toe komen. Dat zal leiden tot minder criminaliteit en minder overspannen mensen. Zo zie je maar: de oplossingen zijn niet moeilijk maar je moet er wel voor knokken. Bijvoorbeeld in de lokale politiek om het voor elkaar te krijgen.

Verder heeft Frans gesproken over geldschepping. De circulaire economie wordt steeds belangrijker. Hij gebruikt de term jouwschaligheid.

Ook de voedselzekerheid staat zwaar onder druk. Schoon drinkwater en energievoorziening zijn misschien niet zo vanzelfsprekend als ze lijken. Uit onderzoek blijkt dat 44-46 % van de uitstoot van broeikasgassen ontstaat bij voedselproductie.

De duurzame ontwikkelingen houden geen pas met het tempo waarbij meer mensen op de wereld komen, de klimaatverandering, afnemend landbouwareaal door overbevolking, vervuiling van de oceanen, en toenemen van dierziekten. Dit zal komende jaren convergeren.

Frans werkt aan een visie verbonden met het vluchtelingenvraagstuk. Lees het artikel Wat er achter het vluchtelingendebat schuilgaat.

Dit was weer het beste Treffen tot nu toe. Dat zeggen we elke keer.

 

 Het was super dankzij al die lieve behulpzame mensen.

 

… Niet alleen talenten ontdekt, maar ook mensen die hun ook hun hoofd boven het maaiveld durven uitsteken, ongelofelijk gedreven zijn, hun hart en passie volgen. Hier is veel lef, doorzettingsvermogen en kracht voor nodig. Dank jullie lieve mensen voor alle warmhartige, inspirerende en liefdevolle ontmoetingen. Deze geven mij ook weer energie en nog meer motivatie om door te gaan! Volgend jaar ben ik er weer bij, maar ik hoop een aantal van jullie eerder ergens te mogen ont-moeten. Van hart tot hart.

 

Zondagmiddag, tijd voor Open Space

Onderwerpen die zijn besproken in de Open Space: Lokaal geld voor de lokale transitie groepen, fondsenwerving, ontschulden, de klimaatzaak, zelfkennis, TT en de klimaatbeweging, overal de gaskraan dicht draaien.

In de Open Space over lokaal geld is een doelstelling neergelegd: in 2017 wordt het Transitie Treffen geheel georganiseerd met alternatief geld. Om dat mogelijk te maken kunnen verschillende opties onderzocht worden. Bijvoorbeeld dat de landelijke kerngroep een rekening afsluit binnen Circuit Nederland van STRO. Maar er zijn natuurlijk meer mogelijkheden van andere alternatieven (al dan niet gekoppeld aan de euro) en het is goed om ook hierin te kiezen voor diversiteit, zodat zoveel mogelijk mensen hun eigen invulling hieraan kunnen geven. Het plan is om een soort inventarisatie te maken met een aantal mensen, en die in de loop van 2016 verder uit te werken. Marc, Marja, Sandra en Catharina zijn de initiatiefnemers en zullen anderen uitnodigen om aan te haken.

Vanuit het systeemdenken deden we een oefening om levende systemen te analyseren. We gingen door elkaar lopen en hielden twee mensen op gelijke afstand van ons. Wat eigenlijk onmogelijk is (als je de boekjes mag geloven) is dat dit “levende ecosysteem” na een minuut al tot een stabiele toestand kwam. Echt goed om zo inzicht te krijgen in hoe verandering plaatsvind. En welke factoren een rol kunnen spelen in veranderingsprocessen. Wat gebeurt er als één persoon/organisatie omvalt? Dan valt het hele systeem, zou je denken. Of zijn we zo veerkrachtig dat een deel blijft bestaan?

Wat een mooie vormgeving van de poster! Die windmolens in frisse kleuren. En die woorden eronder maken dat ik me een beeld kan vormen van hoe zo´n weekend eruit ziet. Ik heb het meteen doorgestuurd aan de mensen van repaircafé en binnen ons eigen groepje.

 

Inge en Catharina, dankjewel voor al jullie ondersteuning!!! Daardoor verliep het voortreffelijk.

 

The Natural Step

Sietske Smulders begon met het filmpje van The Natural Step. Wat is duurzaamheid en hoe bepaal je duurzaamheid? Dat is vaak lastig te beoordelen. Er zijn vier richtlijnen waarop je kan toetsen:
1 verminder het gebruik van fossiele brandstoffen en metalen en zeldzame grondstoffen,
2 verminder het gebruik van chemische producten,
3 terugbrengen van het vernielen van de natuur,
4 verankeren dat we wereldwijd mensen niet uitsluiten in het bereiken van hun behoeften door grenzen op te werpen.
Sietske legde uit dat er vier handelingen zijn die je niet mag doen:
1 digging (bv grondstoffen afgraven)
2 dumping (bv afval storten, oceanen vervuilen met plastic soup)
3 destroying (bv regenwoud kappen)
4 disrespecting (bv mensenrechten en welzijn)

Wat is duurzaamheid

Alles wat binnen het kader valt is duurzaam

Ook zijn er vier niveau’s van duurzame ontwikkelingen geschetst:
1 zorg dat het op de agenda staat
2 er moet een zekere relevantie, urgentie en schaalgrootte zijn
3 er is een zekere mate van structuur, onderwerpen en complexiteit aan verbonden
4 er zijn grenzen van menselijk kunnen & handelen (dit is teveel voor één mens, ik kan niet alles oplossen/aanpakken)

Nog over de vierde stap van The Natural Step: verankeren dat we wereldwijd mensen niet uitsluiten in het bereiken van hun behoeften door grenzen op te werpen. Ik zou de vierde stap verder willen uitwerken. Ik ben van mening dat de vierde stap de sleutel is naar echte duurzame verandering door bewustwording en momenteel de grootste impact heeft op onze Aarde.

 

 

TTT7 webpagina 3 onderzijde (2)

 

Een nieuw ecodorp voor Oss in oprichting

Ik ben gevraagd door Sandra om haar te helpen met het initiatief voor een ecodorp in Oss. In mijn rol als transitie adviseur en transitie trainer vind ik het fantastisch om met een groep mensen die elkaar niet kennen aan de slag te gaan.

Inmiddels hebben we flink wat ervaring in Nederland en ook in Brabant hoe je een ecodorp bouwt. Er zijn natuurlijk vele verschillende manieren, maar in grote lijnen komt het vaak erop neer dat mensen eerst als groep willen starten en dan een plek erbij zoeken. Of andersom: er komt een plek met mogelijkheden en dan wordt een groepsproces gestart. Mensen die op een nieuwe manier met elkaar een verbinding willen aangaan. Niet alleen in het hoofd, ook hart en handen doen mee.

We weten allemaal dat bij elkaar om een tafel zitten en twee uur vergaderen om de paar weken niet werkt. In het gunstigste geval staan er een paar kartrekkers op die zich drie jaar te pletter werken en daarna gefrustreerd afknappen omdat ze het niet meer alleen kunnen dragen. Omdat ze zich niet gesteund voelen en ‘de rest’ een steeds grotere afstand ervaart.

