Intuïtief schilderen in centrum Savita

Deze zomer gingen Henk en ik een weekje Intuïtief schilderen in centrum Savita in Winterberg – Niederfeld, Sauerland Duitsland. Mooie aanleiding om dit voormalig hotel te bezoeken en ervaren hoe op deze plek een spiritueel holistisch centrum met biologische moestuin tot stand komt. We vonden het arrangement van Ad en Miranda op hun website ontspan-je.

Savita groepsfoto

Vooral de combinatie van een beetje uitdagende wandelingen in een mooie omgeving en intuïtief schilderen en tekenen vonden we erg aantrekkelijk. De eerste dag begonnen we met de basiskleuren op papier zetten en uitdrukken met ons lijf op muziek wat die kleur met je doet. Zo kwamen we er goed in. Gelukkig heeft Savita alle mogelijkheden van ruime, lichte workshopruimtes, goede hotelkamers en een vegetarische keuken, zodat we al snel konden ontspannen en de omgeving op ons konden laten inwerken. We hebben een middag het Gouden Pad gelopen in de omgeving op het plateau met hoogveen. Zo konden we alle indrukken laten bezinken en ons onderdompelen in de kracht van de natuur, letterlijk en figuurlijk door een flinke regenbui op de vlakte.

“Van Sauerland heb ik niet veel gezien, want de bomen stonden ervoor” grapte ik. Waar in de beginjaren vast een schitterend uitzicht over het dal was, staan nu naaldbomen dicht tegen het gebouw aan. Meer lucht zien en een horizon geeft ruimte. Ik ging het zelfs steeds toevoegen op mijn tekeningen, omdat ik het miste.

De afwisseling van de oefeningen van Miranda waren verrassend en goed afgestemd op het moment en het proces. Van visualisatie en meditatie tot stilleven. Van Moeder Aarde kaarten tot sjamanendrum. Van levensgroot werken tot in de detail schaduwen op papier krijgen. Zelfs met minimale aanwijzingen een schildering maken, dan een verhaal erbij schrijven en het verhaal met elkaar schilderen.

Ik heb er erg veel plezier in beleeft en we hebben ons voorgenomen om thuis ook papier en potloden of verf te pakken.

 

 

Onderzoek naar verschillende natuurvisies binnen Transition Towns

Ik kreeg een mail van Brendy Batenburg, Student BSc Internationale Ontwikkelingsstudies aan de Wageningen Universiteit. Zij heeft voor haar Bachelor scriptie gekozen voor het onderwerp ‘Transition Towns: natuurbeelden en duurzame leefwijzen’. Hiervoor heeft zij bij verschillende participanten interviews afgenomen.

Ik ga niet vaak in op zo´n verzoek, omdat ik uit ervaring weet dat het veel tijd kost en vaak zie ik de publicatie niet eens terug waaraan ik voor de student heb bijgedragen aan het onderzoek.  Deze keer had ik nog wel een gaatje in mijn agenda en omdat ik net een week eerder een andere student-stagiair had geholpen binnen Transition Towns Nederland zat het verhaal wat ik wil vertellen nog vers in mijn geheugen.

Brendy kwam de vragen bij mij thuis in de tuin met een kopje versgezette ´huismix ´ thee doornemen. Attent had ze een bedankje uit haar woonplaats meegenomen.

Hier volgt de vragenlijst voor de participanten van Transition Towns:

Introductie: Brendy stelt zichzelf voor als student internationale ontwikkelingsstudies aan de Wageningen Universiteit. Voor mijn bachelor thesis onderzoek ik de natuurvisies van de Transition Town beweging en hoe die zich verhoudt met hun duurzame leefwijzen, zowel op persoonlijk niveau als gezamenlijke activiteiten. Voor dit interview ben ik dus vooral geïnteresseerd in de natuurvisie van jullie Transition Town en hoe die invloed heeft op jullie activiteiten.

Natuur als hulpbron: levend bouwen in het Groeilokaal

  • Introductie: Kunt u uzelf kort voorstellen? Waarom bent u bij deze Transition Town gegaan?

Ik denk dat iedereen wel een natuurbeeld heeft, zelfs kinderen die in de stad wonen middenin een bebouwde omgeving, komen altijd wel een lieveheersbeestje tegen. Ik kom uit Den Haag, middenin de stad, met Haagse natuurverkenners ging ik mee naar parken en vragen beantwoorden. Eiken en kastanjes leren herkennen, kardinaalsmuts en alikruik. Zo was natuur- en milieu educatie vanaf het begin van de 70er jaren in de vorige eeuw. Elke maand werd ik meegesleurd met de familie, het bos in om een rondje te lopen. Het hoorde er gewoon bij, ik weet niet of ik het toen leuk vond, dat was gewoon mijn opvoeding. Zoals musea, kerken en af en toe een kasteel bezoeken er ook bij hoorde.

Mijn man en ik woonden lange tijd in Zoetermeer en waren altijd al betrokken bij de natuur- en milieubeweging en milieu geëngageerd geweest. Milieudefensie was toentertijd wat minder radicaal dan Greenpeace. Milieudefensie was gericht op de lokale actie vanuit mondiale vraagstukken. Op een gegeven moment vonden we dat we dat aktievoeren al te lang deden. Als we daarin zouden doorgaan, zouden we verzuurd raken, vonden we. In 2008 zijn we naar Brabant verhuisd. En toen ontdekte ik Ecodorp Brabant en Transition Towns. Mijn man en ik hebben in 2009 de stuurgroep training gevolgd, dat was toen een training voor startende TT- initiatieven.

Wat me vooral trok: het gaat om minder afhankelijk worden van olie en klimaatverandering, maar dan in plaats van Milieudefensie ergens TEGEN te zijn, kan je ergens VÓÓR zijn zoals lokaal voedsel, buurttuinen en lokale energiecoöperaties. Dat is een heel andere insteek, wat kan je wél doen! Wat ga je zelf organiseren? Het is een positieve instelling.

Wat kan je nou wél doen in je lokale omgeving, is interessant en die positieve benadering heeft oneindig veel mogelijkheden. Inmiddels zijn Milieudefensie en de Veranderfabriek erg opgeschoven richting de Transition Towns benadering.

