Gils Lab maakt wondermiddelen in de medicijnworkshop

Gils Lab wondermiddel (6)

Gils Lab maakt Wondermiddel in de medicijnworkshop 

In het Chaamse bos ga je op zoek naar jouw persoonlijke medicijn en maak je in de werkplaats zelf een thee, zalf of amulet. Je wordt uitgenodigd een nieuwe verbinding met de helende natuur aan te gaan en te herkennen wat wel en niet goed voor je is.

Tijdens de workshop Wondermiddel wordt een plek gecreëerd die uitnodigend is, om zelf op zoek te gaan naar jouw eigen medicijn, en deze ook zelf te maken. De inrichting van de destilleerwerkplaats oogt als werkplaats/ laboratorium/ fabriek met alle bijbehorende verwante zaken zoals ketels, scheittrechters, glaswerk, erlenmeyer, medicijnflesjes, pipetjes, vijzels en ga zo maar door.

De medicijnworkshop Wondermiddel is een workshop van ca. 2,5 uur waarbij een plantenexpert de deelnemers begeleidt. We gaan het nabijgelegen Chaamse bos in. We houden een meditatie/visualisatie. En na inventarisatie van eventuele fysieke of mentale klachten zoeken we planten of kruiden met een plantenexpert.

Van de planten maken we vervolgens in de werkplaats een medicijn. Voor de vervaardiging van de medicijnen is deskundige begeleiding. De werkplaats kan drie soorten medicijnen produceren: heilzame thee, huidzalf en amuletten voor extern gebruik.

Wat is Gils Lab?

Gils Lab is een laagdrempelig bewustwordingsproject waarin gezondheid, verantwoordelijkheid, sociale cohesie en de zorg om natuur en milieu elkaar aan de werktafel ontmoeten. In Gils Lab komen mensen in aanraking met het gezond makend en helend effect van de natuur. In de workshops wordt de verbinding tussen de helende werking van de natuur, met jezelf en de ander onder de aandacht gebracht. De deelnemers fabriceren hun eigen medicijn gebaseerd op persoonlijke klachten en/of kwaaltjes*.

Organisatie en contact:

Gils Lab is gebaseerd op het concept van Medicijnfabriek en ontwikkeld door Catharina de Bruin. Meer info: www.gilslab.nl of catharinadeb@gmail.com of bel 06-18076977

Gils Lab heeft een *disclaimer

 

gaia logo

 

Strohplatz voedselbos aanplanten

Henk en ik waren op uitnodiging een weekend mee met Niels. Hij is grondlegger van Strohplatz. Elk jaar houdt hij een Strohplatz-weekend in Rorodt. Dat is een gehucht gelegen op 500 meter hoogte, zo’n beetje 40 kilometer ten oosten van Trier.

De plek Strohplatz heeft de potentie om een mooie groepaccommodatie te worden. In het woonhuis staan wel al stapelbedden met plek voor twintig mensen om te overnachten. Er is een composttoilet en stromend water. Aan de overkant van de straat staat een grote varkensschuur met erachter een lapje grond op een helling. Dit vierde weekend wat Niels organiseert staat in het teken van de start van een voedselbos.

Start van het voedselbos Strohplatz

Start van het voedselbos Strohplatz

Het project heeft een jaarlijkse planning vanaf 2012 tot aan 2018. Inmiddels is het vierde jaar en vierde weekend gevierd. Elke Stroh-weekend komen er wel rond de dertig vrijwilligers meehelpen, zowel aan het huis als de tuin. Daar blijkt uit dat het altijd een gezellige boel is en mensen graag naar deze plek komen om mee te helpen. Niels heeft de klussen voor het weekend goed voorbereid zodat iedereen weet wat er te doen is.

We hebben 51 bomen aangeplant en een gaashekwerk eromheen gezet tegen vraat. Henk en ik hebben meegeholpen met een rand van frambozenstruiken planten.

Henk en Catharina planten frambozen

Henk en Catharina planten frambozen

We hebben 51 bomen aangeplant en een gaashekwerk eromheen gezet tegen vraat. Henk en ik hebben meegeholpen met een rand van frambozenstruiken planten.

Wat eruit springt bij het project Strohplatz Roroth is de verbinding met de streek en het gehucht. Alle inwoners zijn uitgenodigd en een aantal komen ook naar de feestavond met muziek. Natuurlijk, de kans om zulke rasmuzikanten in jouw dorpje te horen laat je niet zomaar voorbij gaan.

Ook in wat bredere kring timmert Niels aan de weg door zijn betrokkenheid met de regionale Transition Townsgroep. Zij hebben pas een aantal Open avonden gehad en nog geen officiële naam, maar de werktitel klinkt goed: Hondsrück in Wende.

Koffie zetten is wel een hele toer met een rocketstove. Dat duurt wel een uur, en in de ochtend in de kou is dat geen pretje. Gelukkig bederft het niet de gemoedelijke sfeer en werklust van de aanwezigen. Wat een leuk project, eentje die de permacultuur principes en Transition Towns gedachtegoed goed combineert. We gaan zeker over een tijdje kijken hoe de boompjes die we geplant hebben in dit weekend zijn aangeslagen.

voedselbos Strohplatz 1003

 

 

Energie samen delen in Gilze en Rijen

u wilt energie

Vanaf 2016 hebben we via Energie Gilze Rijen energie uit ons eigen dorp. Geweldig toch, lokaal geproduceerde groene schone energie! Kies ook voor lokale energie!

Energie Gilze Rijen is een lokale energiecoöperatie voor en door leden en wil een klimaatneutraal, duurzaam en energie-onafhankelijk Gilze en Rijen. Ik ben vanaf de eerste bijeenkomsten betrokken bij deze coöperatieve vereniging. Momenteel zit ik in de ledenraad.

handje energielevering2 (1)

Voor de leden richt EGR zich op het leveren van duurzame energie en het realiseren van energieproductie en energiebesparingen. Energie Gilze Rijen (EGR) levert lokaal opgewekte energie elektra en gas aan huishoudens en bedrijven in Gilze-Rijen. Ook koopt Energie Gilze Rijen duurzame energie in van lokale producenten. Dit is mogelijk doordat EGR lid is geworden van de Duurzame Energie Unie (DE Unie).

Ik kan nu aanwijzen waar de elektriciteit voor ons ecodorp Ploeger – de Bruin vandaan komt. Op dit moment zijn dat panelen bij een boomkwekerij in Molenschot en een manege in Hulten. Samen zijn zij goed voor een productie van ca. 300.000 kWh zonnestroom. Hoe meer leden meedoen, hoe meer leveranciers kunnen gaan leveren aan EGR. Wij zijn verzekert van echte lokale duurzame groene energie voor een eerlijke lage prijs. Ook in onze destilleerwerkplaats hebben we lokale energie. Stap ook over op lokale energie!

groenestroom

Binnen de coöperatie zijn een aantal mensen bezig met mogelijkheden te onderzoeken om de projecten voor elektrisch rijden en de opbrengsten van EGR te koppelen. Er zijn al mooie voorbeeldprojecten in het land, waar elektrisch rijden en autodelen wordt ondersteund door lokale energiecoöperaties. Daar wil ik graag aan bijdragen en meehelpen. In de uitzending van Tegenlicht van 13 maart 2016 zie je een voorbeeld uit Utrecht. Mijn inspiratie komt uit de themabijeenkomsten die Transition Town Boxtel heeft georganiseerd.

sluiting DOEL 2

handtekeningen ophalen voor de sluiting van de kerncentrale in Doel in Bergen op Zoom

200811_kernenergie_sticker_nee

De energietransitie betekent ook dat vervuilende, stokoude, gevaarlijke kerncentrales kunnen sluiten. De kerncentrales zouden vandaag al kunnen sluiten, en dan zou er nog voldoende energie beschikbaar zijn, zo laten de berekeningen van NO T2 D3 zien.

Wat kan je zelf doen om de kerncentrales te sluiten? Teken de petitie, vraag de lokale politiek zich uit te spreken, doe mee met demonstratieve optochten. Ook al hebben we dat actievoeren – voor ons gevoel – al genoeg gedaan sinds de 80’er jaren, ik kan niet thuis op de bank blijven zitten en toekijken.

handtekeningen ophalen voor de sluiting van de kerncentrale in Doel

handtekeningen ophalen voor de sluiting van de kerncentrale in Doel in Bergen op Zoom

11maartBOZ (1)

 

De vele transitie wegen

Voor Ecodorp Ploeger – de Bruin hebben we natuurlijk ecologische uitgangspunten. Een leuk overzicht hiervan kan je hier lezen.

Voedsel
We proberen geen voedsel te verspillen en lokaal, van het seizoen te eten. Ik heb heel wat recepten verzameld en gekookt. Gelukkig kan ik op 300 meter afstand van ons huis verpakkingsvrij groenten, aardappelen en eieren halen. We eten steeds vaker vegetarisch of veganistisch. Natuurlijk is de maaltijd elke dag anders. “Je krijgt het maar één keer” zeg ik elke dag.

Energie
Vanaf 2016 hebben we via Energie Gilze Rijen energie uit ons eigen dorp. Geweldig toch, lokaal geproduceerde groene schone energie!

Vervoer
We hebben geen auto en nooit gehad ook. Dus we doen alles lopend, fietsend en met de trein. Toch komen we overal. Komende tijd wil ik onderzoeken of elektrisch vervoer via Energie Gilze Rijen als project uitgerold kan worden. Er zijn mooie voorbeelden in Brabant te vinden, dus het kan lukken.

Bankieren en lokaal geld
Bankieren doen we via Triodos en ASN bankrekening. Maar de lokale economie stimuleren met lokaal geld zal de uitdaging zijn de komende tijd. Ik werk als vrijwilliger bij STRO, Social TRade Organisation en doe de boekpromotie van Een @nder soort geld. Wil je ook het gratis e-boek als doorgeefboek ontvangen? Vul hier je gegevens in.

Talenten benutten
Henk is destillateur; de activiteiten van INDEKOPERENKETEL blijven toenemen.
Ik word gelukkig van het begeleiden van startende (woon)groepen.

In de natuur
Ik ben betrokken bij de aanleg van het Voedselbos Het lachende hertje als permacultuurproject. We zijn beiden geen landbouwers, maar oogst verwerken vinden we helemaal geweldig. Zowel plantenafval als snoeiafval van bomen en alles wat je maar kan bedenken en wat een opbrengst heeft. Lekker experimenteren.

Kleding en textiel
Ik heb vijf jaar op een atelier gewerkt, Atelier Famous. In die tijd heb ik bijna geen kleding hoeven kopen. Ik heb gemerkt dat er tweedehands zoveel leuke dingen zijn, dat ik steeds minder ben gaan kopen.

texel 20 reparatie
Foto van een versleten slaapzak waar ik een nieuwe katoenen voering in heb gezet. Wordt ook gebruikt als hooikist om bonen te garen.