Wil je meer hierover lezen? Er zijn allerlei oorzaken dat groepen die werken van onderop, vanuit eigen initiatief en mogelijkheden, niet slagen in hun opzet. Dennis Methorst deed onderzoek naar het donut-effect binnen Transition Towngroepen.

Dat kan anders. Daarom breng ik vanaf de allereerste bijeenkomst de hart & ziel werkwijze in het proces. Mensen ervaren dat als zeer waardevol, goed, geeft contact op hartsniveau.

DSC01238

Ecoss

DSC01240

Ecoss

tt oss blur

Ecoss

tt oss 002

Ecoss

tt oss 004

Dit schreef Sandra op facebook: Terugkijkend op een geslaagde middag. De eerste verkenning is gemaakt en ik wil Catharina ontzettend bedanken voor het begeleiden van de dag en Wim voor zijn heldere bijdrage over alle ambtelijkheden waar je mee te maken krijgt bij dit soort projecten.
Kon je er afgelopen zaterdag niet bij zijn (je hebt echt iets gemist), in januari gaan we in de reprise. Er zijn notulen gemaakt en komende week zal er een samenvatting in deze groep geplaatst worden. Een en ander zal verder onderzocht moeten worden, zowel op persoonlijk vlak als ook op organisatorisch vlak. Denk bv aan: de juridische vorm, haalbaar businessplan en met welke doelstellingen. Belangrijk is om een groep of groepen te vormen die echt met elkaar verder willen. Genoeg te doen dus, erg leuk en met voldoende doorzettingskracht gaan we het gewoon doen.
Wordt vervolgt 😃

Pop Up University over Transitie kan je leren

Namens Transition Towns Nederland ben ik op uitnodiging aanwezig geweest bij de Pop Up University in Belval Luxembourg.
Met het thema “Transitie kan je leren” kwamen 130 mensen uit de Benelux 48 uur bij elkaar om vanuit verschillende disciplines concrete plannen samen uit te werken.

pop up uni

collaboratory opening

collaboratory opening

aankomst

aankomst

inschrijven

inschrijven

rondetafel gesprek

rondetafel gesprek

Round table I

Round table I

Round table II

Round table II

Transitie handboek

Transitie handboek

Woensdagmiddag begon met rondetafel gesprekken om er een beetje in te komen. Een samenvatting van de eerdere bijeenkomsten en uitleg over het programma. Wat me vooral is bijgebleven is dat de eerste spreker vertelde dat er al zoveel is ontstaan vanuit het systeemdenken, dat het vooral gaat om de bestaande nieuwe initiatieven aan elkaar te koppelen en ons zullen moeten gaan richten op meer samenwerken. Niet echt een vernieuwend verhaal dus. Ik vraag me af waar we als koplopers onze informatie vandaan gaan halen over de periode die aanbreekt als het systeemdenken gemeengoed is geworden in onze samenleving. Natuurlijk, op dit moment is onze maatschappij nog steeds geënt op het kapitalistische liberale groeimodel wat om ons heen aan het instorten is. We gaan door de sociale netwerken naar een universeel systeemdenken waarin we begrijpen dat alles door ecosystemen met elkaar verbonden is. Wat gebeurt er als we dat tot in onze vezels doorleven? Welk model hoort daarbij?

De dag werd afgesloten met een uitgebreid kaas-en-wijn buffet. Iedere deelnemer was gevraagd om biologische kaas uit zijn/haar eigen streek mee te nemen. Ik had de Goudse pikant belegen van Bastiaansen in Molenschot meegenomen.

Creating visions

Creating visions

Op donderdagmorgen deden we een korte geleide visualisatie over hoe je jezelf, je kinderen of kleinkinderen over een aantal jaren ziet.

Ik zag mezelf in een gebouw van natuurlijke materialen en veel hout. Als ontbijt at ik zaden en noten en wat groenvoer uit mijn eigen omgeving. Het was best lekker en vooral voedzaam en ik voelde dat het goed voor me was. Het voedde me echt; het zorgde ervoor dat mijn gezondheid op peil bleef en steeds beter werd. Ik stapte vanuit ons huis, wat precies de juiste maat had, niet te groot en niet te klein, in een groene omgeving. Het huis was stevig gebouwd op dikke ronde palen.  De binnen- en buitenruimte van het huis liepen vloeiend in elkaar over. Dat was handig is dit klimaat: Europees subtropisch met de typische onstuimige en heftige regenval.

Het huis was stralingsvrij, dat betekent dat er geen elektriciteit was in het gebouw waar we woonden. Wel zo lekker rustig.

Ik zag een afwisselend landschap en kleine stukken grond waar allerlei gewassen groeiden. Wat ik deed overdag was eigenlijk niets anders dan wat ik nu doe: ik deed wat nodig was voor mijn community. Ik keek wat er nodig was en speelde daarop in en probeerde daar samen met anderen aan te werken. Leuk om vanuit de ideeën concrete projecten op poten te zetten. Daar voelde ik me helemaal blij van worden. Ik reageerde helemaal vanuit mijn eigen gevoel en mijn hart bij wat er nodig was in het moment.

Fietsen deed ik nog maar heel weinig, want fietspaden waren er amper. Ik ging nog maar een paar keer per jaar buiten deze regio naar een bijeenkomst of iets anders. Dan was ik altijd blij dat ik weer terug was op deze plek met zijn eenvoud en vriendschappelijke omgeving.

Er was geen geld, er was alles wat ik nodig had in mijn eigen gemeenschap. En ik besteedde mijn tijd zoveel mogelijk binnen de gemeenschap. Ik kon er elke dag voor kiezen om een paar uur voor mezelf bezig te zijn met creatieve dingen maken in een atelier, koken, oogst verwerken, wandelen of meditatie. Het leren aan anderen hoorde daar ook bij, natuurlijk. Dat gebeurde wel op een speciale plek waar kinderen bij elkaar kwamen om te leren. Maar niet in klassikaal onderwijs en veel meer buiten. Trouwens, zulke groepen die bij elkaar kwamen waren er van alle leeftijden. Ook jongeren en ouderen hadden hun eigen ruimten waar ze elkaar konden ont-moeten.

Soms waren er kinderen die ik kon begeleiden, soms zwangere vrouwen, soms zieke mensen. Het deed er niet zo veel toe welke leeftijd, maar meer dat we samen een ‘klik’ voelde van vertrouwen en ik vanuit mijn betrokkenheid kon helpen. Vroeger zou dat coachen zijn, maar inmiddels was dat een achterhaald concept. Iedereen werd benaderd als een zelfstandig intelligent mens die zijn of haar eigen keuzes maakt. Ik deed ook geen coaching, maar ik vervulde meer de rol van een soort “luisteraar en samenvatter en teruggever”. Zonder de ander iets voor te schrijven of te adviseren of in de mond te leggen. Vanuit het empathisch vermogen wat was ontwikkeld door het vele oefenen met technieken van geweldloze communicatie en dialoog. Heerlijk om na zo’n zinvol besteedde dag thuis te relaxen met mijn geliefden.