Natuurbeelden

  • Als u natuur in één zin zou moeten omschrijven, wat zou dat dan zijn?

Een integrale holistische bio-spirituele energie sfeer, waarin alles met elkaar samenhangt, waar oneindige overvloed is. Het moeilijkste is nog dat we daar alleen in hoeven te ZIJN, zonder krachten uit te oefenen, zonder ons best te doen. Het is voldoende om alleen de natuur te ervaren, dat we onderdeel zijn van de overvloed.

In de literatuur worden drie soorten visies onderscheiden, daarover wil ik nu graag doorvragen.

  • De eerste visie ziet natuur als hulpbron, dat wil zeggen dat de natuur slechts  als middel voor een ander doel wordt gezien, hoofdzakelijk overleven. Wat vindt u van deze visie? Is hij belangrijk voor TT Tilburg? Zo ja, hoe komt deze terug bij de TT Tilburg activiteiten?

De mens is van nature gretig en wil overheersen en wil meer, de mens kan geen maat houden in de hulpbronnen consumptie. Hulpbronnen zoals olie en delfstoffen raken op. Er zijn ook hulpbronnen die zichzelf in stand houden, die je oneindig kunt gebruiken zoals zon en wind energie. We kennen vanuit de permacultuur ook hulpbronnen als je er meer van gebruikt, dat ze toenemen, dat het meer wordt. Dat zijn de drie soorten hulpbronnen volgens permacultuur. Maar wat doen we nu? We halen meer uit het bos dan we op kunnen en we zorgen dat de natuur zich niet kan herstellen. Er zijn inheemse volkeren die zeggen “denk goed na, of wat je doet ook voor de zeven generaties na ons de omgeving gezond en leefbaar houdt.” De schade kan beperkt worden, maar vanuit de westerse kijk hebben we dat helemaal verleerd.

Ik zie het terug bij TT als het gaat om dichter bij natuurlijke hulpbronnen komen. We promoten om hulpbronnen zo dicht mogelijk bij jezelf te gebruiken: lokaal voedsel, zonne- en windenergie. Dan kun je niet anders dan de overvloed ontdekken. Dat zouden we meer binnen TT moeten doen; de hulpbronnen benoemen en meer uitdragen. De natuur als hulpbron gebruiken kan best. Bamboe is een goed voorbeeld: hoe meer je eraf haalt hoe meer er groeit. Of appels, hoe meer je je bomen vertroeteld, hoe meer opbrengst je van je appelboom haalt. Voor sociale permacultuur geldt hetzelfde principe: kennis overdracht, educatie, training, workshops, het wordt ook altijd meer hoe meer je het uitdraagt. Andere mensen vertellen over je kennis, anderen borduren hierop voort. Open source kennis overdracht, skills, ambachten leren horen ook bij die derde soort hulpbronnen.

  • Een tweede visie, de natuur als sociaal construct, stelt dat de natuur een uiting is van menselijke cultuur, gedachten en visies. Wat vindt u van de visie van natuur als door mensen geconstrueerd? Hoe komt deze terug bij TT Tilburg?

Bij mij komt het plaatje in me op van mos dat op de muren groeit of kan spuiten, levend bouwen, bomen in bepaalde vormen laten groeien, ik denk dat daar oneindige creatieve en artistieke mogelijkheden zijn. (Brendy noemde de tuin van Lodewijk de Veertiende in Versaille) Groenten werden daar gekweekt, maar werden niet opgegeten. Dat was iets van die tijd, alleen voor de mooi. Om mensen aan het denken te zetten. Als een kunstzinnige uiting.

Tegenwoordig zijn we doorgeschoten. In de intensieve veeteelt bijvoorbeeld, daar hebben wij  alle natuur onder controle. We gebruiken het om naar onze hand te zetten en dan op te eten. Als we kijken naar GMOs dat is ook de natuur naar onze hand zetten. Dat kan allemaal ook als sociaal construct aangemerkt worden. Tegenwoordig is er een opkomst van de voedselbossen, waar wel voor een gedeelte aangeplant wordt. Voor het overgrote deel laat je de natuur zijn gang gaan met weinig ingrepen door de mens. Dat kan best moeilijk zijn: je moet dan accepteren dat bijvoorbeeld al je oogst door luizen wordt opgegeten. Een paar jaar geleden bezochten mijn man en ik Oerfloed. Dat was toen een startend permacultuur project in Friesland. Het wemelde van het perzikkruid, dat is een echte pioniersplant, volgend jaar is dan de diversiteit toegenomen, dat gaat met sprongen vooruit. Voor telers een raar idee, voor boeren een gruwel om te zien: ‘er staat alleen perzikkruid en distels” Dan is de kunst om er van af te blijven en de natuur zijn eigen gang te laten gaan.

  • De derde visie heet de Arcadische visie op natuur, deze stelt dat de natuur een harmonieus geheel is. Het nut van de natuur voor de mens is om van zijn harmonie en schoonheid te genieten. Wat vindt u van de natuur als harmonieuze entiteit op zich, die op zichzelf schoonheid in zich heeft? Hoe komt deze visie terug bij TT Tilburg?

Ik denk dat we niet alleen natuur moeten waarderen maar zelfs dienstbaar zijn aan de natuur. We zijn er onderdeel van. Hetgeen wat we doen, moet in dienst zijn van de natuur, om Moeder Aarde de kans te geven zichzelf te herstellen. Want wij hebben die Aarde kapot gemaakt, verminkt, vergiftigt, gesloopt, verkracht. Dat weten we ook. De kracht is dat je die pijn mag laten zien en erkend en herkent. Iedereen heeft er pijn van wat je ziet gebeuren met de Aarde. Natuur is niet altijd mooi en harmonieus. Vorige week waren er vijf kerkuiltjes bij onze destilleerwerkplaats en een week later waren ze opgegeten door de kraaien. Of de uilen eten alle muizen op en trekken dan weg. Dat is de natuur. Helemaal niet mooi, maar wel de hele tijd balanceren naar een evenwicht. Letten op onze voetafdruk en minder schade doen, dat is al een dagtaak.

  • Vindt Transition Town Tilburg dat de natuur een intrinsieke waarde (waarde op zichzelf) heeft?