EDE-contents

Transitie Treffen: we zijn aardig op weg om een echte transitiefamilie te worden

Zoals jij voor de groep staat, Catharina, en alles observeert. Een beetje kijkt en niets zegt en niet ingrijpt. Heel mooi hoe je dat doet. Het is echt een gave die je hebt.

 

Ik tol nog van alle indrukken en bijzondere, fijne, leuke en inspirerende ontmoetingen. Geweldig interessante workshops wat het kiezen echt moeilijk maakte, maar er was ook ruimte voor gezelligheid en lol maken.

 

We zijn aardig op weg om een echte transitiefamilie te worden.

Eindelijk was het zover. Na maanden voorbereiding brak het weekend van het zevende landelijk Transitie Treffen aan. Wat een verrassing dat bij het station een chauffeur stond met het bordje ‘Transition Town Boxtel’. Henk en ik konden instappen en ons laten rijden naar de Rots, in plaats van door de regen te wandelen door het dorp. We werden bij het ontvangst aan het knutselen gezet om een naambadge te maken.

De dagvoorzitter Harrie Smits opende de dag en gaf meteen het woord aan Mirjam Bemelmans. Ze vertelde over alle activiteiten die vanuit Transition Town Boxtel worden georganiseerd. In de duurzame week van afgelopen oktober waren dat wel 25 evenementen in één week. De wethouder Peter van de Wiel kondigde aan dat er nieuwe duurzaamheidsvisie voor Boxtel op komst is en dat deze keer alle betrokken partijen zijn uitgenodigd om echt in gesprek te gaan. Ook had hij lovende woorden voor de samenwerking met TT Boxtel.

Dirk Struycken brak het ijs met stembevrijding. We ‘schilderden’ met onze stem op de muren. Zo kwam de boel meteen lekker los. We hebben het Transitie lied gezongen.

Catharina de Bruin ging met de deelnemers onderzoeken wie er nou eigenlijk in de zaal stonden. Op een interactieve manier in contact komen en verbindingen leggen. Uiteindelijk werden er groepjes van vier mensen gevormd die met elkaar in gesprek gingen tot aan de lunchpauze.

Het middaggedeelte bestond uit twee workshoprondes.
De eerste ronde: Geld en waarde, TT als magneet, A sense of place, talent 4 transition.
De tweede ronde: Een effectief kernteam, Ingrediënten voor een succesvol burgerinitiatief, Eetbaar met permacultuur, Reis door de tijd.

Rondom de workshops was er voldoende ruimte om andere dingen te doen. Er lagen er boeken voor de verkoop. Aanwezigen konden duurzaam spelen met natuurlijke materialen. Een zadenruil, allerlei foldermateriaal om te bestuderen en over in gesprek te gaan, padtekenen, top 10 van duurzame boeken.

We hebben buiten de bomen gewaardeerd en hun waarde nog eens onderstreept. Met grote hilariteit ontstond spontaan het oeroude spelletje De boom de boom wordt hoe langer hoe dikker.

Frans van der Steen zei zondag bij zijn lezing: “En vergeet de politiek niet”. Die zijn we niet vergeten; met Paul Hendriksen maakten we een filmpje om de urgentie van de transitie naar een fossielvrije toekomst te benadrukken. Om te gebruiken voor de komende verkiezingen. Gelukkig werden er geen ballonnen kapot gemaakt. Wat meteen ook weer op zichzelf een statement is.

De dag werd afgesloten met het presenteren van het transitiepad. De thuisgroepjes kwamen weer bij elkaar om uit te wisselen wat ze van de dag hadden opgestoken. De potluck werd aangerukt vanuit de keuken, eten in overvloed. In de avond kwamen wel twintig muzikanten voor een Ierse sessie in Brabantse stijl en druppelden wat dorpsgenoten binnen om te luisteren.

Ik heb eigenlijk niet beseft wat het betekent om koploper te zijn voor andere mensen. Nu heb ik ervaren hoe mijn voortrekkersrol anderen beïnvloed. Dat geeft me een ontzettende boost aan nieuwe energie om door te gaan met het vele werk dat ik doe.

 

“Wie verbouwt zijn eigen voedsel of heeft een permacultuurtuin?”
“Ik niet.”
“Huh? Je hebt toch een eigen boomgaard met appels en peren?”
“Jawel. Jawel, maar dat fruit groeit vanzelf. Ik hoef alleen te oogsten. Dat vind ik geen permacultuur.”
“… hahaha …”

 

Wat fijn dat deze keer spiritualiteit door het hele programma verweven is. Dat geeft zo’n goede balans.

Op zondag

Zondag begonnen we met een uurtje Tai Chi. Henny Zerstegen gaf de les, waarin ook oefeningen zaten in leiden-en-volgen. Wat een confrontatie voor sommige mensen en wat een fijne gewaarwording tegelijkertijd. We sloten de les af met de vijf elementen om zo de dag helemaal in balans te kunnen beginnen.

Lynn en Niels gingen aan de slag om ‘oude bekenden’ en nieuwe mensen aan elkaar voor te stellen. We lieten allerlei vragen oppoppen wat we van elkaar wilden weten. Lynn vertelde over wat Transition Towns Nederland doet, de kerngroep werd voorgesteld. De workshops van zondag: Hoe nu verder na de Klimaattop, Nederland Fossielvrij, Nul-op-de-meter woning, The Natural Step.

De Grote Transitie van Frans van der Steen

Frans van der Steen hield de aanwezigen op het puntje van hun stoel met zijn lezing over de Grote Transitie. Jan Juffermans was de aangever; zij kennen elkaar vanuit het Platform voor Duurzame en Solidaire Economie. Het Platform staat voor waarde breder dan geld. Zij wil binnen de economie dwarsverbanden begrijpen en veranderen. Verder ziet zij het belang van samenwerking en wil draagvlak creëren, en de politiek niet vergeten. De duurzame ontwikkeling kan juist werk en werkgelegenheid opleveren. Groeidwang is in de huidige samenleving drijfkracht geworden. Er moet 1,5 % groei zijn elk jaar. Zo hebben we een schuldeneconomie gemaakt. De hervorming van economie-onderwijs is een manier om hier verandering in te kunnen brengen.

Al ver voor Piketty zag het Platform de kloof tussen arm en rijk toenemen. Dat is slecht voor de economie door het verlies een koopkracht bij beide groepen. De kloof is ook slecht voor de democratie, zij maakt ons politieke systeem ondemocratischer. Denk bijvoorbeeld aan de miljarden die het verkiezingscircus in de Verenigde Staten kost.

Toch is het economie wat de wereld bepaald, daarom moeten we ons erin verdiepen om zo het systeem te begrijpen. Als je bijvoorbeeld kijkt naar het financiële systeem: het is een luchtbel die elk moment uit elkaar kan klappen. Laten we ons daarop voorbereiden.

De Grote Transitie geeft tien thema’s waarbij Frans er een aantal uitlicht. Zo zou voor producten een eerlijke prijs betaald moeten worden, afhankelijk van de milieukosten voor de productie. Regel dat met belastingen en dat zal een enorme drijfkracht worden voor eerlijke productie, prijzen en fair trade.

Een ander thema is een 24-urige werkweek. Frans refereert aan de werkzame uren van zijn grootvader en vader. Hij trekt de parallel door naar de huidige tijd en komt op een werkweek van 24 uur. Nu werken sommige mensen te veel uren, terwijl anderen geen werk kunnen vinden. Door een kortere werkweek houden mensen tijd over voor maatschappelijke taken. Belangrijk werk waar mensen nu niet aan toe komen. Dat zal leiden tot minder criminaliteit en minder overspannen mensen. Zo zie je maar: de oplossingen zijn niet moeilijk maar je moet er wel voor knokken. Bijvoorbeeld in de lokale politiek om het voor elkaar te krijgen.

Verder heeft Frans gesproken over geldschepping. De circulaire economie wordt steeds belangrijker. Hij gebruikt de term jouwschaligheid.

Ook de voedselzekerheid staat zwaar onder druk. Schoon drinkwater en energievoorziening zijn misschien niet zo vanzelfsprekend als ze lijken. Uit onderzoek blijkt dat 44-46 % van de uitstoot van broeikasgassen ontstaat bij voedselproductie.

De duurzame ontwikkelingen houden geen pas met het tempo waarbij meer mensen op de wereld komen, de klimaatverandering, afnemend landbouwareaal door overbevolking, vervuiling van de oceanen, en toenemen van dierziekten. Dit zal komende jaren convergeren.

Frans werkt aan een visie verbonden met het vluchtelingenvraagstuk. Lees het artikel Wat er achter het vluchtelingendebat schuilgaat.

Dit was weer het beste Treffen tot nu toe. Dat zeggen we elke keer.

 

 Het was super dankzij al die lieve behulpzame mensen.

 

… Niet alleen talenten ontdekt, maar ook mensen die hun ook hun hoofd boven het maaiveld durven uitsteken, ongelofelijk gedreven zijn, hun hart en passie volgen. Hier is veel lef, doorzettingsvermogen en kracht voor nodig. Dank jullie lieve mensen voor alle warmhartige, inspirerende en liefdevolle ontmoetingen. Deze geven mij ook weer energie en nog meer motivatie om door te gaan! Volgend jaar ben ik er weer bij, maar ik hoop een aantal van jullie eerder ergens te mogen ont-moeten. Van hart tot hart.

 

Zondagmiddag, tijd voor Open Space

Onderwerpen die zijn besproken in de Open Space: Lokaal geld voor de lokale transitie groepen, fondsenwerving, ontschulden, de klimaatzaak, zelfkennis, TT en de klimaatbeweging, overal de gaskraan dicht draaien.

In de Open Space over lokaal geld is een doelstelling neergelegd: in 2017 wordt het Transitie Treffen geheel georganiseerd met alternatief geld. Om dat mogelijk te maken kunnen verschillende opties onderzocht worden. Bijvoorbeeld dat de landelijke kerngroep een rekening afsluit binnen Circuit Nederland van STRO. Maar er zijn natuurlijk meer mogelijkheden van andere alternatieven (al dan niet gekoppeld aan de euro) en het is goed om ook hierin te kiezen voor diversiteit, zodat zoveel mogelijk mensen hun eigen invulling hieraan kunnen geven. Het plan is om een soort inventarisatie te maken met een aantal mensen, en die in de loop van 2016 verder uit te werken. Marc, Marja, Sandra en Catharina zijn de initiatiefnemers en zullen anderen uitnodigen om aan te haken.

Vanuit het systeemdenken deden we een oefening om levende systemen te analyseren. We gingen door elkaar lopen en hielden twee mensen op gelijke afstand van ons. Wat eigenlijk onmogelijk is (als je de boekjes mag geloven) is dat dit “levende ecosysteem” na een minuut al tot een stabiele toestand kwam. Echt goed om zo inzicht te krijgen in hoe verandering plaatsvind. En welke factoren een rol kunnen spelen in veranderingsprocessen. Wat gebeurt er als één persoon/organisatie omvalt? Dan valt het hele systeem, zou je denken. Of zijn we zo veerkrachtig dat een deel blijft bestaan?