Na de visualisatie werd er gevraagd om uit te wisselen met je buurman/buurvrouw.
Ik hoorde een leuk verhaal wat ik herkende. Mijn buurman Anton vertelde: “Ik ging helemaal niet naar de toekomst. Juist het tegenover gestelde. Ik ging terug in de tijd. Ik ging naar de periode toen ik als student van 20 jaar oud een paar maanden verbleef in De Kleine Aarde. Ik heb toentertijd drie maanden in het bolhuis in Boxtel gezeten. In ruil voor wat klussen die ik deed voor Sietz Leeflang. Zo keek ik elke dag naar de energieproductie en of de slakken hun werk deden in de permacultuurtuin. Meer had ik niet nodig, in die tijd. Wat is er misgegaan? Nu heb ik een huis vol met elektrische apparaten en een auto en zeven kinderen… Ik heb een auto en mijn vrouw heeft een auto … Ik ben helemaal niet zo duurzaam als ik altijd dacht ….

Niets nieuws onder de zon. Kijk hier naar een documentaire De Kleine Aarde pioniers in duurzaamheid over die beginperiode:

in groepen

in groepen

in groepen

in groepen

Donderdagmiddag werden er groepen gevormd rond een aantal onderwerpen:
– our job in transition
– Teach the teachers
– Nourishing and understanding psychological aspects of transition
– Amazing Regional Transition Academy Labb
– Health Care and child regulation with natural Indian herbs
– Castle for the bees
– Colibri project trigger the change you want to see
– reach-out by innovative communication approach

Er was een groep die zich focuste op de plek waar de educatie plaats zou kunnen vinden en die plekken willen ontwikkelen. Ik heb gekozen om aan te schuiven bij de groep Teach the teachers om mee te praten over de inhoud. Om Transitie naar Veerkracht onder de aandacht te brengen, omdat ook op dit terrein er al zoveel werk gedaan is.

de twitter studenten

de twitter studenten

in groepen

in groepen

Ideas for projects

Ideas for projects

Aan het eind van donderdagmiddag tussen 17:00 en 18:00 uur heb ik een droomcirkel van de Teach the Teachersgroep begeleid met als titel: Students becoming teachers and educators to deal with transition what tools and knowledge do they need in their future job. Ik heb gevraagd om een tijdbewaker en een bewaker van het hart om mee te helpen in het co-creatieproces. Daarna konden we met best een grote groep in tempo allemaal onze waarden neerleggen tot alles op tafel lag. Iedereen kwam aan het woord en kreeg evenveel aandacht. Er ontstond een collectieve wijsheid; mensen zeiden de waarden die anderen in hun gedachten hadden. Het hele proces was binnen een uur afgerond en gaf goede energie. Twee complimenten die ik terugkreeg:

Dank voor je interventie donderdagmiddag. Goed dat het de energie weer terug bracht.

 

Ik dacht: “Laat die maar schuiven. Zij heeft dit vast eerder gedaan, dat zie ik zo.”

droomcirkel

droomcirkel

uitkomst van de droomcirkel

uitkomst van de droomcirkel

DSC01188

DSC01190

DSC01192

Op vrijdag keken we met de werkgroep opnieuw naar de droomcirkel. Wat sommigen van de groep vooral opviel was dat we van studenten in de eerste plaats niet een gedegen vakkennis verwachten, maar dat het vooral gaat om het ontwikkelen van de persoonlijke competenties. De persoonlijke competenties gaan verder dan de leercompetenties. Ook het ontbreken van de content benadrukt het belang van de context.

De typen waarden gaan over een gedegen vakkennis en de pedagogische/didactische vaardigheden. Daarnaast worden er competenties van educatie voor duurzame ontwikkeling en transitie competenties onderscheiden die in het curriculum voor de studie zitten. De persoonlijke betrokkenheid en zelfreflectie zijn essentieel om uiteindelijk anderen te kunnen bevruchten, in dit model.

Verder hebben we gesproken over het verschil tussen educators en teachers en op welke manier en waar we de scheidslijn kunnen vervagen. Waar leerkrachten met kinderen, jongeren of volwassenen in een schoolse omgeving voor een vastgestelde tijd en periode bij elkaar zijn spreekt men van teachers. Het gaat over verplicht onderwijs. Waar jongeren of volwassenen zelf buiten het onderwijsprogramma om educatie volgen valt onder educators. Het verschil is dat leerkrachten bij de lesstof horen te blijven en leerlingen kunnen motiveren om zelfstandig te denken. Zij mogen niet over de grens gaan om op te leiden tot activisten. Alles wat buiten dit schoolverband valt, betekent dat leerlingen zelf de keuze kunnen maken om weg te gaan, en meer kan oproepen tot (klimaat)activisme.

bloem model

bloem model

DSC01200

DSC01204

DSC01205

luisteren in de groep

luisteren in de groep

Sandra geeft uitleg

Sandra geeft uitleg

DSC01208

nog wat noteren

nog wat noteren

Wat ik meeneem voor Transition Towns Nederland is dat we in de nabije toekomst samenwerking kunnen verwachten vanuit de hoek van de regionale labbs voor transitie. En dat we meer aandacht mogen hebben en uitwisseling doen met de Vlaamse transitiebeweging die hot, hip and happening is.

Ik ben dankbaar dat ik erbij mocht zijn en deze ervaring weer verder kan gebruiken in allerlei activiteiten die ik organiseer.

Lees meer over de conferentie: http://hollenfels.snj.lu/transitions
En hier vind je een link naar LIFT Leadership for Transition

Belval

Belval

Belval

Belval

Belval

Belval

Belval

Belval

 

 

 

Op VluchtelingenVrijdag pompoenen snijden

eetbaar nijmegen pompoen 001

[english text below]

Sinds wereldvluchtelingendag op 20 juni 2015 is VluchtelingenVrijdag ontstaan. Een dag per week waarop vrijwilligers proberen vluchtelingen in een nabijgelegen opvangcentrum een leuke dag te bezorgen. Heb je ook inspirerende voorbeelden? Laat het weten, want wie weet of het navolging krijgt op andere plekken en mensen in een beroerde situatie eventjes een lichtpuntje kan geven.

In Heumensoord op de grens van Malden en Nijmegen zijn sinds oktober 2015 vluchtelingen gehuisvest. In totaal kunnen er 3000 mensen worden opgevangen.

Natalie, studente aan de Radboud Universiteit, wilde een pompoen-middag in Heumensoord organiseren. Ze dacht dat het een goed idee was tegen de verveling rond Halloween. Ze had gehoord dat lichtjes maken in pompoenen en soep van de inhoud koken een ingeburgerd gebruik is in Syrië. Zo kan dit plannetje wellicht een heel klein beetje helpen om de mensen van Syrie zich thuis te laten voelen, dacht Nathalie.

Natalie richtte haar vraag via facebook aan Eetbaar Nijmegen, omdat die een paar jaar geleden een grote guerrilla actie hadden gehouden met pompoenen (pompoenen in openbare parkjes planten, langs fietspaden etc). Ze vroeg om ondersteuning bij haar idee en waar ze pompoenen kon krijgen voor het vluchtelingenkamp. Of misschien heeft Eetbaar Nijmegen zelf een overschot aan pompoenen en wilde die graag doneren voor het goede doel? Nathalie was blij met elke hulp vanuit Eetbaar Nijmegen.