We hebben een gezamenlijke visie en een stip op de horizon. Dat willen we steeds weer bij die clubjes en groepen onder de aandacht te brengen waar we het voor doen: Moeder Aarde mooier achter willen laten. De Aarde op zichzelf heeft waarde.

  • Denkt u dat de Transition Town Tilburg  wildernis, initieel iets waar mensen niet of zo min mogelijk mee in aanraking zijn geweest, andere waarde geeft dan gecultiveerde natuur zoals landbouw?

In de permacultuur is wildernis als zone 5 gecategoriseerd. Tuinkruiden en waar je mee kookt is zone 1, groenten en bessen en struiken in zone 2 en 3, zone 4. En zone 5 is de hoek in je permacultuur ontwerp waar je niks aan doet. Daar haal je de meeste informatie uit, wildernis, wat zou de natuur doen daar? Wat gebeurt er in je tuin als je helemaal niets doet? Welke planten nemen de overhand en hoe verandert dat door de tijd. Wildernis bestaat als onderdeel van het ontwerp. Het gaat samen. Trouwens, wist je dat de mens in de permacultuur wel wordt aangeduid als zone 0.0? Handig in de sociale permacultuur.

Observeren en reageren is het eerste principe van permacultuur. Begin met observeren voor  een jaar, daarna kijken wat zijn mijn zones, waar is de zon, waar is de zon/wind. Het tweede principe is zorg voor een voordeel, een opbrengst, zorg dat je een overvloed gaat creëren.

  • Welke visie op natuur past het beste bij TT Tilburg?  Een combinatie is ook mogelijk.

TT gebruikt ze alle drie, maar de hulpbronnen moeten zo dichtbij mogelijk zijn dus die strookt niet helemaal met de eerste visie, de keten zo kort mogelijk maken. Er zijn creatieve en artistieke kant, arcadisch, mensen hebben de behoefte aan vrijplaatsen en broedplekken. Plekken waar mensen ongedwongen bij elkaar kunnen zijn om creativiteit en ambachten te ontwikkelen. We moeten een nieuw verhaal kunnen vertellen over wie wij zijn. De mens is van nature nieuwsgierig wezen, mensen rennen niet weg bij een vuur terwijl alle dieren juist wegrennen.

  • Welke visie past het beste bij u?

Ben meer van de filosofische visie en grote plaatje, ik ben geen pure producent.

Duurzame leefstijlen (deze vragen zou ik toespitsen op relatie met natuurvisie)   

  • Wat betekent de natuur in de leefstijl bij Transition Town Tilburg? Hoe hangen deze samen, of juist niet?

Er is weinig tot geen organisatie. De Transition Towns beweging heeft een aantal kenmerken: dat het echt van onderop is, dat er een – in verhouding – groot aantal digibeten betrokken zijn, dat we ons op piekolie onafhankelijkheid willen voorbereiden en op onze voetafdruk letten. Dat uit zich in het repair café bemensen, moestuinen, buurttuinen, voedsel coöperaties op te zetten. De meeste mensen binnen het netwerk zijn hier wel mee bezig. Toch is dat ook wel afhankelijk van leeftijd. Ik denk dat studenten graag gezond willen eten maar weinigen hebben een eigen tuintje. Ze vinden het wel bij hun leefstijl passen. Het praktische gedachtegoed van Transition Towns trekt wat oudere mensen met een vaste woonplaats.

Milieubewuste leefstijl is typerend te noemen, om de natuur zo min mogelijk te schaden.

Ik vind zomaar het vliegtuig pakken voor een all-inclusive vakantie een moeilijk onderwerp. Om dat onderwerp bespreekbaar te maken zonder belerend te worden. Ik kan me ook voorstellen dat jonge mensen wat van de wereld willen zien, maar zoals wij jaren naar alle uithoeken van de planeet als toerist zijn gereisd, past echt niet meer bij deze tijd.

  • Permacultuur is belangrijk voor de Transition Towns. Op welke manier past de natuurvisie van de TT bij deze activiteit?

Dat onderwerp hebben we al eerder besproken.

  • Een belangrijk punt voor een duurzame leefstijl is de omgang met producten en de mate van consumptie van producten. Wat zijn de waarden van Transition Town Tilburg als het gaat om consumptie van producten?

Uit eten vind ik nog lastig. Ik moet er niet aan denken om naar de Griek gaan, zo veel vlees eten zijn we niet meer gewend. Andere kringen hebben er vast geen last van, die eten gewoon gekweekte gamba’s en kiloknaller kip.  Kernwaarde voor een bewuste levensstijl is vegetarisch, biologisch, lokaal. En dan nog liever lokaal dan biologisch. Wat is in deze kringen heb ontdekt is de potluck maaltijd. Potluck is de gedeelde waarde, delen wat je hebt. Neem allemaal iets mee en dan ervaren we overvloed met een volle tafel vol verscheidenheid. Het sociale aspect van voedsel, dat is belangrijk. Samen lekker lokaal eten, staat in ons Transitie Manifest.

Voor mezelf probeer ik niet te oordelen, ik laat alleen zien wat ik doe.

  • Welke duurzame activiteiten ondernemen jullie gezamenlijk? Hoe verhouden deze zich met jullie natuurvisie?

Binnen de kerngroep van TT Nederland ondernemen we wel activiteiten. Landelijk hebben we een kerngroep met zes mensen. We komen om de vijf weken bij elkaar. We gaan elke keer een initiatief van een Transition Town bezoeken in het land. We zijn in Maastricht, Lelystad, Gilze en Middelburg geweest. Eens per jaar houden we een strategieweekend en een jaarlijks Transitie festival. Volgende keer is dat in het weekend van 30 en 31 januari 2016 in Boxtel.

  • Wat is de invloed van deze activiteiten op de visie op natuur van TT Tilburg?

Ik organiseer dit jaar seizoenswandelingen in mijn eigen woonplaats. Vanuit die interesse en kom ik met allerlei mensen in contact. Met hen ga ik in gesprek over natuur, ook met agrariërs. Ik was eigenlijk best onder de indruk over hoe wij het meest efficiënt voedsel produceren in de hele wereld. Vooral toen ik de voorzitter van de ZLTO op het laatste jaarcongres hoorde zeggen: “Wat heeft de aarde nodig om zichzelf te regenereren? En misschien moeten we onder ogen zien dat onze huidige teeltsystemen niet langer houdbaar zijn” . Geweldig toch? Kansen voor permacultuur.