Wat een mooie vormgeving van de poster! Die windmolens in frisse kleuren. En die woorden eronder maken dat ik me een beeld kan vormen van hoe zo´n weekend eruit ziet. Ik heb het meteen doorgestuurd aan de mensen van repaircafé en binnen ons eigen groepje.

 

Inge en Catharina, dankjewel voor al jullie ondersteuning!!! Daardoor verliep het voortreffelijk.

 

The Natural Step

Sietske Smulders begon met het filmpje van The Natural Step. Wat is duurzaamheid en hoe bepaal je duurzaamheid? Dat is vaak lastig te beoordelen. Er zijn vier richtlijnen waarop je kan toetsen:
1 verminder het gebruik van fossiele brandstoffen en metalen en zeldzame grondstoffen,
2 verminder het gebruik van chemische producten,
3 terugbrengen van het vernielen van de natuur,
4 verankeren dat we wereldwijd mensen niet uitsluiten in het bereiken van hun behoeften door grenzen op te werpen.
Sietske legde uit dat er vier handelingen zijn die je niet mag doen:
1 digging (bv grondstoffen afgraven)
2 dumping (bv afval storten, oceanen vervuilen met plastic soup)
3 destroying (bv regenwoud kappen)
4 disrespecting (bv mensenrechten en welzijn)

Wat is duurzaamheid

Alles wat binnen het kader valt is duurzaam

Ook zijn er vier niveau’s van duurzame ontwikkelingen geschetst:
1 zorg dat het op de agenda staat
2 er moet een zekere relevantie, urgentie en schaalgrootte zijn
3 er is een zekere mate van structuur, onderwerpen en complexiteit aan verbonden
4 er zijn grenzen van menselijk kunnen & handelen (dit is teveel voor één mens, ik kan niet alles oplossen/aanpakken)

Nog over de vierde stap van The Natural Step: verankeren dat we wereldwijd mensen niet uitsluiten in het bereiken van hun behoeften door grenzen op te werpen. Ik zou de vierde stap verder willen uitwerken. Ik ben van mening dat de vierde stap de sleutel is naar echte duurzame verandering door bewustwording en momenteel de grootste impact heeft op onze Aarde.

 

 

TTT7 webpagina 3 onderzijde (2)

 

Jaarverslag 2015 van Transition Towns Nederland

Jaarverslag 2015

In 2015 heeft de Transition Towns beweging in Nederland niet stilgestaan

Ook in 2015 is de kerngroep regelmatig bij elkaar geweest. En opvallend is daarbij dat we bijna elke keer allemaal bij de overleggen aanwezig waren. Dat duidt erop dat we het waardevol vinden om hiervoor (vaak ver) te reizen op de vrije zaterdag. En dat de sfeer prima is, zie je wel op de foto’s.
kerngroep op de kaart 003

Hier vind je de kerngroepies in Nederland
Doelstelling Transition Towns Nederland

Samengevat in onze missie-statement is TT Nederland uit op: Het inspireren, bemoedigen, verbinden, ondersteunen en trainen van gemeenschappen als zij Transitie-initiatieven overwegen, overnemen en invoeren, met in het achterhoofd de dubbele uitdaging van piekolie en klimaatverandering.

TT NL is niet “de baas” van de lokale TT initiatieven, maar de serviceverlener en ondersteuner. Om deze rol effectief (en transparant) uit te kunnen voeren, focust TT NL op 3 functies:

  1. Transitiedialoog in Nederland faciliteren
  • Identiteitsmanagement: inzetten op beeldvorming van Transition Towns die ten goede komt aan de beweging in Nederland
  • Communicatie, bewustwording, educatie, PR: door positieve beeldvorming mensen enthousiast maken om in dialoog te gaan over transitie/duurzaamheid
  • Een platform bieden waar mensen ideeën uit kunnen wisselen en inspiratie op kunnen doen over transitie
  1. Lokale TT’s ondersteunen en verbinden

 

  1. Transitienetwerk weven & versterken

organisatiemodel 2015 kerngroep TT NL (1)

organisatie model van de kerngroep Transition Towns Nederland

 

Kerngroep

De kerngroep vergadert samen met het bestuur in kerngroepbijeenkomsten. In de kerngroep zitten afgevaardigden van de lokale Transition Town initiatieven zonder last en ruggespraak. Allemaal mensen die hun steentje bijdragen in hun eigen lokale TT-groep en vanuit die ervaring samen de kerngroep vormen.

De kerngroep bestond in 2015 uit:

  • Inge Kouw (TransitieStad Eindhoven)
  • Lynn van Leerzem (Den Haag in Transitie)
  • Bert Groenewold (Noorden van Nederland, ecodorpen)
  • Paul Hendriksen (TT Deventer)
  • Peter Loomans (Transitie Stad Roermond)
  • Catharina de Bruin (Transitie Team Midden Brabant, Transitie naar Veerkracht)

In de loop van het jaar zijn teruggetreden:

  • Eveline Reijenga (werkgroep communicatie, verhuisd naar Findhorn)
  • Sander Assink (stagiair, einde stage periode)

In 2015 heeft de kerngroep van Transition Towns Nederland versterking gekregen van:

  • Dennis Methorst (stagiair)
  • Sandra Schreurs (kerngroeplid, regio Oss)

Sommige mensen die de kerngroep hebben verlaten staan op de cc-lijst van de mailwisseling en verslagen, omdat zij wel geïnformeerd willen worden (buiten TTLokaal om): Jan van Arkel, Hylke Hekkenberg, Jeanine Verhagen, Arjan de Vries, Gerard Rosinga, Helmut Steeman, Ina Sabanoglu, Peter Polder

Bestuur

De stichting heeft een bestuur dat bestaat uit:

  • Paul Hendriksen (voorzitter)
  • Peter Loomans (penningmeester)
  • Catharina de Bruin (bestuurslid)

Stagiairs

In 2014 tot februari 2015, liep Sander Assink stage bij TT NL. Sander heeft de nieuwe ondersteuningsstructuur van regiocoördinatoren in het netwerk van de lokale TT-groepen geïntroduceerd en een startgroepje geformeerd om in het westen van het land hiermee praktisch aan de slag te gaan.

Stagiair Dennis Methorst is begonnen in juni met een onderzoek naar het donut-effect.

Overleg

Kerngroep en bestuur overleggen gezamenlijk en besluiten gezamenlijk in de kerngroepbijeenkomsten.

In 2015 zijn er minder kerngroepvergaderingen geweest dan in 2014. Toch worden de bijeenkomsten als waardevol ervaren en wordt er effectief vergadert. Ongeveer elke twee maanden was er een vergadering. Er is een jaarlijks vergaderschema, zodat iedereen rekening kan houden met deze data. De vergaderdata worden tijdig gepubliceerd.

Sociocratisch besluiten nemen

Binnen het kerngroepoverleg worden beslissingen genomen op basis van het sociocratisch model. In 2015 is het eerste besluit volgens deze sociocratische structuur genomen in de vergadering van 12 september.

Alle vergaderstukken zijn minimaal een week voordat de kerngroepvergadering plaatsvind online digitaal te raadplegen. Alle deelnemers kunnen zelf agendapunten opvoeren en bijbehorende stukken in een gedeelde map zetten.

Voor sommige agendapunten wordt een procedure doorlopen van drie rondes: beeldvorming, oordeelsvorming en besluitvorming. Alle kerngroepleden krijgen de mogelijkheid om zich uit te spreken en we zorgen er zo voor dat de besluiten ook worden gedragen door alle aanwezigen. Bij besluiten gaat het niet om voor of tegen, maar of je geen overwegende bezwaren hebt tegen het voorstel.
Besproken onderwerpen

  • vacatures communicatie
  • fondsenwerver aantrekken
  • nieuwe website
  • communicatieplan
  • beeldmerk
  • keuze voor een andere naam Transitie Nederland

 

De kerngroepbijeenkomsten

ttt15-003

Bij Samen Eigenwijzer in Den Haag

Zaterdag 21 februari 2015 bij coöperatie Samen Eigenwijzer in Den Haag

Is er gesproken over verdeling werkzaamheden t.a.v. communicatie i.v.m. de verhuizing van Eveline naar Findhorn, Schotland. Tevens is de wens uitgesproken om versterking te zoeken voor communicatie. Ook wordt er gezocht naar een vrijwilliger voor secretariaatswerkzaamheden in Deventer en kunnen we de huur van de Groene Golf niet meer opbrengen. Voorlopig mogen we toch gebruik blijven maken van hun ruimte.

Verder is gesproken over fondsenwerving en het aantrekken van iemand om betaald werk te doen. Daarop volgde de discussie over vrijwilligers- versus betaald werk.

Het aanbod om de site van TT Heuvelrug over te nemen hebben we afgewezen. Het aanbod om op Nederlandintransitie.org een tweede site te bouwen over transitie initiatieven zetten we even in de ijskast. Eerst moet de landelijke site opnieuw opgezet worden.

 

Zaterdag 11 april 2015 bij destilleerwerkplaats INDEKOPERENKETEL in het buitengebied van Gilze

Niels is vanuit het weekend ‘Maak de Nederlandse klimaatbeweging groot’ aangehaakt met het idee om meer cohesie tussen de initiatieven te creëren. Om in kaart te brengen wat er allemaal al is. Hij is aangehaakt bij de werkgroep regio TT waarvoor tijdens het weekend in de Ardennen door Lynn en Sander een eerste aanzet is gedaan. Tijdens het Treffen is het idee ontstaan om er een Transition Town Treasure Hunt van te maken om zo de verbinding te laten ontstaan. Na de bezoeken willen ze stukjes publiceren om bekendheid aan de initiatieven te geven. Dit kan via de website, de nieuwsbrief, Facebook, TTLokaal en eigen bloggen.

Op 18 en 19 april heeft voor het laatst de combinatietraining “Zaaien en bloeien” plaatsgevonden. De kerngroep heeft toegezegd een eventueel tekort aan te vullen uit de kas. Verder is de begroting 2015 besproken en het TT Treffen Samen Eigenwijzer geëvalueerd.
150613 Kerngroep in Middelburg, Lynn gezelschap

Speelhof Hoogerzael in Middelburg kreeg de kerngroep op bezoek

 

Zaterdag 13 juni 2015 bij Speelhof Hoogerzael in Middelburg

Dennis Methorst is begonnen als stagiair. Gerard Nieuwhof heeft zich teruggetrokken uit de werkgroep website.

We hebben 30 en 31 januari vastgelegd als data voor het volgende TT Treffen en zijn ook akkoord gegaan met als locatie De Rots en de begroting.