Eetbaar Nijmegen plaatste haar vraag op facebook: “Wie helpt Natalie aan pompoenen? Eetbare of sier: ze wil ze samen met vluchtelingen in Heumensoord gaan bewerken voor Halloween (en van de inhoud soep maken). Zie haar verzoek hieronder. Mail haar, dan komt ze zelf ophalen met de fiets. Geweldig initiatief!”

Natuurlijk kon iedereen die wilde ook mee helpen op zaterdagmiddag, Wel aanmelden bij Nathalie, want iedereen moet van te voren zijn aangemeld bij COA als bezoeker. Iemand doneerde 30 pompoenen, iemand anders wel 8 en Eetbaar Nijmegen ook 2. Natalie liet achteraf weten dat het pompoen snijden in Heumensoord heel heel leuk was geweest. Veel kinderen en enkele volwassenen deden mee en ze hadden veel lol samen en geweldig mooie pompoenen uitgesneden.

Eetbaar Nijmegen: “Fijn dat we een klein steentje, nou ja, pompoentjes, konden bijdragen.”

eetbaar nijmegen pompoen 002

Een bijzonder verhaal dat twee jonge Duitse studenten in Nijmegen dit pompoenen event samen opzetten. Johann deed de guerrilla actie met de pompoenen; Natalie het halloween feest. Johann deed ook mee aan de actie van Natalie, ze kwamen elkaar toevallig tegen bij De Klinker, een eetcafé. Karla van Eetbaar Nijmegen had Natalie al verteld over Johann, dat hij er misschien ook wel bij zou zijn. Ze was heel erg verrast toen ze hem daar tegenkwam en herkende uit haar verhaal.

Dit is mijn bescheiden bijdrage aan een reeks artikelen die verschijnen via Transition Network over de vraag hoe we vluchtelingen kunnen verwelkomen in onze transitie gemeenschappen. In Nederland hebben we WelkomWinkels opgezet door het Rode Kruis, met een landelijke dekking. Hier kan je zien welke spullen behoefte aan is en je aanmelden als vrijwilliger.

Ik ben getroffen door vele verhalen tijdens de Transition Network Conference in september. Bijvoorbeeld uit Hongarije Syria on your doorstep. Zweden die appels plukken met vluchtelingen en appelsap maken en terug geven aan de eigenaren.
En uit Engeland kwamen interessante links over dit onderwerp.
Volunteer safety training (free online)
http://reliefweb.int/training/698624/stay-safe-volunteer-security

Communicating with affected populations:
http://www.cdacnetwork.org/learning-centre/e-learning/

All in Diary (AID) has tip sheets in every sector and links to key resources and websites. ( free online) http://allindiary.org/download-english-version/

Sphere Humanitarian Project – minimum standards to apply to all humanitarian response. (free online) http://www.sphereproject.org/

Transition Towns grondlegger Rob Hopkins schreef erover in oktober 2015 op het blog: https://www.transitionnetwork.org/blogs/rob-hopkins/2015-10/what-might-transition-response-refugee-crisis-look

DSC01005

[English text]

Doing pumpkins on RefugeeFriday
by Catharina de Bruin
translation David Andreae

Since WorldRefugeeDay in Heumensoord, Refugees Friday has arisen. One day a week when volunteers try to give the refugees in a nearby shelter a good day. Do you have inspiring examples and stories? Tell us please, because who knows what might happen or what the follow-​​up has been in different places, giving people in a miserable situation a ray of hope for a moment.

Since October 2015 refugees are being housed in Heumensoord, on the border of Malden and Nijmegen. A total of 3000 people can be accommodated.

Nathalie, a student at Radboud University in Nijmegen, wanted to organize a pumpkin-afternoon in Heumensoord. She thought it was a good idea against boredom around Halloween. She had heard that lights in pumpkins and making soup of the contents is an established use in Syria. This plan could perhaps help to make the people from Syria feel at home, thought Nathalie.

Nathalie addressed her question via facebook to Edible Nijmegen, because a few years ago they had held a large pumpkin festival. She asked for support for her idea and asked if she could get pumpkins for the refugee camp. Or maybe Edible Nijmegen had a surplus of pumpkins and would like to donate them for a good cause? Nathalie welcomed any assistance from Edible Nijmegen.

Edible Nijmegen put her question on facebook: “Who will help Natalie for pumpkins edible or ornamental: they want to work together with refugees in Heumensoord for Halloween (and making the soup). See her request below. Mail her, then she will come and pick up the pumpkins by bike. Great initiative! “

Of course, anyone who wanted could help out on Saturday afternoon. But they had to log on to Nathalie, because everyone must be registered in advance as a visitor.

Someone donated 30 pumpkins, someone else 8, and Edible Nijmegen 2.
Nathalie showed afterwards that cutting pumpkin in Heumensoord had been an extremely very nice. Many children and a few adults took part and they had fun together carving incredibly beautiful pumpkins.

Edible Nijmegen: “I’m glad we did our little bit, well, pumpkins, in this case.”

Its a remarkable story: two young German students in Nijmegen put this pumpkins event up together. Natalie did the Halloween party. Johann did the guerrilla action with the pumpkins. Johann also participated in Natalie’s event. They had met by coincidence at De Klinker, a pub. Karla of Edible Nijmegen had already told Natalie that Johann might turn up. She was very surprised when they met him there and that he recognized her from her story.

This is my modest contribution to a series of articles that appear on Transition Network about how we can welcome refugees in our transition societies. In the Netherlands we have Welcome Shops set up by the Red Cross, with national coverage. Here you can see which items are needed and how to sign up as a volunteer.

I was struck by the many stories during the Transition Network Conference in September. For example: from Hungary Syria on your doorstep.” target=”_blank”>Syria on your doorstep. Sweden picking apples to make apple juice which the refugees return to the owners.

And from England came interesting links on the subject.

Volunteer safety training (free online)
http://reliefweb.int/training/698624/stay-safe-volunteer-security

Communicating with affectedness Populations:
http://www.cdacnetwork.org/learning-centre/e-learning/

All in Diary (AID) HAS tip sheets in every sector and links to key resources and websites. (Free online) http://allindiary.org/download-english-version/

Sphere Humanitarian Project – minimum standards to apply to all humanitarian response. (free online) http://www.sphereproject.org/

Transition Towns founder Rob Hopkins wrote about it in October 2015 on the blog: https://www.transitionnetwork.org/blogs/rob-hopkins/2015-10/what-might-transition-response-refugee-crisis-look

 

 

Meewerkdag Grove den destilleren

groepsfoto den destilleren 22102015

Lees eens wat een leuk verslag Chantal maakte van haar meewerkdag bij INDEKOPERENKETEL. Dank je wel, Chantal!