  • Wat is een duurzame leefwijze volgens u? En is dat verbonden met jullie visie op natuur?

We hebben bewust gekozen voor woonruimte op maat, we wonen niet te groot en niet te klein. Energiebesparen in je eigen huis kan je goed naar kijken. We hebben geen auto, nooit gehad. We doen alles op de fiets. Ik heb een overvloed aan kleding: waarom heb ik dat al die jaren gedaan? Zonde van het geld. Bezoek of organiseer een kledingruilfeest. We wandelen en fietsen in plaats van naar de sportschool te gaan.

Dit past bij de TT Tilburg: kijk wat je kan doen in je eigen lokale omgeving, als het gaat om voedsel, mobiliteit, kleding, energie.

Ik heb een regenton en composthoop. Met zonnepanelen zijn we nog mee bezig om ergens anders te leggen. We hebben een deurklopper in plaats van deurbel genomen. We gebruiken ecologische zeep. Grappig om te zien dat we dezelfde boeken in de kast hebben als ik bij anderen thuis zie: Handboek van Rob Hopkins, Frans-Jan de Waards permatuinen. Dat hoort ook bij de leefstijl. Mesen die weinig tv kijken meegeven aan hun kinderen, meer buiten zijn, appelsap maken, leef met de seizoenen, jam maken, vlierbloesem plukken.

  • Volgens de theorie van Eva Svensson bepalen sociale en culturele waarden  hoe een duurzame leefstijl eruit ziet. Sociale waarden gaan dan over wat een activiteit betekent voor de verbondenheid met de groep en de relaties binnen de groep bijvoorbeeld. In welke mate bepalen sociale waarden uw leefwijze?

Dankbaarheid voor alles wat er is, maar verschillen zijn er ook binnen TTs. Er zijn mensen die hun huis zelf hebben gebouwd, zoals de aardehuizen. Anderen kijken naar hun eigen leefomgeving waar ze met hun gezin en familie wonen, vanuit de bestaande situatie. Dat is een waarde van TT : wat kan je lokaal veranderen, ook in je eigen woning.

  • Culturele waarden gaan wat  dieper en zijn verbonden aan een cultuur ipv een groep verschillende mensen. Heeft de Transition Town een bepaalde cultuur? In welke mate bepalen culturele waarden uw duurzame leefstijl?

Je bent een volwassen en zelfstandig persoon die eigen verantwoordelijkheid neemt voor hetgeen wat je doet. Walk your talk, en dat mag je van anderen ook verwachten. Je bent wel een individu maar jij draagt bij, naar je eigen draagkracht. Wat jij kan leveren en bijdragen. Wat je kan vanuit jouw eigen talenten, kwaliteiten, kennis en vaardigheden. In jouw eigen tempo, ritme en maat.

  • Hoe deze waarden verbonden zijn met de TT natuurvisie? Zie je de (ofwel groeps of individuele) culturele waarden terug in de activiteiten van de TT?

We proberen als kerngroep van Transition Towns Nederland het volume te laten zien. Daarom zijn we ook aangesloten bij de trainingweekenden en activiteiten van de Nederlandse Klimaatbeweging. Je zou verwachten dat de TTers in actie komen, maar het merendeel is ervoor te porren om in de eigen omgeving in actie te komen. Dat is de moeilijkheid geweest, een lastige hobbel, om de kerngroep landelijk op sterkte te krijgen. De mensen zijn in eigen lokale steden bezig, daarom lastig te vergaderen ergens in het land. We doen er denk ik goed aan om in je eigen omgeving een geluid te laten horen. Gelukkig kunnen we de nieuwe website daarvoor inzetten. Bedankt voor het interessante gesprek.

Binnenkort verschijnt de thesis die Brendy Batenburg over dit onderwerp heeft geschreven.


Natuur als speelbos, scharen we dat onder dat hulpbron, social construct of ideaalplaatje?

Destilleerdag bij de Levensboom

Heeeel soms, eigenlijk maar één keer per jaar, verplaatsen we de ketel en toebehoren om op een bijzondere locatie het proces van destilleren te laten zien. Dit jaar hebben we gekozen om in te gaan op de uitnodiging van Madeleine Kerkhof – Hayes-Wellhüner van de Levensboom. Wat een gedrevenheid, vakkundigheid en zachte, empathische zorgzaamheid heb ik daar mogen ervaren. De meeste deelneemsters zijn werkzaam in zorg gerelateerde beroepen en creëren ruimte voor de complementaire palliatieve zorg. waar dat kan. De Levensboom biedt een warm welkom en zorgt voor professionele (bij)scholing zoals deze destilleerdag. 

Het herinnerde me aan twintig jaar terug, toen ik de Haagse Akademie voor Natuurgeneeswijzen deed. Sinds die tijd, zijn aromatherapie en vele vormen van energetisch werk, zo verweven in mijn leven dat het niet meer te onderscheiden is. Etherische oliën zijn een onderdeel van ons leven, Lavendel en Lariks horen erbij.

levensboom opleidingencentrum   Catharina in de Levensboom

theorie

destilleerdag in de Levensboom

Na een kennismakingsrondje, heeft Henk een introductie gegeven in de techniek van het destilleren. Er waren een paar deelnemers teleurgesteld dat er geen mooie, koperen ketel was opgesteld in het opleidingscentrum. Gelukkig konden we ze na de intro verrassen, want we hadden de ketel al opgesteld en klaar gezet voor gebruik in een andere ruimte.

In de ochtend heeft Henk BIO Lavandin uit Frankrijk gedestilleerd. De uitkomst was verrassend rood van kleur. Alle technische details over het destilleren lees je op zijn blog: www.indekoperenketel.blogspot.com en www.indekoperenketel.nl. Hier kan je je ook aanmelden voor de nieuwsbrief.

Na de lunch hebben een aantal deelneemsters citroenmelisse geplukt uit de tuin en hebben we op een zeer langzame manier citroenmelisse hydrolaat gemaakt. Wil je ook weten hoe dat gaat? Kom dan naar een workshop.