Paul heeft een voorstel gedaan om de vergaderingen beter te structureren met een centrale agenda die iedereen kan aanvullen. Verder hebben we een aanpassing van het huishoudelijk reglement goedgekeurd. En is besloten dat Lynn en Catharina naar de TT national hubs gathering in de UK gaan. Voor de training van 18 en 19 april zijn de trainingen “Zaaien” en “Bloeien” gecombineerd. Dat is zo waardevol gebleken dat ook de volgende trainingen op deze wijze georganiseerd gaan worden in september. Maar ook is gebleken dat het niet volhoudbaar is om de kwaliteit te bewaken, de trainingen te verzorgen, en de administratie en communicatie te doen. Een secretariaat zou dit kunnen oppakken, een fondsenwerver zou daarvoor fondsen moeten vinden.

Paul bood zich aan als fondsenwerver op basis no cure no pay. Mocht er een pay zijn, dan zou hij uit het bestuur van de stichting moeten stappen, zoals geregeld is in de statuten. Tenslotte hebben we de Begroting 2015 vastgesteld.
DSC00877

werkgroep TT Treffen 2016 in Boxtel

 

Zaterdag 12 september 2015 in de Rots in Boxtel

Na een uitleg over sociocratisch vergaderen zijn we daarmee aan de slag gegaan. Tijdens het volgende treffen willen we actief op zoek naar een vrijwilliger secretariaat en een vrijwilliger communicatie. Het volgende strategie weekend plannen we in het voorjaar van 2016. Opnieuw heeft de werkgroep Trainingen een training moeten afzeggen doordat er onvoldoende inschrijvingen waren om de kosten te dekken. Het voorstel om voortaan de trainingen lokaal of regionaal te verzorgen, dus geen landelijke trainingen meer, wordt ondersteund.

Na herformulering is het voorstel voor fondsenwerving door Paul op basis van no-cure-no-pay aangenomen.

We hebben akkoord gegeven op het verzoek van Mara om een training te volgen. De nieuwe website is klaar en ook de profielen kunnen aangemaakt worden. Tenslotte is er nog gesproken over het logo en de wens om van naam te veranderen waarbij Transitie Nederland het meeste aansprak.

 

Foto: Catharina de Bruin

Foto: Catharina de Bruin

Zaterdag 11 november 2015 bij Karla Mulder van TT Nijmegen

We hadden het tijdens de vergadering in Boxtel al gehad over het veranderen van onze naam. Het Engelse Transition Towns spreekt veel mensen niet aan. Ook associeert men Town met stad terwijl veel mensen juist in een dorp of wijk bezig zijn. Na enige discussie is besloten om de naam te verandering in Transitie Nederland. Wel willen we een duidelijk ondertitel, voorstel ‘Netwerk van transitie initiatieven in Nederland’. Maar dat moet eerst verder uitgewerkt worden. Gedwongen door de uitblijvende inkomsten wordt besloten dat de lokale initiatieven met een subwebsite van onze landelijke site voortaan de kosten (€ 25) voor deze subsites moeten gaan betalen. Tijdens de klimaatparade willen we met alle aanwezige TT’ers een web weven van weefkant dat Catharina ter beschikking stelt. Hierin kunnen we een grote wereldbol dragen. Daarnaast wordt er gedacht aan een bucket challenge voor de thuisblijvers.

 

Cecile en Karla van TT Nijmegen met Treasure Hunter Niels en de kerngroepies

Cecile en Karla van TT Nijmegen met Treasure Hunter Niels en de kerngroepies

 

Transitie Treasure Hunt

Vanuit het TT Treffen 2015 (Samen EigenWijzer) is het initiatief ontstaan om regelmatig op bezoek te gaan bij Transition Towns in het land. Meer weten? Of jouw initiatief (groot of klein) op de schatkaart voor de volgende hunt zetten? Stuur een berichtje naar lynn@denhaagintransitie.org!

De Transitie Treasure Hunt kwam in Purmerend, De Bilt en Utrecht. Samen met kerngroep waren ze in Middelburg, Boxtel en Nijmegen.
Werkgroep Website

De kerngroep worstelde al enige tijd met de website van Transition Towns Nederland. Hij was aan vernieuwing toe en lag er regelmatig uit al dan niet door cyber aanvallen. De aanwezigheid van veel subsites maakte de site zowel kwetsbaar als lastig aan te passen.

Onder leiding van Catharina de Bruin is in maart de werkgroep Website bij elkaar gekomen. De werkgroep bestond uit Henk Petter die tijdens het TT Treffen 2015 zijn hulp heeft aangeboden, Gerard Nieuwhof die reageerde op de vacature, Karla Mulder van TT Nijmegen en goed bekend met de huidige website, Inge Kouw vanuit de kerngroep en Jasper Gremmen die achter de schermen de oude website overeind hield.

Alles is voorspoedig verlopen en de deadline van juni 2015 voor de oplevering van de site is gehaald. We zijn erin geslaagd om een nieuwe website te maken die voldoet aan onze technische wensen en die nieuw en fris oogt.

Naast informatie over Transition Towns, het komende Treffen vind je op de website artikelen over allerlei onderwerpen. Ook is het mogelijk om je eigen lokale initiatief letterlijk op de kaart te zetten. Je hebt dan ook de mogelijkheid om onder een aantal kopjes zelf informatie over je initiatief en activiteiten te delen.

 

 

Trainingen vanuit TT Nederland

Er heeft op 18 en 19 april een combinatietraining van ‘Zaaien en Bloeien” plaatsgevonden in De Groene Golf in Deventer. De training werd verzorgd door Paul Hendriksen en Tara Notenbomer.
Het landelijk Transition Town Treffen 2015

Deze keer waren we te gast in Den Haag op 28 februari en 1 maart  2015. Het thema was dit weekend Samen Eigenwijzer. Je lees het verslag van Francien van den Berg op http://www.transitiontowns.nl/nieuws/samen-eigenwijzer-door-francien-van-den-berg/.

 

Wij bedanken iedereen die geholpen heeft om dit tweedaagse Treffen tot een succes te maken, nogmaals voor hun inspanningen.

In juni 2015 zijn de voorbereidingen gestart voor het Treffen van 2016 in de Rots in Boxtel.

ttt15 001

 

De Klimaatparade: in coalitie met 6 andere klimaat NGO’s

Transitie Nederland was een van de initiatiefnemers van de Klimaatparade, samen met Greenpeace, Oxfam Novib, Milieudefensie, Fossielvrij, Wise en Hivos. De parade vond op 29 november plaats in Amsterdam en bracht 7.000 man op de been, door weer en wind. Namens Transitie Nederland sloot Lynn van Leerzem aan bij de werkgroep communicatie & mobilisatie. Onze bijdrage richtte zich op het volgende:

Onze insteek was waarborgen dat het niet puur een protest zou worden, maar een manifestatie van wat we dan wél willen als Nederlandse klimaatbeweging. De rest van Nederland inspireren met de (lokale) oplossingen die er al zijn voor klimaatproblematiek.

  • Daarom hebben wij voorgesteld een parade te doen in plaats van een mars en om alle deelnemers het gevoel te geven dat zij een stukje van de parade kunnen adopteren en daar een creatieve draai aan kunnen geven
  • Samen met Annerike van Greenpeace en tientallen lokale mobilisers hebben we door het hele land creatieve brainstorms georganiseerd waarin mensen konden brainstormen hoe zij hun visie in de parade wilden presenteren. Binnen de kerngroep van Transition Towns hebben we een idee voor een “bucket challenge” voor social media verder uitgewerkt en zijn er verschillende filmpjes gepost.
  • Deels is dit doel geslaagd, er waren een aantal enthousiasmerende en creatieve acts die meeliepen. Ook horen we van veel mensen dat ze de sfeer die er was veel fijner vinden dan ze verwachtten van een protest, en dat die sfeer hen liet zien hoe ‘de nieuwe samenleving’ kan zijn. Tegelijkertijd bleef het een redelijk ‘conventionele’ manifestatie met vooral veel protestbordjes e.d.

Als Transitie Nederland was onze insteek ook: zorgen dat de Klimaatparade en de CoP21 gebruikt worden als investering in het netwerk tussen initiatieven op stads- en landelijk niveau. Zodat een Nederlandse klimaatbeweging versterkt wordt, zowel op de korte als op de lange termijn.

  • Daarom hebben wij met name ingezet op het opbouwen van een grassroot netwerk dat met elkaar verbonden is. Het organiseren van de dag zelf hebben we aan andere organisaties overgelaten
  • We hebben 50 vrijwilligers een introductie geboden in mobilisatie van ‘non-usual suspects’ en hen begeleid in het mobiliseren van deelnemers voor de klimaatparade. Daaruit is voortgekomen dat Peter Loomans en Catharina de Bruin een workshop Klimaatactivisme hebben gehouden bij Omslag in Eindhoven.
  • In zo’n 15 steden zijn nieuwe connecties gelegd en netwerken opgebouwd tussen groene partijen en in sommige gevallen groepen die zich voorheen nog niet in het klimaatdebat gepositioneerd hebben, zoals kunstenaars en studentengroepen
  • We hebben met een aantal van de mobilisers een vervolgsessie gehad waarin geleerde lessen over mobilisatie zijn besproken en over vervolgstappen is nagedacht

Strategisch teamweekend

Het volgende teamweekend wordt gehouden van 12 t/m 14 februari 2016. De kerngroep van Transition Towns Nederland zal dan voor de tweede keer bij elkaar komen in de Ardennen. Over de inhoud van het programma zijn wel al voorbereidingen gestart in de tweede helft van 2015. Zo zal Dennis Methorst dieper ingaan op zijn bevindingen van het onderzoek naar het donut-effect en samen met de kerngroep de aanbevelingen uitwerken.

Sinds Paul Hendriksen in juni heeft verteld dat hij zich voor landelijke fondsenwerving in wil gaan zetten, is duidelijk dat komende periode de rollen en taken binnen het bestuur en kerngroep zullen gaan veranderen. Onderwerp voor het teamweekend is ook “Hoe gaan we om met betaald werk binnen onze vrijwilligersorganisatie”. Tara Notenbomer komt het proces faciliteren.

 

Het donuteffect van Dennis Methorst: resultaten van zijn onderzoek binnen TT-groepen

Een citaat uit het onderzoek:

“Het donuteffect zoals omschreven door Hopkins (2014) in hoofdstuk 1.3 komt overeen met hetgeen wat er in Nederland gebeurt, namelijk dat de energie uit de kerngroepen gaat, naar werkgroepen die vervolgens verzelfstandigen. Deze verzelfstandiging is op zich een beweging in de goede richting aangezien projecten en initiatieven van TT bezig zijn om impact te hebben. Wel bestaat het gevaar dat wanneer de energie uit de kerngroepen gaat dat dit tot gevolg heeft dat de organisatie van TT zelf niet veerkrachtig is; acties voor aanwas blijven achterwege waardoor groei geremd is, er wordt geen synergie wordt opgezocht waardoor initiatieven elkaar kunnen versterken, de visie niet gewaarborgd wordt waardoor werkgroepen zich langzamerhand niet meer zien als een onderdeel van het geheel, nieuwe connecties niet gemaakt worden, fondsenwerving beperkt blijft, er geen ondersteuning is voor groepen die willen starten met een project of werkgroep en de samenwerking  tussen werkgroepen en TT dood bloed.