In het zuiden van Nederland zitten we zo goed als tegen de herfstvakantie aan. Voor mij betekent dat dat ik een week geen cursuslessen of workshops hoef te geven. Dat is best lekker. Dus om te vieren dat er een weekje met meer vrije tijd ingaat besloot ik zélf maar weer eens een workshop te gaan volgen. In de nieuwsbrief van Henk Ploeger, waarbij ik eerder een workshop Lavandin destilleren heb gevolgd, had ik al voorbij zien komen dat er nog een paar laatste herfstworkshops aankwamen. Namelijk “Meewerkdagen Naaldbomen”. Dat leek me wel wat want afgezien van het feit dat ik m’n eigen destilleerketel nog STEEDS niet heb gebruikt is de intentie er nog wel steeds, en naaldbomen vind ik ontzettend lekker ruiken dus dat wilde ik ook wel eens meemaken. Bovendien had ik de nieuwe werkruimte van Henk ook nog niet gezien. Vandaar dat ik gisteren, in een ietwat regenachtige herfstochtend, richting Gilze reed. Compleet met werkhandschoenen, stevige bergschoenen, een lunchpakketje en goede zin.

22102015 001

Na een hartelijk ontvangst in één van de schuren met thee en een warme kachel, waarbij iedereen van de groep elkaar een beetje kon leren kennen, trokken we naar het bos. Henk had gister al een workshop gegeven waarbij er douglasspar in de grote rvs-ketel was gegaan voor de oogst van de etherische olie*. Vandaag stond het verwerken van grove den op het programma. Deze zou in de koperen destilleerketel gaan voor het verkrijgen van het hydrolaat*.

*Het verschil tussen etherische olie en hydrolaat, evenals een uitvoerig beschreven verhaal over de werking van een destilleerketel, kun je vinden in een eerdere blogpost over lavandin destilleren.

22102015 002

Aangezien de takjes van de grove den zo buigzaam zijn, is het ongeschikt voor de hakselaar. Vandaar dat alle oogst ter plekke handmatig in kleinere stukjes werd geknipt. Overigens heeft Henk van Staatsbosbeheer toestemming om in het bos te mogen oogsten.
Oh…dat bos met die herfstbomen, ondanks de mistregen was het heerlijk om zo buiten bezig te zijn!

22102015 003

Eenmaal weer terug in de werkruimte werd het gewicht van de dennennaalden bekeken. Meten is weten!
Al die gegevens worden bijgehouden en opgeschreven want zo kun je altijd terugvinden wat je hebt gedaan. De ketel van Henk kan ruim 2 kilo aan dennennaalden aan, qua hoeveelheid per stook.

22102015 004

En dat is een kwestie van proppen. In het onderste (bolle) gedeelte van de ketel zit water, de rechte cilinder én de holte van het deksel is de ruimte waar de dennennaalden zitten. Hoe dichter bepakt, hoe beter. Zo móet de stoom wel overal langs, wat het hydrolaat alleen maar ten goede komt.

22102015 005

Catharina plakt vervolgens alle naden van de ketel af met aluminiumtape. Het is slim om dat met één volledige strook te doen om te voorkomen dat er later stoomlekken in ontstaan. Dan is de ketel namelijk te heet om dat nog makkelijk te verhelpen. Van oudsher werden naden ook wel gedicht met een rogge-papje, maar dat heeft Henk na één keer opgegeven. Teveel gedoe. Aluminiumtape werkt veel makkelijker.

22102015 006

En dan de vlam erin. Het duurt even voordat er hydrolaat overkomt, afhankelijk van alle temperaturen. Hier was de ketel gevuld met 12 liter koud water en werd er gestookt op een oud gasfornuis gevoed door propaangasflessen. Al met al duurde het ongeveer 50 minuten voor de eerste druppels kwamen.

22102015 007

Maar dan druppelt het daarna ook lekker door. De schei-trechter werd tussendoor een paar keer afgetapt om niet over te lopen. En regelmatig werd ook de snelheid van het koelwater gecontroleerd.

22102015 008

Ongeveer twee uur nadat de eerste druppels waren gekomen, was het geheel wel genoeg doorgestoomd. Alle hydrolaat werd afgetapt en het laatste restje apart opgevangen. Daar drijft een héél dun laagje etherische dennenolie op. Het iets gele laagje op bovenstaande foto. Bij elkaar ongeveer 5 ml. schatte Henk.

22102015 009

Maar het hydrolaat was de werkelijke reden van deze stook, en dat waren zeker twee (gesteriliseerde) wijnflessen vol. Henk tevreden.

Voldaan weer naar huis. Heel misschien, héél misschien kom ik er nog aan toe om in deze aankomende herfstvakantie ook mijn eerste hydrolaatstook van dennennaalden in m’n eigen koperen ketel aan te durven. In ieder geval ga ik er zeker komend voorjaar mee aan de slag. Nee, écht! Al die heerlijke kruiden uit de kruidentuin kunnen erin. Citroenmelisse/verbena , verschillende muntsoorten, tijm, rozemarijn, lavendel. Of anders de geurende bloemen van de (bottel)rozen. Keuze genoeg!

Dus, dankjewel Henk en Catharina, dat jullie het vuurtje weer een beetje opgestookt hebben!

-Zelf geen ketel maar wél graag redelijk makkelijk een hydrolaat maken met normale keukenspullen? Klik dan eens hier.
-De site van Henk INDEKOPERENKETEL.

National Hubs gathering on Transition Network conference over de hele wereld

IMG_1136

[english below]
Catharina’s wist je dat:

  • Transition Towns Nederland een National Hub heeft
  • Er wel 26 National Hubs zijn over de hele wereld
  • We met 48 mensen van National Hubs bij elkaar kwamen in Seale-Hayne in Devon
  • Lynn en ik voor de kerngroep TTNL afgevaardigd waren
  • Vanuit Nederland Marjolijn en Tara ook bij de Conference waren
  • We een uitzicht wat wel 2 miljoen engelse ponden waard is hadden over Devon
  • Ik al op woensdagmiddag arriveerden om pas dinsdagmorgen te vertrekken
  • Er een love train reed vanuit London Paddington
  • Ik Annelieke uit Portugal vlak voor de trein vertrok ontmoette op het station
  • Josef uit Wenen vanuit Berlijn kwam
  • Andrei uit Roemenië vanuit Portugal kwam
  • Ik met deze deelnemers in dezelfde trein zat
  • Ik extra ponden heb besteed aan lokale kunstuitingen van artists in residence
  • Lynn en ik samen een poster hebben geknutseld over Transition Towns Nederland en gepresenteerd
  • Alle deelnemers een presentatie deden vanuit hun eigen Hub
  • Filipa voor iedereen een badge had gemaakt van stof in kleuren van de landenvlag
  • Iedereen een beetje aarde voor een ceremonie had meegenomen en met een intentie in de cirkel heeft gelegd
  • Veel mensen een gedicht in hun eigen taal en Engels hebben voorgedragen
  • Het verhaal van de Adelaar en de Condor vanuit de Amerikaanse traditionele volken diep werd verstaan
  • De Transition Network Conference 2015 werd ‘omarmt’ door de National Hubs
  • Er 350 bezoekers waren en een global webcast tijdens de conferentie
  • Het lastig kiezen was uit alle workshops
  • Er ook lekker veel geknutseld werd
  • Ik ontzettend veel leuke hubsters van over de hele wereld heb ontmoet
  • Open Space werd gepresenteerd alsof we in een vliegtuig zaten met handgebaren
  • Lynn en Marjolijn een workshop gaven over projecten van Den Haag in Transitie
  • Er enthousiaste reacties terug kwamen
  • De ceremonie  ‘Requim for industrial growth society’ veel heeft losgemaakt
  • Innerlijke transitie overal in verweven zat en dat we dat willen voortzetten
  • Er ‘homegroups’ werden gevormd en veel aandacht was voor bewustwording
  • Hoe we vluchtelingen gaan verwelkomen in onze transitie groepen een urgente vraag is in veel Europese Hubs
  • Er hard gewerkt wordt aan een Open Street Map om alle transitie initiatieven wereldwijd in kaart te kunnen brengen
  • Er besluiten zijn genomen door de Hubsters op basis van sociocratie
  • Sommige Hubsters heel goed zijn in het verkrijgen van (Europese) fondsen
  • Daar we als Nederlandse Hub van kunnen leren
  • Lynn als het donker wordt transformeert in DJ Lynn
  • Zij is bijgespijkerd in salsa dansen door de Brazilianen
  • We geïnspireerd om de energie verder in Nederland uit te dragen terug zijn gekomen