Een reactie die we terug kregen in de feedback: “Jullie zijn een prachtkoppel.” Nou, daar doen we het voor. Verder schreef Henk op zijn blog:

Catharina en ik vonden deze dag waarin we 2 destillaties hebben kunnen laten zien meer dan geslaagd. Het enthousiasme van de deelnemers was aanstekelijk en inspirerend. Uit de evaluatie bleek dat wij niet de enigen waren die dat vonden. De deelnemers waren onverminderd positief en waardeerden Madeleine en mij met een 8,5 – 9. Voor herhaling vatbaar dus!

 

veel belangstelling

Henk geeft uitleg bij de ketel geursessie dubbele filtrering lavandinolie de ketel vullen

 

citroenmelissemaceratentuin Henk en Catharina

Speelhof Hoogerzael krijgt kerngroep TT NL op bezoek in Middelburg

TT in Middelburg 006

Dit zijn de gezichten achter Transition Towns Nederland! Wij zijn de kerngroep: Inge, Paul, Peter, Catharina, Bert, Dennis & Lynn. We vertegenwoordigen allemaal een andere transition town in Nederland en werken aan het netwerk tussen al die initiatieven. Zo zijn we aan het bouwen aan een nieuwe website en gaan we iedere maand op bezoek bij een ander transitie-initiatief.

Deze maand was Middelburg aan de beurt. En op een mooie warme dag in juni is het totaal geen straf om aan de transitieweg te timmeren, daar mogen de foto’s van getuigen. Dank aan Lynn voor de foto’s en voor het organiseren in haar hometown.

In Middelburg vonden we Speelhof Hoogerzael helemaal opgezet en gerund door mensen uit de wijk. Hiervoor hebben ze een aantal stichtingen geformaliseerd die samenwerken in verschillende projecten in de wijk.

De gemeente wilde ongeveer tien jaar geleden een aantal bomen kappen. Dat was aanleiding voor de buurtbewoners om met elkaar daartegen te protesteren. Ook was de gemeente van plan om het beeldkwaliteitplan te verlaten, wat was vastgesteld bij het opzetten na de oorlog van deze ruime wijk met veel groen. Inmiddels is deze groep heel bedreven om met ontwikkelingen zoals energiebesparing door zonnepanelen en meer bewegen voor ouderen (beweegpad) steeds vernieuwend bezig te zijn. Het was een waardevol bezoek met gastvrij ontvangst, een rondleiding met uitleg en uitwisseling. 

Wil jij ook een stukje van transitie in Nederland vertegenwoordigen? Meebouwen aan het versterken van de beweging? Op bezoek bij inspirerende initiatieven? Kom gezellig meedoen. In de kerngroep, het Transition Town Treasure Hunt team, of de website werkgroep bijvoorbeeld.

TT in Middelburg 003 TT in Middelburg 002

kerngroep vergadering in Middelburg.

TT in Middelburg 005 TT in Middelburg 004

Lariks weekend van INDEKOPERENKETEL, genieten bij de ketel

In het eerste weekend van juni 2015 hebben we met meewerkers een lariks weekend gehouden in onze destileerwerkplaats. Gewoon om lekker met vers lariks uit het bos bezig te zijn. Lariks in de ketel te stoppen en lariksolie en larikshydrolaat maken, was het plan. We hebben de tijd genomen om veel uit te wisselen, maar er was ook ruimte voor meditatieve momenten in het hele destillatieproces. Genieten bij de ketel!

In de ochtend begonnen we met verse koffie en een goed gesprek. Daarna reed Henk met de meewerkers naar het bos om lariks uit het bos te halen. De twijgen en takken werden gehakseld voordat ze in de ketel belandden. Zodra de ketel aanstaat, is het wachten op het moment dat de eerste olie verschijnt in de scheittrechter. Na een paar uurtjes kan het gas uit onder de ketel en worden de flesjes gevuld. Een goede opbrengst, zowel aan lariksolie en hydrolaat als aan leuke contacten.

Lees het verslag met de technische details op www.indekoperenketel.nl. Wil je ook een workshop meedoen? Kijk op www.indekoperenketel.nl/workshops.

hakselen hakselen 002 hydrolaat in flessen gieten in de ketel in de ketel 001 lariks weekend 2015 meditatief moment achter de ketel opbrengst dag 1 afval afvoeren de ketel leeghalen, nieuwe lariks erin hakselen 002 header lariksolie hete lariks afval uit de ketel halen kratten schoonspoelen olie in flesjes afvullen

 

Ommetje Vijf Eiken – seizoenswandeling in Rijen

Ommetje Vijf Eiken meelopen. Wil je ook een ommetje lopen? Loop mee op vrijdag 26 juni 2015. We starten stipt om 19:30 uur bij het parkeerterrein van Eetcafé De Vijf Eiken, Oosterhoutseweg 57, 5121 RE in Rijen. De wandeling duurt maximaal 2 uur en is ongeveer 5,1 kilometer lang over grotendeels onverharde paden. Iedereen is welkom en gratis deelname.

Ommetje vijf eiken banner (4)

Ommetjes geven meerwaarde voor natuur en landschap. Een ommetje is een niet al te lange wandeling die aan de rand van een dorp begint en eindigt en die zoveel mogelijk langs zandpaden en herstelde oude paden door het agrarische cultuurlandschap gaat. Door de ommetjes wordt het landschap toegankelijker voor de bewoners en blijven oude zandpaden, landschapselementen en cultuurhistorische elementen beter behouden.

De Brabantse Milieufederatie heeft de afgelopen jaren in de wijde omgeving van Den Bosch en Tilburg meer dan dertig Brabantse ommetjes gerealiseerd. De ommetjes zijn ingepast in verschillende wandelroutenetwerken en herkenbaar aan de geelgroene of oranjerode bordjes. t.  Op de Facebookpagina van de Brabantse Milieufederatie kunt u foto’s bekijken van een aantal Brabantse ommetjes.