Verder kan de context van het donuteffect in Nederland groter worden getrokken dan de verzelfstandiging van werkgroepen die door TT zijn opgezet. Deze context kan vergroot worden door andere duurzame initiatieven ook in de ring van de donut te zien. In Nederland is er de afgelopen jaren steeds meer aandacht voor duurzaamheid in de brede zin en daarmee ook de thema’s waar TT zich voor inzet. Er zijn allerlei duurzame initiatieven opgekomen die geen binding hebben met TT.

Daarmee is het speelveld van TT veranderd en is de organisatie i.p.v. koploper nu onderdeel van een groeiende trend. Volgens Rotmans (2015) is er in het werkveld van al deze duurzame initiatieven een  transitie gaande waarbij deze individuele initiatieven zich scharen onder netwerken en vervolgens één beweging gaan vormen. TT kan met deze transitie meebewegen door sterker in te zetten als netwerkorganisatie die zich kan onderscheiden in hun facilitatie mogelijkheden en op die manier een magneet worden voor duurzame initiatieven en burgers.”

Dennis Methorst

Dennis Methorst

Website

De website www.transitiontowns.nl is totaal vernieuwd en heeft een andere look-and-feel die beter past bij onze wensen die we in 2014 hebben geformuleerd. Het hele proces vanaf het besluit om een nieuwe website te gaan optuigen tot en met de oplevering nadat de kinderziektes eruit waren, heeft zeker negen maanden werk gekost voor een heel team mensen. Voor de werkgroep Website: Dank voor de goede en constructieve samenwerking, het resultaat mag er zijn!

Facebook

Er worden regelmatig berichten gepost op Nederland in Transitie en Transitie Nederland. Hierbij zoeken we een balans tussen verschillende typen berichten:

  • Macro versus micro politiek (bijv. CoP21 versus huis-, tuin- en keuken transitie)
  • Problematiek versus praktische oplossingen (bijv. “banken investeren nog massaal in fossiele brandstof” versus “Dit doet Pietje in Eindhoven en dat kun jij doen”)
  • Regelmatig inspirerende invalshoeken op transitie-gerelateerde onderwerpen bieden, zoals grappige foto’s, teksten, Loesjes
  • Regelmatig, maar niet te vaak, vragen om mee te doen (aan een survey, event, twitter actie, etc.)
  • In kaart brengen hoe de Nederlandse transitie beweging eruit ziet (door blogs over TT’s, events & inspirerende feitjes uit het land te posten)
  • Balans tussen economie; landbouw/voeding; wonen; interne transitie; politiek; etc.
  • Updates over onszelf (“Transitie Nederland was aanwezig bij event X”, “doe mee aan het transitie treffen”)

Statistieken:

  • Ons aantal likes is in 2015 gestegen van 2.085 naar 3.000
  • In de maand december zijn berichten die we hebben gepost gemiddeld zo’n 1.800 keer bekeken. Dit is een stijging ten opzichte van januari. Er zit een stijgende lijn in vrijwel alle statistieken (likes van berichten, acties die worden ondernomen t.o.v. een bericht, etc.)
  • De pagina wordt nog niet heel interactief gebruikt, er is weinig dialoog onder/over berichten.

Nieuwsbrief

De Transitie Nieuws verscheen ook in 2015 onregelmatig. Desondanks verscheen er een nieuwsbrief in maart, april, mei, juni, augustus, september, oktober en november. Belangrijk onderwerp was de Treasure Hunt waarin we steeds andere initiatieven bezochten. Wel is er behoefte aan meer mensen die maandelijks een bijdragen zouden willen leveren. Het aantal lezers nam af van 1.141 aan het begin van het jaar tot 1.092 aan het eind. Gemiddeld wordt de nieuwsbrief gelezen door ca. 40%.

 

TT Lokaal

TT Lokaal is een Googlegroup waar informatie wordt gedeeld over zaken die te maken hebben met lokale, regionale en landelijke transitie onderwerpen. Ook worden de notulen van de kerngroepvergaderingen hier geplaatst en delen sommige initiatieven hier hun nieuwsbrieven. Lid worden kan in principe iedereen die actief is in een lokaal TT-initiatief.

 

Publiciteit

Onder andere Catharina de Bruin heeft geholpen bij het onderzoek van Brandy Batenburg. Het is een onderzoek naar de verschillende natuurvisies binnen Transition Towns.

 

Netwerken, landelijk en internationaal

  • De National Hubs Meeting in Devon 2015 in september werd bijgewoond door Lynn van Leerzem en Catharina de Bruin. Het verslag van de National Hubs Meeting in combinatie met de Transition Network Conference kan je hier lezen: (http://www.transitiontowns.nl/nieuws/national-hub-gathering-on-transition-network-conference-over-de-hele-wereld/).
  • Catharina de Bruin is lid van de International Inner Transition group
  • Namens TT NL was Catharina de Bruin bij de Benelux Pop Up University in Luxemburg.
  • Lynn van Leerzem zit in de werkgroep Parijs 2015 #COP21
  • Peter Loomans en Paul Hendriksen hebben contacten met Nederland Fossielvrij, IVN, Milieudefensie en Greenpeace.
  • Transition Towns was vertegenwoordigt met ongeveer twintig mensen in de de Klimaatparade.
  • TT Boxtel organiseerde drie bijeenkomsten over circulaire economie in Het Groene Woud over voedsel, textiel/kleding en mobiliteit waar Catharina de Bruin bij aanwezig was vanuit TT NL.

 

TN2015 030

Transition Network Conference 2015

Transition Towners lopen mee met de Klimaatparade

 

Subsidies

In 2015 ontvingen we subsidie van het Transition Network. Een deel van de subsidie is besteed aan TT Treffen 2015.

Financiën

De financiën vallen onder de Stichting Transition Town Nederland.

Eind 2013 is een prioriteitenlijstje afgesproken voor de besteding van donaties en andere inkomsten.

1) Reiskostenvergoedingen van kerngroepleden en trainers die daar om vragen;

2) Website, huur, secretariaat, vergader- en kantoorkosten;

3) Over de prioritering van de andere kostenposten zoals communicatie, trainingen beslissen we later als er ook inkomsten zijn.

Tot en met mei 2014 heeft TT NL huur betaald voor de ruimte in De Groene Golf die zij reeds langer gratis mochten gebruiken. Dit werd gefinancierd vanuit de financiering voor het REconomy-project. Omdat we onvoldoende donateurs hebben weten te werven, heeft TT Deventer aangeboden dat we tot eind 2014 de ruimte gratis mochten blijven gebruiken. Deze afspraak werd in 2015 gecontinueerd.

De kosten voor de website vielen dit jaar door de ombouw hoger uit dan normaal. Reiskosten zijn in 2015 vergoed aan kern- en werkgroepleden die daarom vroegen. De reis van Catharina naar de Transition Network bijeenkomst en de train the trainer training van Mara vallen onder de post Training & Opleiding Kern- en werkgroepen. Het tekort op het TT Treffen 2015 wordt gedekt door de subsidie van het Transition Network.

We hebben dit jaar ingeteerd op onze reserves. Zodra de openstaande verplichtingen zijn voldaan hebben we voor 2016 geen geld meer om onze verplichtingen na te komen (bankkosten, hosting, reiskosten). Een ernstige ontwikkeling.

Internationale vertegenwoordiging: National Hubs Gathering 

Verder vertegenwoordigt TT Nederland op zijn beurt de Nederlandse tak van de Transitiebeweging in het internationale Transition Network. Dat gebeurt onder de titel van ‘National Hub’. Ieder land waar TT-groepen actief zijn heeft zo’n vertegenwoordigende ‘koepelorganisatie’. (Een benaming die maar ten dele opgaat in een platte netwerkorganisatie als de onze… suggesties voor een andere term zijn welkom!). Sinds 2012 ontmoeten de Hubs elkaar jaarlijks om het internationale beleid van Transition Network en onderlinge samenwerking te stroomlijnen. Elk jaar is er een afvaardiging vanuit de kerngroep TT NL aanwezig geweest. In een jaarlijks strategie/team weekend worden andere kerngroepleden meegenomen in de opgedane kennis en technieken.

Transition Network

Als de Transitiebeweging in een land zich nog in de beginfase bevindt, neemt de staf van Transition Network in Totnes een deel van de landelijke taken waar, totdat betreffende Hub op eigen benen kan staan. Dat moment wordt bezegeld met een Memorandum of Understanding. TT Nederland kreeg de status van zelfstandige National Hub in 2011. Dat wil zeggen, dat we onze eigen keuzes maken, lijnen uitzetten en (strategische en operationele) besluiten nemen.

Voor wie meer wil weten, vind je hier links naar artikelen die je inhoudelijk meer vertellen over de ontstaansgeschiedenis van TT Nederland, en over de financiële kant van ons werk.

Overweeg ook eens om donateur te worden van de Transition Towns!

 

2014-11-23 15.41.10

Teamweekend Kerngroep 21 t/n 23 november 2014 in Sprimont, Ardennen
vlnr: Eveline Reijenga, Mara Linneman, Peter Loomans, Catharina de Bruin, Paul Hendriksen, Lynn van Leerzem, Inge Kouw, Bert Groenewold, Sander Assink (fotografie Catharina de Bruin)
Jaarverslag TTNL 2015 als PDF.

Een nieuw ecodorp voor Oss in oprichting

Ik ben gevraagd door Sandra om haar te helpen met het initiatief voor een ecodorp in Oss. In mijn rol als transitie adviseur en transitie trainer vind ik het fantastisch om met een groep mensen die elkaar niet kennen aan de slag te gaan.

Inmiddels hebben we flink wat ervaring in Nederland en ook in Brabant hoe je een ecodorp bouwt. Er zijn natuurlijk vele verschillende manieren, maar in grote lijnen komt het vaak erop neer dat mensen eerst als groep willen starten en dan een plek erbij zoeken. Of andersom: er komt een plek met mogelijkheden en dan wordt een groepsproces gestart. Mensen die op een nieuwe manier met elkaar een verbinding willen aangaan. Niet alleen in het hoofd, ook hart en handen doen mee.

We weten allemaal dat bij elkaar om een tafel zitten en twee uur vergaderen om de paar weken niet werkt. In het gunstigste geval staan er een paar kartrekkers op die zich drie jaar te pletter werken en daarna gefrustreerd afknappen omdat ze het niet meer alleen kunnen dragen. Omdat ze zich niet gesteund voelen en ‘de rest’ een steeds grotere afstand ervaart.

Wil je meer hierover lezen? Er zijn allerlei oorzaken dat groepen die werken van onderop, vanuit eigen initiatief en mogelijkheden, niet slagen in hun opzet. Dennis Methorst deed onderzoek naar het donut-effect binnen Transition Towngroepen.