koud en afgesloten
ineengedoken
wanhopig en moedeloos
de ineenstorting bijna tastbaar

even verderop bruist
en borrelt enerverende energie
in het ritme van de adem
van Moeder Aarde

op een schaal
die precies past
bij wat er nodig is
in het moment

positieve krachten die niet
te stoppen zijn
dit gaat niet weg
dit gaat zeker niet weg

vanuit mijn gedachtekracht
komt het zeker weten:
alles wat is gevisualiseerd
wordt in de werkelijkheid gezet

wow, genieten,
laten we vieren
de leuke tijden en kansen
liggen voor het oprapen

Catharina de Bruin

National Hubs Gathering on Transition Network Conference

Catharina’s did you know that:

  • Transition Towns Netherlands has a National Hub
  • There are about 26 National Hubs all over the world
  • We met 48 people from National Hubs gathered in Seale-Hayne in Devon
  • Lynn and I were delegated to the core group TTNL
  • From the Netherlands Marjolijn and Tara were also on the Conference
  • We have a view that is worth two million English pounds were about Devon
  • I arrived already on Wednesday to leave until Tuesday
  • There drove a lovetrain from London Paddington
  • I met Annelieke from Portugal just before the train left the station
  • Josef from Vienna came via Berlin
  • Andrei from Romania came via Portugal
  • I was with these participants in the same love train
  • I have spent extra pounds to local artistic expressions of artists in residence
  • Lynn and I have a poster pieced together on Transition Towns Nederland and presented
  • All participants did a presentation from their own Hub
  • Filipa sewed for everyone a badge of fabric in colors of the national flag
  • Everyone had brought some earth for a ceremony and putted it with an intention in the circle
  • Many people have recited a poem in their own language and English
  • The story of the Eagle and the Condor from the traditional American nations was deeply understood
  • The Transition Network Conference 2015 was ‘hugged’ by the National Hubs
  • There were about 350 visitors and a global webcast of the conference
  • It was difficult to choose from all the workshops
  • There was also lots of crafts to do
  • I have met many exciting hubsters from all over the world
  • Open Space was presented as if we were on a plane with hand gestures
  • Lynn and Marjolijn gave a workshop on the Hague projects in Transition
  • Enthusiastic responses came back
  • The ceremony ‘Requim for industrial growth society’ much has detached
  • Inner transition was overall in interwoven and that we want to continue this
  • ‘Home groups’ were formed and close attention was to raise awareness
  • How are we going to welcome refugees in our transition groups an urgent question in many European hubs
  • Some of us are working hard on an Open Street Map to map all transition initiatives worldwide
  • There are decisions taken by the Hubsters based on sociocracy
  • Some Hubsters are very good at getting (European) funds
  • We can learn from them in our Dutch Hub
  • Lynn after dark transforms in DJ Lynn
  • She is trained on salsa dancing by Brazilians
  • We inspired to spread the energy further in the Netherlands when we came back

cold and closed
huddled
desperate and despondent
the collapse almost touchable

a little further bustles
snappy and exciting energy
in the rhythm of the breath
of Mother Earth

on a scale
that fits exactly
with what is needed
in the moment

positive forces which are
unstoppable
this does not go away
this will certainly not go away

from my power of thought
will know for sure:
all that is visualized
is put into reality

wow , enjoy,
let’s celebrate
the fun times and opportunities
abound

Catharina de Bruin

tnc 2015

 

groepsfoto tnc 2015

Revival van hennep is transitie in Brabant

DSC00779

Tijdens een fietstocht in de Brabantse binnenlanden zag ik een veld hennep naast een veld maïs. Echt een voorbeeld van hoe ook in de landbouw er een transitie plaatsvind van de allesoverheersende maïs (makkelijk om de mest uit te rijden) naar een ander product dat bezig is met een revival. Het voldoet aan onze hang naar streekproducten; we zien het liever ambachtelijk en handgemaakt, met weinig voetafdruk en gesleep over de halve Aarde. En tegelijkertijd is er zoveel mogelijk met hennep, dat we allemaal weer opnieuw willen ontdekken.

Ik hoorde dat er boeren zijn die mais rondom de hennepplanten zetten, omdat de bloeiende toppen geroofd worden. Waarschijnlijk om ze te vermengen met wiet en zo meer volume te maken? Zo is mijn aanname, die logisch klink, maar zeker weten doe ik het niet.

Ik merk ook dat er vanuit de hoek van voedselbosfans, permaculturisten en permanauten aandacht is voor landbouwproducten die van oorsprong hier voorkwamen. Hennep is daar een goed voorbeeld van; de toepassingen zijn eindeloos. Als bouwmateriaal, bodemverbeteraar, vezelhennep voor kleding, voedsel, thee en medicijnen.

Zo hoor ik wel eens verhalen over ernstig zieke mensen, die om de pijn wat te verlichten en beter te kunnen slapen zoeken naar producten die thc en cbd bevatten in een juiste verhouding. Het is een kwestie van tijd tot Henk en ik de hennep, op aanvraag, in de destilleerketel stoppen. Om te experimenteren of er een mooie olie gemaakt kan worden die een medicinale toepassing heeft.

Mijn persoonlijke wens (ik weet het zeker, alles wat ik wens komt uit) is om een labyrint te maken in de zomermaanden in een hennepveld. Wat zou het leuk zijn om dat bijvoorbeeld in Het Groeilokaal te doen. De bodem bestaat voornamelijk uit dekzand en er zijn weinig stenen om een labyrint te leggen. De plek heeft extra voedingsstoffen in de bodem nodig. Dat kan door een veld hennep te zaaien en daar later in het jaar een labyrint te maken zoals er ook maislabyrinten zijn in Brabant. Hennepplanten worden zelfs hoger dan maïs. Wie doet er mee?

Hennep gebruik en voordelen

 

Hier een artikel uit Trouw over hennep en hennepthee

Hennepthee die niet high maakt

ROBIN VAN WECHEM − 01/08/15, 01:54

De hennepthee van Dutch Harvest staat nu nog op het land, maar over een maand liggen de bladeren voor de eerste oogst te drogen. De thee is puur en in drie melanges: pittig, zacht en spannend. En nee, je wordt er niet high van.