Werkgroep Ommetjes. Het ommetje Vijf Eiken is gerealiseerd in samenwerking met de gemeente Gilze en Rijen, Natuur- en Landschapsvereniging Gilze en Rijen (NLGR), Heemkring Molenheide en het Ministerie van Defensie. Dit heeft nogal wat voeten in de aarde gehad; het is niet gebruikelijk dat ommetjes over een militair oefenterrein van Defensie lopen. Toch is in 2014 het Ommetje Vijf Eiken officieel geopend.

Opening van het Ommetje door wethouder van der Veen op 27 juni 2014.

De NLGR heeft een eerste ommetje De Leemkuilen in Gilze al gerealiseerd in 2012 . De werkgroep Ommetjes van de NLGR is inmiddelsl druk bezig met het opzetten van ommetjes in de andere kernen. Een ommetje Molenschot en een ommetje Hulten en nog een ommetje in Gilze zijn in voorbereiding.

Deze seizoenswandeling wordt in 2015 voor de tweede keer georganiseerd door de NLGR. Doel van de activiteit is een laagdrempelig en toegankelijke activiteit te organiseren om zo een breed publiek te betrekken bij natuur en landschap. Een activiteit voor de leden van de NLGR, maar zeker ook voor alle inwoners van Gilze en Rijen en recreanten uit de wijde omgeving.

In de folder vindt u de kaart en informatie over bezienswaardigheden langs de route. De folder is verkrijgbaar bij Eetcafé De Vijf Eiken en bij de receptie van recreatiepark D’n Mastendol. Het startpunt van dit ommetje de parkeerplaats van Eetcafé De Vijf Eiken, afstand: 5.1 kilometer.

Bekijk de folder online

Ommetje 5 Eiken – Rijen

 

  1. Waar komt de naam Rijen vandaan? De naam Rijen komt al voor in een akte uit 1404, waarvan het origineel berust in het archief van het klooster Sint Catharinadal in Oosterhout. Vanaf 1570 veranderde de naam ‘Dierien’ via ‘De Reijen’ en ‘Reijen’ in Rijen. In 1895 schreef het gemeentebestuur aan Gedeputeerde Staten dat het niet ‘Gilze en Reijen’ maar ‘Gilze en Rijen’ moet zijn.
  2. Vijf Eiken Waar de weg Breda–Tilburg die van Oosterhout– Gilze kruiste, staat al eeuwenlang herberg en boerderij ‘De Vijf Eiken’. Ze was een pleisterplaats langs beide verkeerswegen en het enige contactpunt, dat het heidorpje Rijen met de grote wereld bezat. De herberg heeft in de loop der eeuwen veel stormen getrotseerd. Op 30 juli 1943 vloog op minder dan 100 meter afstand een munitietrein van 28 wagons de lucht in. De schade aan het pand was enorm. Na wederopbouw doet het pand nog altijd dienst als café en restaurant.
  3. Steenfabriek In 25 februari 1870 werd voor het eerst melding gemaakt van een steenfabriek. De ruime aanwezigheid van goede leem in de kuilen zo’n 200 á 300 meter westelijk van de Vijf Eiken, bracht de bewoners op het idee om er bruikbare stenen van te maken. Dat begon op nogal onbeduidende schaal. Toch zouden volgens de overlevering de stenen voor de eerste parochiekerk van Rijen of de daaraan voorafgaande kapel (1464), uit deze leemkuilen afkomstig zijn. Het laatste gebouw waarin de stenen werden vervaardigd is nu eigendom van een meubelgroothandel.
  4. Het kamp bij Rijen Het vraagt veel fantasie om je op deze plaats een enorm legerkamp in te denken. Toch verwijzen een eenzaam straatnaambordje met het opschrift Kampstraat en een stuk open heideveld naar dat kamp. Rond 1830 waren hier zo’n 15.000 soldaten gelegerd in een kamp zo groot als een toenmalige stad. Breda had toen bijvoorbeeld ongeveer 12.000 inwoners. Hoe het zover kwam? Na de nederlaag van Napoleon bij Waterloo (1815), werden Nederland en België samengevoegd. Zo ontstond als noordelijke buffer tegen Frankrijk het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden, met Willem I als koning. Maar al na vijftien jaar kwamen de Belgen in opstand; zij wilden zich afscheiden. Daar voelde Willem I weinig voor en daarom bracht hij vanaf 1830 50- tot 60.000 militairen in Brabant samen, klaar om België binnen te vallen. De hoofdmacht lag in het kamp bij Rijen. In bijna 1400 tenten werden de 15.000 soldaten hier gehuisvest. Nog altijd wordt het gebied als oefenterrein gebruik door de landmacht.
  5. Broodbaan Deze naam is ontstaan omdat de boerenzonen uit Molenschot langs deze weg hun brood gingen verdienen in de leerfabrieken van Rijen.
  6. Kinderkamp Op een deel van het zogenaamde Kamp van Rijen, richtte in 1925 de Rotterdamsche Bond van Lichamelijke Opvoeding een kamp in voor kinderen en volwassenen uit Rotterdam. Er woonden in de stad veel kinderen in flats die niet genoeg in de buitenlucht kwamen en waarvoor de artsen frisse lucht voorschreven. In het eerste jaar konden de ene week 500 jongens en de tweede week 550 meisjes ontvangen worden. Allemaal ‘bleekneusjes’ uit de hoogste klassen van de lagere scholen. Een deel van de oude gebouwen vindt u nog terug op het terrein waar nu Recreatiepark D’n Mastendol is gevestigd.
  7. Flora en Fauna Tijdens de wandeling zult u eikvarens, hulst, kamperfoelie, vogelkers en allerlei andere planten en struiken aantreffen. Wat bomen betreft, zijn het vooral de beuk, eik, den, berk en vlier. Op de open heide is erg veel bedrijvigheid van bijen en vliegen.

Een ommetje in de Gemeente Gilze – Rijen. Rijen heeft eigenlijk alles wat voor recreanten en toeristen de moeite waard is: sportieve evenementen en activiteiten, culturele uitstapjes, prettige verblijfsaccommodaties, gezellige horeca en nog veel meer. Ook voor de bewoners van de kernen van de gemeente is het ommetje een leuk uitstapje in de buurt.