Dat kan anders. Daarom breng ik vanaf de allereerste bijeenkomst de hart & ziel werkwijze in het proces. Mensen ervaren dat als zeer waardevol, goed, geeft contact op hartsniveau.

DSC01238

Ecoss

DSC01240

Ecoss

tt oss blur

Ecoss

tt oss 002

Ecoss

tt oss 004

Dit schreef Sandra op facebook: Terugkijkend op een geslaagde middag. De eerste verkenning is gemaakt en ik wil Catharina ontzettend bedanken voor het begeleiden van de dag en Wim voor zijn heldere bijdrage over alle ambtelijkheden waar je mee te maken krijgt bij dit soort projecten.
Kon je er afgelopen zaterdag niet bij zijn (je hebt echt iets gemist), in januari gaan we in de reprise. Er zijn notulen gemaakt en komende week zal er een samenvatting in deze groep geplaatst worden. Een en ander zal verder onderzocht moeten worden, zowel op persoonlijk vlak als ook op organisatorisch vlak. Denk bv aan: de juridische vorm, haalbaar businessplan en met welke doelstellingen. Belangrijk is om een groep of groepen te vormen die echt met elkaar verder willen. Genoeg te doen dus, erg leuk en met voldoende doorzettingskracht gaan we het gewoon doen.
Wordt vervolgt ?

Pop Up University over Transitie kan je leren

Namens Transition Towns Nederland ben ik op uitnodiging aanwezig geweest bij de Pop Up University in Belval Luxembourg.
Met het thema “Transitie kan je leren” kwamen 130 mensen uit de Benelux 48 uur bij elkaar om vanuit verschillende disciplines concrete plannen samen uit te werken.

pop up uni

collaboratory opening

collaboratory opening

aankomst

aankomst

inschrijven

inschrijven

rondetafel gesprek

rondetafel gesprek

Round table I

Round table I

Round table II

Round table II

Transitie handboek

Transitie handboek

Woensdagmiddag begon met rondetafel gesprekken om er een beetje in te komen. Een samenvatting van de eerdere bijeenkomsten en uitleg over het programma. Wat me vooral is bijgebleven is dat de eerste spreker vertelde dat er al zoveel is ontstaan vanuit het systeemdenken, dat het vooral gaat om de bestaande nieuwe initiatieven aan elkaar te koppelen en ons zullen moeten gaan richten op meer samenwerken. Niet echt een vernieuwend verhaal dus. Ik vraag me af waar we als koplopers onze informatie vandaan gaan halen over de periode die aanbreekt als het systeemdenken gemeengoed is geworden in onze samenleving. Natuurlijk, op dit moment is onze maatschappij nog steeds geënt op het kapitalistische liberale groeimodel wat om ons heen aan het instorten is. We gaan door de sociale netwerken naar een universeel systeemdenken waarin we begrijpen dat alles door ecosystemen met elkaar verbonden is. Wat gebeurt er als we dat tot in onze vezels doorleven? Welk model hoort daarbij?

De dag werd afgesloten met een uitgebreid kaas-en-wijn buffet. Iedere deelnemer was gevraagd om biologische kaas uit zijn/haar eigen streek mee te nemen. Ik had de Goudse pikant belegen van Bastiaansen in Molenschot meegenomen.

Creating visions

Creating visions

Op donderdagmorgen deden we een korte geleide visualisatie over hoe je jezelf, je kinderen of kleinkinderen over een aantal jaren ziet.

Ik zag mezelf in een gebouw van natuurlijke materialen en veel hout. Als ontbijt at ik zaden en noten en wat groenvoer uit mijn eigen omgeving. Het was best lekker en vooral voedzaam en ik voelde dat het goed voor me was. Het voedde me echt; het zorgde ervoor dat mijn gezondheid op peil bleef en steeds beter werd. Ik stapte vanuit ons huis, wat precies de juiste maat had, niet te groot en niet te klein, in een groene omgeving. Het huis was stevig gebouwd op dikke ronde palen.  De binnen- en buitenruimte van het huis liepen vloeiend in elkaar over. Dat was handig is dit klimaat: Europees subtropisch met de typische onstuimige en heftige regenval.

Het huis was stralingsvrij, dat betekent dat er geen elektriciteit was in het gebouw waar we woonden. Wel zo lekker rustig.

Ik zag een afwisselend landschap en kleine stukken grond waar allerlei gewassen groeiden. Wat ik deed overdag was eigenlijk niets anders dan wat ik nu doe: ik deed wat nodig was voor mijn community. Ik keek wat er nodig was en speelde daarop in en probeerde daar samen met anderen aan te werken. Leuk om vanuit de ideeën concrete projecten op poten te zetten. Daar voelde ik me helemaal blij van worden. Ik reageerde helemaal vanuit mijn eigen gevoel en mijn hart bij wat er nodig was in het moment.

Fietsen deed ik nog maar heel weinig, want fietspaden waren er amper. Ik ging nog maar een paar keer per jaar buiten deze regio naar een bijeenkomst of iets anders. Dan was ik altijd blij dat ik weer terug was op deze plek met zijn eenvoud en vriendschappelijke omgeving.

Er was geen geld, er was alles wat ik nodig had in mijn eigen gemeenschap. En ik besteedde mijn tijd zoveel mogelijk binnen de gemeenschap. Ik kon er elke dag voor kiezen om een paar uur voor mezelf bezig te zijn met creatieve dingen maken in een atelier, koken, oogst verwerken, wandelen of meditatie. Het leren aan anderen hoorde daar ook bij, natuurlijk. Dat gebeurde wel op een speciale plek waar kinderen bij elkaar kwamen om te leren. Maar niet in klassikaal onderwijs en veel meer buiten. Trouwens, zulke groepen die bij elkaar kwamen waren er van alle leeftijden. Ook jongeren en ouderen hadden hun eigen ruimten waar ze elkaar konden ont-moeten.

Soms waren er kinderen die ik kon begeleiden, soms zwangere vrouwen, soms zieke mensen. Het deed er niet zo veel toe welke leeftijd, maar meer dat we samen een ‘klik’ voelde van vertrouwen en ik vanuit mijn betrokkenheid kon helpen. Vroeger zou dat coachen zijn, maar inmiddels was dat een achterhaald concept. Iedereen werd benaderd als een zelfstandig intelligent mens die zijn of haar eigen keuzes maakt. Ik deed ook geen coaching, maar ik vervulde meer de rol van een soort “luisteraar en samenvatter en teruggever”. Zonder de ander iets voor te schrijven of te adviseren of in de mond te leggen. Vanuit het empathisch vermogen wat was ontwikkeld door het vele oefenen met technieken van geweldloze communicatie en dialoog. Heerlijk om na zo’n zinvol besteedde dag thuis te relaxen met mijn geliefden.

Na de visualisatie werd er gevraagd om uit te wisselen met je buurman/buurvrouw.
Ik hoorde een leuk verhaal wat ik herkende. Mijn buurman Anton vertelde: “Ik ging helemaal niet naar de toekomst. Juist het tegenover gestelde. Ik ging terug in de tijd. Ik ging naar de periode toen ik als student van 20 jaar oud een paar maanden verbleef in De Kleine Aarde. Ik heb toentertijd drie maanden in het bolhuis in Boxtel gezeten. In ruil voor wat klussen die ik deed voor Sietz Leeflang. Zo keek ik elke dag naar de energieproductie en of de slakken hun werk deden in de permacultuurtuin. Meer had ik niet nodig, in die tijd. Wat is er misgegaan? Nu heb ik een huis vol met elektrische apparaten en een auto en zeven kinderen… Ik heb een auto en mijn vrouw heeft een auto … Ik ben helemaal niet zo duurzaam als ik altijd dacht ….

Niets nieuws onder de zon. Kijk hier naar een documentaire De Kleine Aarde pioniers in duurzaamheid over die beginperiode:

in groepen

in groepen

in groepen

in groepen

Donderdagmiddag werden er groepen gevormd rond een aantal onderwerpen:
– our job in transition
– Teach the teachers
– Nourishing and understanding psychological aspects of transition
– Amazing Regional Transition Academy Labb
– Health Care and child regulation with natural Indian herbs
– Castle for the bees
– Colibri project trigger the change you want to see
– reach-out by innovative communication approach

Er was een groep die zich focuste op de plek waar de educatie plaats zou kunnen vinden en die plekken willen ontwikkelen. Ik heb gekozen om aan te schuiven bij de groep Teach the teachers om mee te praten over de inhoud. Om Transitie naar Veerkracht onder de aandacht te brengen, omdat ook op dit terrein er al zoveel werk gedaan is.

de twitter studenten

de twitter studenten

in groepen

in groepen

Ideas for projects

Ideas for projects

Aan het eind van donderdagmiddag tussen 17:00 en 18:00 uur heb ik een droomcirkel van de Teach the Teachersgroep begeleid met als titel: Students becoming teachers and educators to deal with transition what tools and knowledge do they need in their future job. Ik heb gevraagd om een tijdbewaker en een bewaker van het hart om mee te helpen in het co-creatieproces. Daarna konden we met best een grote groep in tempo allemaal onze waarden neerleggen tot alles op tafel lag. Iedereen kwam aan het woord en kreeg evenveel aandacht. Er ontstond een collectieve wijsheid; mensen zeiden de waarden die anderen in hun gedachten hadden. Het hele proces was binnen een uur afgerond en gaf goede energie. Twee complimenten die ik terugkreeg:

Dank voor je interventie donderdagmiddag. Goed dat het de energie weer terug bracht.

 

Ik dacht: “Laat die maar schuiven. Zij heeft dit vast eerder gedaan, dat zie ik zo.”

droomcirkel

droomcirkel

uitkomst van de droomcirkel

uitkomst van de droomcirkel

DSC01188

DSC01190

DSC01192

Op vrijdag keken we met de werkgroep opnieuw naar de droomcirkel. Wat sommigen van de groep vooral opviel was dat we van studenten in de eerste plaats niet een gedegen vakkennis verwachten, maar dat het vooral gaat om het ontwikkelen van de persoonlijke competenties. De persoonlijke competenties gaan verder dan de leercompetenties. Ook het ontbreken van de content benadrukt het belang van de context.

De typen waarden gaan over een gedegen vakkennis en de pedagogische/didactische vaardigheden. Daarnaast worden er competenties van educatie voor duurzame ontwikkeling en transitie competenties onderscheiden die in het curriculum voor de studie zitten. De persoonlijke betrokkenheid en zelfreflectie zijn essentieel om uiteindelijk anderen te kunnen bevruchten, in dit model.