Groener dan de hennepvelden van Albert Dun in Oude Pekela zul je het niet snel vinden. Binnen vijf stappen slokken de planten je op. Dunne sprieten torenen een slordige twee meter boven je uit en vangen het zonlicht weg. Vijf stappen verder is het opeens stil. Alleen de geur van gras blijft over, fris, licht en zoetig. Met de onmiskenbaar weeïge ondertoon van wiet.

Van zijn 1340 hectare hennepveld haalt Dun hennephout, hennepstro, hennepvezels en hennepsap. De houtachtige kern van de stengel wordt verwerkt tot strooisel voor onder andere paardenstallen en konijnenhokken, maar ook tot bouwblokken voor prefab-woningen. De vezels worden gekocht door autofabrikanten en tot matten geperst, waarna ze dienstdoen als deuk- en isolatielaag tussen het portier en de binnenbekleding.

De bladeren van de hennepplanten worden rauw geperst tot sap, dat minstens net zo gezond schijnt te zijn als tarwegrassap. In de bladeren zit ook het ontstekingsremmende cannabidiol (cbd, zie kader), dat wordt geëxtraheerd en, vanwege de medicinale werking, als olie wordt geëxporteerd naar de VS.

Duurzame kist

Vanaf komende maand leveren Duns uitgestrekte akkers eveneens hennepthee. Voor het ontstaan van het thee-idee moeten we twee jaar terug in de tijd en 250 kilometer naar het zuidwesten. Duurzaamheidconsultant Esther Molenwijk was toen in Amsterdam met iets totaal anders bezig. Voor een project bij de uitvaartbranche onderzocht ze de duurzaamheid van grafkisten. De katoenen bekleding van de kist had een grote milieubelasting vanwege het hoge water- en pesticidengebruik in de katoenteelt. Hennep bleek een duurzaam alternatief.

De plant had nog veel meer voordelen, ontdekte Molenwijk. “Hennep neemt veel CO2 op, groeit snel, heeft relatief weinig water nodig en geen pesticiden. Hennepzaad heeft net zo’n hoog proteïnegehalte als soja maar is beter verteerbaar. Ook zitten er veel omega 3-vetzuren in, die je normaal alleen uit vis haalt. Hennep is een populair wisselgewas omdat het de bodem verbetert. De wortels maken de aarde losser en verbeteren haar vermogen om voedingsstoffen vast te houden. Ook neemt hennep zware metalen op, net als olifantsgras. In Tsjernobyl wordt het bijvoorbeeld geplant om de grond te zuiveren. In de bouw is hennephout een alternatief voor beton, dat een enorme milieubelasting heeft.”

Molenwijk reisde af naar verschillende Oost-Europese landen en bestudeerde de manieren waarop de plant werd verwerkt. Kort daarna zag ze bij de oogst op een hennepplantage in Almere dat het blad van de planten op de grond bleef liggen. “Ik stopte wat bladeren in mijn tas en liet ze thuis drogen. Toen ik logés vervolgens hennepthee serveerde, waren ze heel enthousiast.”

Haar zoektocht bracht haar bij Dun Agro in Noordoost-Groningen. Dun had zelf een machine ontwikkeld om het blad van de hennepplant te strippen. Het gigantische gevaarte staat naast de fabriek die het hennepstro verwerkt. Duns zoon Kees legt uit hoe zijn vader de voormalige bietenrooier uitrustte met stalen kieparmen en een in hoogte verstelbaar stripmechaniek. “De stripper draait rond en scheidt het blad van de stengel. Het blad komt op een transportband die het afvoert naar de bunker in de machine. Vervolgens hakt de maaier onderaan de planten vlak boven de grond af en snijdt de stengels in stukken van een halve meter.”

Inmiddels heeft Dun vier van zulke machines, wat ook wel nodig is voor de hoeveelheid planten die hij verbouwt. In augustus zullen ze drie weken non-stop aan het maaien zijn om alle planten op tijd om te krijgen. Daarna blijven de stengels nog een tijdje op het land liggen rotten, zodat de vezel losser komt van de houtige kern en makkelijker kan worden verwerkt.

Ondanks de onschuldige toepassingen van hennep moet Dun keer op keer uitleggen dat hij geen wiet teelt. Ook Molenwijk vindt het zonde dat de drugvariant alle naamsbekendheid heeft gekaapt. “Hennep is een typisch Nederlands gewas, de zeilen van de VOC-schepen werden ervan gemaakt. Het heeft een slecht imago vanwege thc, het psychoactieve stofje in wiet, maar lang niet alle soorten hebben een drogerend effect. In de hennepsoort die we voor de thee gebruiken, zit minder dan 0,2 procent thc. Daar kun je absoluut niet high van worden.”

Parachutes

In Amerika werd hennep begin vorige eeuw zelfs geroemd als een million dollar crop, vervolgt ze. “Door de actieve tegenwerking van krantenconcern Hearst en kunststoffabrikant DuPont werd hennep echter omgedoopt tot marihuana, dat in verband werd gebracht met zwarte jazzmuzikanten en vermeend drugsmisbruik. In de Tweede Wereldoorlog stimuleerde de Amerikaanse overheid boeren om hennep te telen als grondstof voor parachutetouwen, maar kort daarna raakte het weer uit de gratie en belandde zelfs op de drugslijst van de VN.”

Inmiddels is er een onderscheid gemaakt tussen recreationele hennep en zogenaamde vezelhennep. De laatste mag in Europa weer worden verbouwd. Steeds vaker worden daar ook voedsel, dranken en medicijnen van gemaakt. Terecht, vindt Molenwijk. “Het is tijd dat we de mogelijkheden van deze veelzijdige plant weer gaan benutten.”

Thc en cbd

Hennep bevat thc en cbd. Thc (tetrahydrocannabinol) is de psychoactieve stof die in hoge concentraties in marihuana zit en vanwege het pijnstillende effect ook wel medicinaal wordt voorgeschreven. Cbd (cannabidiol) is een ontstekingsremmer die onder andere kan helpen bij reuma en artrose. Thc en cbd komen altijd in combinatie voor. Een plant zonder thc maakt dus ook geen cbd aan. In de hennepsoort van Dun zit 25 keer meer cbd dan thc.

DSC00777

Always remember the three steps necessary to bring desire into realisation are: Idealisation, Visualisation and Manifestation. As you learn to put these steps into practice you will see the most amazing thing come about. Never have any doubts. When the idea is sown do not try to blot it out. Nurture it, care for it, to enable it to grow and flourish; hold the perfection of it in your consciousness, visualise it as fact and never let that picture go until it has been manifested in form. You may have to be very patient, persistent and persevere, but when you know something is right and has been revealed to you by Me, the Lord your God, you know without a shadow of doubt that at the right time it will come about. Therefore you hold it there in your consciousness until it manifests, thanking Me all the time for it.