Aandachtspunten voor de wandelaar:

  • routepaaltjes markeren de route; het onderbordje geeft de naam van het ommetje aan
  • uitgezonderd de openbare wegen zijn de ommetjes alleen toegankelijk voor wandelaars tussen zonsopkomst en zonsondergang
  • waar de ommetjes over particulier terrein lopen kunnen nadere bepalingen gelden (bijvoorbeeld honden niet toegestaan), let op de bebording
  • laat gewassen, vee en andere dieren met rust, voeder dieren niet en laat geen hekken open staan
  • de route voert deels door een oefenterrein van Defensie, verstoort u mogelijke militaire activiteiten niet

 

Naaldbomenwandeling en INDEKOPERENKETEL combinatie

004 002

Op zondag 26 april heeft Catharina voor de Natuur en Landschapsvereniging Gilze en Rijen een naaldbomenwandeling georganiseerd in het Chaamse bos. Gelukkig viel het best mee met het weer en waren er meer dan twintig mensen die meeliepen. We hebben vooral stilgestaan bij de Grove Den, Douglasspar en Lariks rondom de Ossegoor. Henk Ploeger had de dag ervoor in hetzelfde bos ongeveer vier boodschappenkratten met Douglasspar geoogst om in de ketel te stoppen. De stoomdestileerketel stond ondertussen al aan in INDEKOPERENKETEL.

NaaldbomenexcursieNLGR02

Op sommige plekken in het bos groeien de naaldbomen zelfs op het pad. Sjoerd heeft verteld over het perceel dat helemaal terug is gegeven aan de natuur en niet meer beheerd wordt. In een ander gedeelte van de wandelroute zijn er best wat naaldbomen gemarkeerd met een rode stip, wat betekent dat ze zullen worden weggehaald. Wat een mooi afvalproduct voor in de ketel!

De lariks groeit het liefst op leemgrond, dus rondom de goor zal je die niet vinden. De etherische olie van lariks wordt onder andere ingezet voor mensen die meer zelfvertrouwen nodig hebben. De Grove Dennen voelen zich wel thuis rond de Ossegoor. We hoorden vele tjiftjafs, fitus en een grote bonte specht. De sparren zijn voor een groot deel aangeplant rond het jaar 1900. Natuurlijk valt hier nog veel meer over te vertellen. Catharina heeft speciaal over dit onderwerp een publicatie gemaakt van 26 pagina’s met de titel: Lariks, Spar en Grove Den: naaldbomen en hun geneeskrachtige werking. Deze publicatie kan je opvragen door een mail te sturen aan catharinadeb@gmail.com.

2015-04-05 16.04.02

NaaldbomenexcursieNLGR01

NaaldbomenexcursieNLGR08

De etherische olie van de Douglasspar was bijna klaar, toen de deelnemers van de excursie in de destilleerwerkplaats aankwamen. De thee en koffie met wat lokaal lekkers stond al klaar. Tinekes decoraties kregen veel bekijks, evenals het workshopsaanbod voor de komende maanden van INDEKOPERENKETEL. Henk Ploegers verhaal sloot mooi aan op datgene wat Catharina in het bos had laten zien. Hij heeft uitgebreid verteld over de etherische olie gewonnen uit het Chaamse bos.

We hebben veel positieve reacties gekregen en Henk, Tineke en Catharina hebben zelf ook genoten van een gezellig weekend in Gilze vol nieuwe ont-moetingen.

Volgende seizoenswandeling voor de NLGR is op vrijdagavond 26 juni van 19:30 uur tot ongeveer 21:30 uur. We lopen het Ommetje Vijf Eiken vanaf P-plaats Restaurant Vijf Eiken in Rijen.

005

Eerste zaadjes geplant op Dag van de Aarde 2015 in Rijen

Dag van de Aarde 2015 005

Een jong meisje die met haar familie heel lang moest wachten bij de bushalte, wilde mij wel helpen met water geven. Ook al spreekt ze geen woord Nederlands, de gieter is onweerstaanbaar. Als dank voor haar hulp, mag ze een zakje bloemenzaad voor de bijen meenemen in de bus. Dit is zoals ik de buurttuin voor me zie: een ruimte om te kunnen ontmoeten en waar van alles kan ontstaan. Zonder verwachtingen.

Ze was de eerste die meedeed op deze Dag van de Aarde. Wat nu nog een kale vlakte met klapzand is, kan een mooie plek worden voor de buurt en reizigers. We zijn begonnen met bijenhuismix bio, geschonken door de Stadsimker van Tilburg, uit te zaaien. Nu maar kijken wat er omhoog wil komen.

“Ik heb nog nooit iets geplant. Dit is de eerste keer”, ontdekte de studente. “We zijn totaal vervreemd geraakt van de natuur” vond de man, en vroeg om een Aarde meditatie te gaan doen. We hebben een rondje gedaan met de praatstok. Daarna met zaadjes in de hand hebben we een korte kosmische reis gemaakt, afgesloten met drie wensen. Een wens voor jezelf, een wens voor je dierbaren en een wens voor Moeder Aarde.

“Ik had wel meer mensen verwacht. Waar zijn al die mensen die hier in de appartementen wonen? ” zei de buurvrouw. Tsja, die waren er niet. Maar volgende keer weer een kans. Op vrijdag 1 mei gaan we zonnebloemen planten. En natuurlijk staat het iedereen vrij om zelf ook wat in de grond te stoppen. Vergeet het niet af en toe water te geven.

Lees hier het verslag van Marlous:

http://www.nieuwsredactie.net/2015/04/22/rijense-guerrillabuurttuin-op-earth-day/

 

Dag van de Aarde 2015 004 Dag van de Aarde 2015 003 Dag van de Aarde 2015 007 Dag van de Aarde 2015 008

 

Het verslag van Marlous:

Rijense guerrillabuurttuin op Earth Day:

Het moet een bijzonder gezicht zijn geweest: drie vrouwen en een man die druk in de weer zijn met gieters en harkjes op een braakliggend terrein tegenover station Gilze-Rijen. Initiatiefneemster Catharina de Bruin is begonnen met het aanleggen van een buurttuin. Het is één van de activiteiten op World Earth Day, sinds 1970 op 22 april gevierd om mensen bewuster te maken van het milieu en de natuur.