Verder hebben we gesproken over het verschil tussen educators en teachers en op welke manier en waar we de scheidslijn kunnen vervagen. Waar leerkrachten met kinderen, jongeren of volwassenen in een schoolse omgeving voor een vastgestelde tijd en periode bij elkaar zijn spreekt men van teachers. Het gaat over verplicht onderwijs. Waar jongeren of volwassenen zelf buiten het onderwijsprogramma om educatie volgen valt onder educators. Het verschil is dat leerkrachten bij de lesstof horen te blijven en leerlingen kunnen motiveren om zelfstandig te denken. Zij mogen niet over de grens gaan om op te leiden tot activisten. Alles wat buiten dit schoolverband valt, betekent dat leerlingen zelf de keuze kunnen maken om weg te gaan, en meer kan oproepen tot (klimaat)activisme.

bloem model

bloem model

DSC01200

DSC01204

DSC01205

luisteren in de groep

luisteren in de groep

Sandra geeft uitleg

Sandra geeft uitleg

DSC01208

nog wat noteren

nog wat noteren

Wat ik meeneem voor Transition Towns Nederland is dat we in de nabije toekomst samenwerking kunnen verwachten vanuit de hoek van de regionale labbs voor transitie. En dat we meer aandacht mogen hebben en uitwisseling doen met de Vlaamse transitiebeweging die hot, hip and happening is.

Ik ben dankbaar dat ik erbij mocht zijn en deze ervaring weer verder kan gebruiken in allerlei activiteiten die ik organiseer.

Lees meer over de conferentie: http://hollenfels.snj.lu/transitions
En hier vind je een link naar LIFT Leadership for Transition

Belval

Belval

Belval

Belval

Belval

Belval

Belval

Belval

 

 

 

We kijken 20 jaar vooruit ..

.. maar plannen voor de volgende dag

Ik vroeg Hans van Duijnhoven of hij Frederic Laloux had gelezen. Hieronder staat zijn artikel wat hij erover schreef op zijn blog.
Op de zaterdag van het TT Treffen zal Hans van Duijnhoven zijn top 10 van duurzame boeken presenteren. Hieronder een van zijn blogs om vast in de stemming te komen.

het ontstaan van het nieuwe paradigma in organisaties (1)

Een lees- en kijktip
De aanleiding voor dit stuk-je was een mailtje van iemand die ik nog niet zo lang ken. Die op een heel andere plek in de samenleving, op haar manier ook bezig is met veranderingen in onze samenleving. Ze vroeg begin deze week of ik ene Frederic Laloux kende. Of Dan Quakernnaat? Geen idee, maar door de derde naam die ze noemde (Ricardo Semler) had ik wél meteen het idee dat ik haar kijk- en leestips serieus moest gaan bekijken.

Semler
Ricardo Semler is een legendarisch Braziliaans ondernemer die zijn grote onderneming al jaren lang op een onorthodoxe manier leidt én daarmee zeer succesvol is. Ogenschijnlijk geeft hij amper leiding, maakt zijn medewerkers bewust verantwoordelijk voor het reilen en zeilen van zijn (hun) zaak. Heeft ook oog voor de omgeving en ‘het nageslacht’. Semler hanteert het motto: ‘leven en laten leven’. Meer weten over Ricardo Semler? Tegenlicht – De nieuwe wijsheid van Semler.

Frederic Laloux
Is een Belgisch onderzoeker en organisatie-adviseur. Van hem verscheen eind vorig jaar in het Engels Reinventing organizations. Onlangs verscheen de Nederlandse editie, onder dezelfde titel. Een van de duizenden (!!!!) managementboeken die er leverbaar zijn. Managementboek.nl bestaat niet voor niets. Een opmerkelijk bedrijf want elke normale boekhandel kan elk boek gewoon ook leven. Die gewoon door haar aanwezigheid in een fysiek pand in een dorp of stad wel ‘iets’ aan haar omgeving toevoegt. Maar, à la.
Het bewuste boek is inmiddels voor de collectie van de bibliotheek besteld. Ondertussen is er op het net genoeg over Laloux en zijn boek te lezen. En te kijken. Vooral een eind september gepost filmpje is zeer de moeite waard. En qua tijd te behappen (ruim 35 minuten). Er is ook een langere film (The emergence of a new management paradigm, duur: 1:43).

Reinventing organizations – in het Nederlands
In dit filmpje vertelt (de redelijk goed Nederlands sprekende Waal) Frederic Laloux dat hij jarenlang fundamenteel onderzoek heeft gedaan naar bedrijven die (a) redelijk tot zeer succesvol zijn en (b) er heel andere organisatie-principes op na houden. In zijn visie zijn die (twintig binnen- en buitenlandse bedrijven, organisaties, instellingen) als het ware de voorlopers van een nieuwe fase in de manier waarop bedrijven in de 21e eeuw geleid zullen gaan worden. Hij heeft het over vier fases in de menselijke evolutie (tribaal, agrarisch, wetenschappelijk-industrieel, informatie) en dat we nu aan de vooravond staan van ???

Het grootste verschil met vroeger is dat de mensen aan de top zich heel anders zullen moeten gaan opstellen. De belangrijkste reden daarvoor is dat we in een zeer complexe samenleving terecht zijn gekomen. Zo complex dat het weinig zin meer heeft om te werken met beleidsplannen, waarin wordt uitgeschreven wat we wanneer en hoe gaan doen. Om er vervolgens een heel apparaat om heen in stand te houden dat probeert te monitoren wat er gebeurd. Denk aan protocollen, de 5 p’s en ander (zoals Jos Verveen dat noemt) bullshit management-‘gedoe’.

De richting die Laloux ziet is dat directies van bedrijven vooral op hoofdlijnen moeten gaan sturen. Hij heeft het over (mijn woorden) ‘een stip op de horizon. Twintig jaar verder. ‘Daar’ gaan we ongeveer naar toe. ‘Hiervoor’ zijn wij als bedrijf, instelling of organisatie op aarde. Maar we gaan niet expliciet opschrijven wanneer we in welk jaar wat gaan doen. Onze samenleving is daarvoor te complex. Dagelijks kunnen er ‘dingen’ gebeuren die alle ‘oude’ twintigste eeuwse beleidsplannen onderuit schoppen.
Nee, leidinggevenden moeten een team mensen de opdracht geven om met het oog op die stip op de horizon te gaan acteren. En zich er dagelijks van bewust zijn dat ze mogen (nee: moeten) bijsturen als zich iets onverwachts aandient. Laloux heeft het niet over de ‘zwarte zwanen‘ van Nassim Nicholas Taleb, maar het heeft er natuurlijk wel mee te maken.

Youtube – Reinventing organizations – in het Nederlands (35:29) (2.655 views 13/11-2015)

Een probleem
De analyse van Laloux strekt zich echter niet alleen uit naar de directeur, maar ook naar de medewerkers. Het grootste probleem dat hij ziet is dat de meeste werknemers slechts met een deel van zichzelf naar hun werk gaan. Dat is zo geformuleerd niet alleen raadselachtig maar tegelijkertijd ook een natuurlijk gevolg van de manier waarop tot nu toe bedrijven worden geleid. Laloux legt uit dat mensen complexe wezens zijn met verschillende, vaak met elkaar conflicterende karaktertrekken of ‘hoedanigheden’. En in het gros van de bedrijven zit ‘de baas’ daar niet op te wachten. In de good old days wilde je als leidinggevende dat werknemers vooral rationeel actief waren Luisterden naar opdrachten; deden wat ze moesten doen. Efficiënt, effectief. Daarmee bewust negerend dat een mens ook andere ‘kwaliteiten’ heeft. In het verhaal van Laloux gaat het over mannelijke én vrouwelijke kanten in ons allen. Onze emoties, intuïtief ‘iets’ aanvoelen, spiritueel gevoel.
Ergens heeft hij over 1/16e. Zo veel nemen we ‘van onszelf’ mee naar ons werk. De rest laten we thuis. “Gelukkig!” zegt jouw oude baas. De nieuwe manager verwelkomt die kwaliteiten echter wel. Misschien niet alle aspecten, maar wel meer dan tot nu toe. Deze analyse sluit aan bij een cijfer dat hij in het begin van zijn talk noemt, nl. dat uit veel internationale onderzoeken keer op keer blijkt dat slechts één op de zes medewerkers ‘engaged‘ aanwezig zijn op hun of haar werk. Zich betrokken voelen. Bezig zijn met werk dat hen voldoening geeft. Met medewerkers die zich niet betrokken voelen kun je ‘de oorlog’ – zeg: activiteiten ontplooien die passen binnen de vage visie en missie van het bedrijf – niet winnen.

Hoe doe je dat dan?
Laloux noemt drie aspecten, die leidinggevenden van de toekomst moeten ‘realiseren’. De allerbelangrijkste is natuurlijk: ruimte geven. Top down denken is passé. Geef een club mensen de verantwoordelijkheid om zichzelf aan te sturen. Self-management – zelfsturing. Stop met piramidaal georganiseerde organisaties. Maak het platter dan plat. Maar er moet – zegt Laloux nadrukkelijk – geen hippie-sfeer gaan heersen. Sterker: hippie-gedoe is iets uit het verleden. In de ‘nieuwe’ wereld moet het team over veel zaken zelf beslissen (aannemen collega’s, ontslag, salarisverhoging et cetera). In dit verband vertelt hij in dit filmpje over Buurtzorg, opgericht door Jos de Blok. Kleine zelfsturende teams met amper overhead en backoffice-‘gedoe’.
Het tweede punt is ‘wholeness‘ of heelheid. Bezie de werknemer als mens met al zijn aspecten. Hij is meer dan een rationeel wezen. Maak daar gebruik van. Geef ruimte voor alle kwaliteiten die jouw (divers samengesteld) team heeft. Het helpt om tewheelen en dealen met de verrassingen die onze hypercomplexe samenleving ons dagelijks voorschotelt.
De derde is vooral voor de bazen bedoeld. Hij noemt het ‘evolutionary proces‘ en bedoelt daarmee dat het (al)oude denken in ‘predict and control‘ losgelaten moet worden. Kort door de bocht: stop met van tevoren beleidsplannen, projectplannen schrijven, opstellen. Hij propageert: ‘sense and response‘. Neem als het ware doorlopend de temperatuur op van de samenlving, de portee daarvan voor jouw toko en kom met een (ander of aangepast) antwoord. Laat dat jouw mensen op de werkvloer doen en bewaak als leidinggevende die stip op de horizon, twintig jaar van nu. Dan zal blijken dat die leidinggevende méér controle heeft dan nu het geval is. Want zegt hij terecht: momenteel gaat er onnoemelijk veel tijd zitten in planning en controle, maar feitelijk zijn bazen amper in control. Een mooi zinnetje over zo’n nieuw bedrijf is: “We kijken 20 jaar vooruit, maar plannen voor de volgende dag“.