14 August 2015

 

Intuïtief schilderen in centrum Savita

Deze zomer gingen Henk en ik een weekje Intuïtief schilderen in centrum Savita in Winterberg – Niederfeld, Sauerland Duitsland. Mooie aanleiding om dit voormalig hotel te bezoeken en ervaren hoe op deze plek een spiritueel holistisch centrum met biologische moestuin tot stand komt. We vonden het arrangement van Ad en Miranda op hun website ontspan-je.

Savita groepsfoto

Vooral de combinatie van een beetje uitdagende wandelingen in een mooie omgeving en intuïtief schilderen en tekenen vonden we erg aantrekkelijk. De eerste dag begonnen we met de basiskleuren op papier zetten en uitdrukken met ons lijf op muziek wat die kleur met je doet. Zo kwamen we er goed in. Gelukkig heeft Savita alle mogelijkheden van ruime, lichte workshopruimtes, goede hotelkamers en een vegetarische keuken, zodat we al snel konden ontspannen en de omgeving op ons konden laten inwerken. We hebben een middag het Gouden Pad gelopen in de omgeving op het plateau met hoogveen. Zo konden we alle indrukken laten bezinken en ons onderdompelen in de kracht van de natuur, letterlijk en figuurlijk door een flinke regenbui op de vlakte.

“Van Sauerland heb ik niet veel gezien, want de bomen stonden ervoor” grapte ik. Waar in de beginjaren vast een schitterend uitzicht over het dal was, staan nu naaldbomen dicht tegen het gebouw aan. Meer lucht zien en een horizon geeft ruimte. Ik ging het zelfs steeds toevoegen op mijn tekeningen, omdat ik het miste.

De afwisseling van de oefeningen van Miranda waren verrassend en goed afgestemd op het moment en het proces. Van visualisatie en meditatie tot stilleven. Van Moeder Aarde kaarten tot sjamanendrum. Van levensgroot werken tot in de detail schaduwen op papier krijgen. Zelfs met minimale aanwijzingen een schildering maken, dan een verhaal erbij schrijven en het verhaal met elkaar schilderen.

Ik heb er erg veel plezier in beleeft en we hebben ons voorgenomen om thuis ook papier en potloden of verf te pakken.

 

 

Destilleerdag bij de Levensboom

Heeeel soms, eigenlijk maar één keer per jaar, verplaatsen we de ketel en toebehoren om op een bijzondere locatie het proces van destilleren te laten zien. Dit jaar hebben we gekozen om in te gaan op de uitnodiging van Madeleine Kerkhof – Hayes-Wellhüner van de Levensboom. Wat een gedrevenheid, vakkundigheid en zachte, empathische zorgzaamheid heb ik daar mogen ervaren. De meeste deelneemsters zijn werkzaam in zorg gerelateerde beroepen en creëren ruimte voor de complementaire palliatieve zorg. waar dat kan. De Levensboom biedt een warm welkom en zorgt voor professionele (bij)scholing zoals deze destilleerdag. 

Het herinnerde me aan twintig jaar terug, toen ik de Haagse Akademie voor Natuurgeneeswijzen deed. Sinds die tijd, zijn aromatherapie en vele vormen van energetisch werk, zo verweven in mijn leven dat het niet meer te onderscheiden is. Etherische oliën zijn een onderdeel van ons leven, Lavendel en Lariks horen erbij.

levensboom opleidingencentrum   Catharina in de Levensboom

theorie

destilleerdag in de Levensboom

Na een kennismakingsrondje, heeft Henk een introductie gegeven in de techniek van het destilleren. Er waren een paar deelnemers teleurgesteld dat er geen mooie, koperen ketel was opgesteld in het opleidingscentrum. Gelukkig konden we ze na de intro verrassen, want we hadden de ketel al opgesteld en klaar gezet voor gebruik in een andere ruimte.

In de ochtend heeft Henk BIO Lavandin uit Frankrijk gedestilleerd. De uitkomst was verrassend rood van kleur. Alle technische details over het destilleren lees je op zijn blog: www.indekoperenketel.blogspot.com en www.indekoperenketel.nl. Hier kan je je ook aanmelden voor de nieuwsbrief.

Na de lunch hebben een aantal deelneemsters citroenmelisse geplukt uit de tuin en hebben we op een zeer langzame manier citroenmelisse hydrolaat gemaakt. Wil je ook weten hoe dat gaat? Kom dan naar een workshop.

Een reactie die we terug kregen in de feedback: “Jullie zijn een prachtkoppel.” Nou, daar doen we het voor. Verder schreef Henk op zijn blog:

Catharina en ik vonden deze dag waarin we 2 destillaties hebben kunnen laten zien meer dan geslaagd. Het enthousiasme van de deelnemers was aanstekelijk en inspirerend. Uit de evaluatie bleek dat wij niet de enigen waren die dat vonden. De deelnemers waren onverminderd positief en waardeerden Madeleine en mij met een 8,5 – 9. Voor herhaling vatbaar dus!

 

veel belangstelling

Henk geeft uitleg bij de ketel geursessie dubbele filtrering lavandinolie de ketel vullen

 

citroenmelissemaceratentuin Henk en Catharina

Speelhof Hoogerzael krijgt kerngroep TT NL op bezoek in Middelburg

TT in Middelburg 006

Dit zijn de gezichten achter Transition Towns Nederland! Wij zijn de kerngroep: Inge, Paul, Peter, Catharina, Bert, Dennis & Lynn. We vertegenwoordigen allemaal een andere transition town in Nederland en werken aan het netwerk tussen al die initiatieven. Zo zijn we aan het bouwen aan een nieuwe website en gaan we iedere maand op bezoek bij een ander transitie-initiatief.

Deze maand was Middelburg aan de beurt. En op een mooie warme dag in juni is het totaal geen straf om aan de transitieweg te timmeren, daar mogen de foto’s van getuigen. Dank aan Lynn voor de foto’s en voor het organiseren in haar hometown.

In Middelburg vonden we Speelhof Hoogerzael helemaal opgezet en gerund door mensen uit de wijk. Hiervoor hebben ze een aantal stichtingen geformaliseerd die samenwerken in verschillende projecten in de wijk.

De gemeente wilde ongeveer tien jaar geleden een aantal bomen kappen. Dat was aanleiding voor de buurtbewoners om met elkaar daartegen te protesteren. Ook was de gemeente van plan om het beeldkwaliteitplan te verlaten, wat was vastgesteld bij het opzetten na de oorlog van deze ruime wijk met veel groen. Inmiddels is deze groep heel bedreven om met ontwikkelingen zoals energiebesparing door zonnepanelen en meer bewegen voor ouderen (beweegpad) steeds vernieuwend bezig te zijn. Het was een waardevol bezoek met gastvrij ontvangst, een rondleiding met uitleg en uitwisseling. 

Wil jij ook een stukje van transitie in Nederland vertegenwoordigen? Meebouwen aan het versterken van de beweging? Op bezoek bij inspirerende initiatieven? Kom gezellig meedoen. In de kerngroep, het Transition Town Treasure Hunt team, of de website werkgroep bijvoorbeeld.

TT in Middelburg 003 TT in Middelburg 002

kerngroep vergadering in Middelburg.

TT in Middelburg 005 TT in Middelburg 004