De MBA Oath
De manier waarop Frederic Laloux nadenkt over het runnen van bedrijven, instellingen en organisaties bracht enkele andere initiatieven naar boven. Een ‘oudje’ is de zogenaamde MBA Oath. Een Amerikaans initiatief dat opkwam kort na de bankencrisis van 2007-2008. Toen besloten een aantal aankomende directeuren (MBA’ers) om tijdens hun diploma-uitreiking een eed af te leggen. Een eed om in hun toekomstige professionele carrière integer te gaan handelen, respect te hebben voor meerdere belanghebbenden (werknemers, klanten, nageslacht, de omgeving) en vooral om zich dienstbaar op te stellen. Opdat hij of zij zou bijdragen aan het laten ontstaan van echt waardevolle ‘dingen’. Begin 2011 werd van deze eed een filmpjegemaakt. Dat veel indruk op me maakte en indirect leidde tot het jaarthema van 2012-2013 – Echte waarde(n). De cruciale slotzin in dit filmpje is volgens mij: create real value. Dát is wat een directeur moet doen. Er actief aan bijdragen dat medewerkers van zijn of haar bedrijf waardevolle producten en/of diensten maken. En dat die werknemers ook nog – effe tussen de bedrijven door – als mens kunnen groeien. Het gevoel krijgen dat recht gedaan wordt aan de hen gegeven en/of opgedane talenten en passies.
Toen de eed werd gelanceerd werd er door velen al schamper op dat voornemen gereageerd. Je zou die reactie als volgt kunnen formuleren: “Mooie woorden, maar we moeten het nog zien!” Ruim acht jaar ná het begin van de crises (meervoud) kun je dagelijks bewijzen vinden voor die cynische of sceptische houding. Bewijzen? Denk aan: Volkswagen, ING, Rabo, Fifa,Vestia, Shell, AH, Starbucks … De lijst is lang en groeit dagelijks. En staat – ook cynisch! – ver weg van het gedachtegoed van Frederic Laloux. Maar … Maar, tegelijkertijd kun je ook heel andere signalen opsnuiven. Van (meestal kleinere) bedrijven, instellingen en organisaties die wél degelijk proberen ‘het’ heel anders te doen.

Een manifest
Vandaag viel mijn oog op een manifest. Geschreven door drie jonge Nederlandse ondernemers: ondernemersvannu.eu Een drietal dat zich inzet om als ondernemers te ageren tegen – hoe verrassend uit ‘die’ hoek – de komst van TTIP. Het complexe, wellicht aanstaande handelsverdrag tussen de Verenigde Staten en Europa; met allerlei onbedoelde en ongewilde bij-effecten. Ze noemen drie hoofdredenen, die wederom aansluiten bij hetgeen Laloux naar voren haalt.

We geloven dat het anders kan. Een andere koers is mogelijk. Met het op handen zijnde verdrag gaan we een verkeerde kant uit. Daarom spreken we ons uit tegen TTIP en vóór een andere economische koers met een drietal belangrijke uitgangspunten:
1. Een duurzame economie 2. Eerst People en Planet, dan Corporate Profits 3. Een eerlijke verdeling.

Wederom: leven en laten leven. Realiseer je als bedrijf, instelling of organisatie dat je er in eerste instantie bent voor je omgeving, medewerkers, milieu et cetera. En natuurlijk moet je winst maken. Want anders val je om. Maar niet ten koste van alles. En je betaalt gewoon fatsoenlijk belasting.

Van onderop?
Uiteraard vertelt Frederic Laloux niets nieuws. Het woord ‘paradigma-shift’ is zoals zo vaak zwaar overtrokken. De veranderingen die hij ziet – en die ik deels ook zie – realiseer je niet door op een knop te drukken. Eén klik en meteen is alles ‘anders’. Nee, ik neig meer naar het woord tijdperk. Dat we een ander tijdperk ingaan. Redelijk snel. Wellicht zelfs revolutionair. Zeker is dat er in deze transitiefase enkele bedrijven al mee bezig zijn, het overgrote deel gedeeltelijk en een flink aantal zal dat tijdperk niet (meer) meemaken. De favoriete zin van Jan Rotmans is meer accuraat: We leven niet in een tijdperk van verandering maar in een verandering van tijdperk

Frederic Laloux zegt het niet met zo veel woorden maar weet dat de veranderingen van onderaf komen. Her en der in het land zijn bedrijven bezig met die nieuwe manier van werken. Lopen directeuren rond die begrijpen dat het oude (op predict and control gebasserde) model niet langer werkt. Dus gaan ze experimenteren.Oefenen. In een andere tijd. Het komt zelden voor dat (zeg) een branche-organisatie tegen haar leden zegt dat alles anders moet. Oekazes van bovenaf werken niet. Meestal begint er ergens iemand en krijgt – als het lukt – medestanders. En dan kan de olievlek groter worden. Een typisch Nederlandse voorbeeld: Jos de Blok van Buurtzorg. Was de moloch beu waarin hij zat opgesloten en waagde de stap.Ging voor zichzelf werken. Begon in 2006 met een wijkteampje. Inmiddels zijn er honderden onafhankelijk van elkaar werkende buurteams actief. Dit cruciale inzicht (dat de veranderingen van onderaf komen) is bij een aantal top-down georiënteerde bestuurders nog steeds niet ingedaald. Bij politici, directeuren van écht grote bedrijven of journalisten, die geringschattend doen over deze trend.

NL2025 – veranderen van bovenaf
Enkele dagen geleden werd NL2025 gepresenteerd. Het motto is “Samen maken we Nederland”. Op de website staan op dit moment ruim tachtig zogenaamde ‘aanjagers’. Die zich in willen zetten om dat ‘andere’ Nederland te maken. Onder hen zitten veel bekende Nederlanders. Amper politici. Ook enkele directeuren van (erg grote) bedrijven. Bij  wie je – sorry: cynische oprisping! – de vraag kunt stellen of ze wel handelen in de geest van ‘die andere tijd’. Los daarvan is het natuurlijk prima dat ze als het ware op de bandwagon springen. Alle beetjes helpen. Maar aan de andere kant is het ook een voorbeeld van het aloude top-down denken/handelen. Wij weten wat goed voor u is. Frederic Laloux zou verder op kunnen merken dat 2025 wel erg dichtbij is en dat er – voor zover na te gaan – geen stip op de horizon wordt gezet. Waar willen ze naar toe?

Sir Ken Robinson
Vandaag trof ik in de boekhandel het nieuwe boek van sir Ken Robinson aan:Creatieve scholen : een revolutionaire methode over hoe we onze kinderen moeten lesgeven. Hierin probeert hij uit te leggen hoe het onderwijs op een andere leest moet worden geschoeid. Ons onderwijssysteem zodanig aanpassen dat onze kinderen tijdens hun schoolloopbaan ontdekken waar ze goed in zijn. Waardoor ze om weten te gaan met de uitdagingen die onze complexe, snel veranderende 21e eeuw voor hen in petto zal hebben. Kern van zijn optimistische betoog is dat kinderen op school ontdekken wie ze zijn. En hen niet zo zeer klaarstoomt voor een (betaalde) baan. In de inleiding (Één minuut voor middernacht) formuleert hij zinnen die Frederic Laloux ook had kunnen uitspreken:

Met het oog op de erg onzekere toekomst is het antwoord niet om beter te doen wat we voorheen deden. We moeten iets anders doen. De uitdaging is niet om het systeem te repareren, maar om het te vervangen; niet om het te hervormen, maar om het om te vormen. De grote ironie van de huidige onderwijsmalaise is dat we feitelijk al weten wat werkt. We doen het alleen niet op voldoende grote schaal. We zijn als nooit tevoren in een positie om onze creatieve en technologische  middelen in te zetten om dat te veranderen. ()
Onderwijs is nu weliswaar een mondiale kwestie, maar blijft onvermijdelijk een proces dat zich aan de basis afspeelt. Als je dat inziet, heb je de sleutel voor transformatie in handen. De wereld ondergaat revolutionaire veranderingen: ook in het onderwijs hebben we een revolutie nodig. Zoals de meeste revoluties broeit deze al lange tijd, en op veel plaatsen is hij al ver gevorderd. Dat gebeurt niet van bovenaf; hij komt, zoals het hoort, omhoog vanaf de grond.(pagina 21-22)

De openbare bibliotheek – twintig jaar vooruit kijken
Tja, wie A zegt.

Veel mensen leven in de veronderstelling dat de openbare bibliotheek op sterven na dood is. Ik geloof (samen met anderen) daarentegen dat we aan de vooravond staan van een opbloei. Niet zozeer als boekenuitleenfabriek. Maar meer als plek in de samenleving waar bibliothecarissen uiteenlopende activiteiten organiseren om mensen in hun werkgebied mee te nemen in die complexe samenleving. Natuurlijk gaan we door om jeugd en jongeren plezier voor lezen bij te brengen. Waarom? Omdat lezen, ondanks alle retoriek – dat je ‘alles’ kunt opzoeken – nog steeds de meest effectieve manier blijft om veel informatie tot je te nemen. Uiteraard trekken ‘onze’ bibliothecarissen de komende twintig jaar alles uit de kast om mensen (jong én oud) mediawijzer te maken. Belangrijk in een tijd waarin iedereen bedolven wordt onder een lawine aan informatie én beïnvloedingsmiddelen. En we gaan natuurlijk ‘vrolijk’ verder om de grote groep laaggeletterde en digitaal achterblijvende volwassenen erbij te trekken!

Het allerbelangrijkste lijkt me dat de bibliotheek voor burgers een van de weinige openbare, neutrale, laagdrempelige en gratis plek blijft (én wordt) waar WE samen kunnen komen. Om elkaar te ontmoeten, deel te nemen aan uiteenlopende activiteiten om als mens te ‘groeien’ en zicht te krijgen op die steeds complexer wordende samenleving. De openbare plek waar gesproken wordt over onze uitdagingen. Welke kant zouden we uit kunnen of moeten gaan? Waar mensen voor- en nadelen van bepaalde trends leren ervaren. Opdat ze een betere keuze kunnen maken. Minder gebaseerd op gevoel. Hard nodig.

De komende twintig jaar zullen we vooral in het Westen onze huidige manier van leven (lifestyle) drastisch naar ‘beneden’ dienen bij te stellen. Kort door de bocht geformuleerd: minder consumeren van producten en diensten die een té groot beslag leggen op de aarde. En in die periode zullen we allemaal na moeten denken over de vraag wat ‘een goed leven’ is (of blijft) als veel ‘dingen’, die we nu (daarin aangespoord door reclame, pr, spinning, framing en andere beïnvloedingstechnieken) volstrekt normaal vinden, wegvallen. Zo’n bibliotheek heeft in mijn ogen bestaansrecht. Maar het is schier onmogelijk om nu – november 2015 – op te schrijven wat we ‘dan’ in 2017 of 2018 gaan doen.

Deze twee zinnen pakken in mijn ogen de ‘richting’ en ‘houding’, van waaruit we dat willen doen, samen: Mensen te voeden met de dilemma’s waar we voor staan. En:Volwassenen verleiden zich volwassener te gaan gedragen.

(vrijdag 13 november 2015) dank Catharina de Bruin
Hans van Duijnhoven

Bron: http://www.nobb.nl/nobb/nieuws/5140-citata-307