Het stuk grond aan het Stationsplein in het Brabantse Rijen ligt al zo’n tien jaar braak. Catharina vatte vier jaar geleden het plan op om er een buurttuin van te maken. Dat ging niet van een leien dakje. “De gemeente vond het een goed idee, die zijn wel voor dit soort buurtinitiatieven. Maar de grond is niet van hen. Dit stuk is eigendom van een projectontwikkelaar die de buurttuin niet zo ziet zitten. Misschien zijn ze bang dat we een zeldzame bloem of vlinder ontdekken en dat er dan niet meer gebouwd mag worden”, zegt Catharina.

IMG-20150422-WA0002

Tuinguerrilla
Overleggen leverde weinig op. Dus heeft Catharina maar besloten gewoon te beginnen. ‘Guerrilla gardening’ heet dat: een tuintje aanleggen op een ongebruikt stuk grond. Vandaag wordt, ter ere van World Earth Day, het begin gemaakt. De aanloop is tot nu toe niet groot: vier mensen in totaal. Plus een klein, vermoedelijk Chinees meisje dat geen Nederlands spreekt maar wel graag met het harkje in de grond wil porren. Als haar ouder roepen dat de bus er is, vertrekt ze.

Een terugkerende activiteit bij de aangekondigde Earth Day-festiviteiten in Nederland is het planten van bloemen voor de bijen. De bij wordt namelijkmet uitsterven bedreigd, door onder andere het gebruik van pesticiden in de landbouw. Volgens Catharina komt het ook door een te eenzijdige beplanting. De bijen krijgen niet genoeg afwisseling in hun voedingsstoffen. ‘Ga maar na: als jij alleen nog maar rijst zou eten, krijg je ook tekorten, raak je ondervoed en ga je uiteindelijk dood. Dit gebeurt er nu met de bijen.’

IMG-20150422-WA0001

 

Geen bijen = geen fruit
Is dat een probleem? Nogal, weet iedereen die goed opgelet heeft bij de biologieles. De heen en weer vliegende honingbijen zorgen voor de bestuiving van veel bloemen en planten. Zo ook bijvoorbeeld voedselgewassen als appels en peren, vruchten die uit bloemen groeien. Geen bevruchte bloemen betekent geen fruit en geen groente. Het directe gevolg is dus minder en eenzijdiger voedsel in de wereld. Er werd ooit geclaimd dat de mens binnen een paar jaar uit zou sterven als de bijen verdwijnen. Een factcheck van NRC Next veegt deze claim van tafel, maar bevestigt wel dat een bij-vrije wereld grote gevolgen zou hebben voor de overige aardbewoners.

Op het Rijense stukje grond worden vandaag de eerste planten gezaaid. Catharina heeft zaden bij zich, waaronder een bij-vriendelijke mix die ze van een imker heeft gekregen. Ook plant ze een geranium uit haar eigen tuin en zaait ze klaprozen. Af en toe wordt er heen en weer gelopen naar de wachtruimte van station Gilze-Rijen om de gieter te vullen in het toilet. Samen met buurtgenoten gaat Catharina het stuk grond vanaf nu in de gaten houden. ‘Ik hoop dat er, als er wat groeit, meer mensen het opmerken en misschien mee zullen helpen.’ Haar ideale buurttuin heeft ook een moestuingedeelte en een zithoek, zodat het een gezellige zit- en ontmoetingsplaats voor buurtbewoners kan worden.

Bij vertrek liggen de uitvoerig bewaterde perkjes er nog wat armzalig bij. Als de natuur haar werk doet, is er naast de bushalte over een tijdje een bloementuin. Fijn voor de buurt en voor de bushaltewachters, maar vooral voor de bijen.

 

dag van de aarde 2015(2)

Kerngroep Transition Towns in de destilleerwerkplaats in Gilze

destillatiewerkplaats

destilleerwerkplaats in een voormalige varkensschuur

Niels vertelt bij de kachel

Kerngroep TT NL bij de kachel

Zaterdag 11 april 2015 heeft de kerngroep van Transition Towns Nederland weer een initiatief in het land bezocht. Ditmaal had Catharina een thuiswedstrijd en mocht ze zelf als gastvrouw optreden voor de kerngroep.

Waar vorig jaar nog zeugen en biggen liepen, rook het nu naar lavendel. In een voormalige varkensstal hebben Henk Ploeger en Catharina de Bruin een destilleer-werk-plaats ingericht, genaamd INDEKOPERENKETEL. Een voorbeeld van transitie in Brabant.

Na de kerngroepvergadering in de werkplaats, was er een potlucklunch met wildgeplukte kruiden in de salade. Inge had heerlijke soep meegenomen. Er waren inmiddels ook mensen uit de buurt aangeschoven. Na de lunch vertelde Catharina over de ‘ Transitie en permacultuurprincipes van INDEKOPERENKETEL in de praktijk ‘ . Door een aantal voorbeelden uit de natuur en vanuit Transition Towns kijken naar de permacultuur ontwerpprincipes. Daarna gaf Henk kort uitleg over de techniek van het stoomdestilleren. Deze techniek past goed bij het Cradle-to-cradle idee dat afval niet bestaat en zelf snoeiafval van planten kunnen worden gebruikt om nieuwe producten te maken die een bewezen medicinale werking hebben.

indekoperenketellogo1webpagina

www.indekoperenketel.nl

 

 

Maak de Nederlandse klimaatbeweging GROOT

klimaatbeweging weekend

Gaat de klimaat- en energiecrisis je aan het hart? Wij hebben een trainingsweekend met het credo “Maak de Nederlandse klimaatbeweging groot!” georganiseerd, voor mensen die willen werken aan een duurzame en rechtvaardige toekomst in dit cruciale jaar voor klimaatactie. Met dit trainingsweekend willen we bijdragen aan een klimaatbeweging die slimmer, groter en hechter is.

Profiel
Ben jij iemand die:

  • Met visie en drive aan de slag gaat
  • Anderen weet te motiveren
  • Open en leergierig is
  • De sociaal-culturele diversiteit van de beweging versterkt

Met ons mee wil bouwen aan een grote klimaatbeweging?

Ja, natuurlijk! Ik heb meegedaan aan het trainingsweekend van 6 tot 8 maart in de bosrijke omgeving van Austerlitz met nog zo’n 100 andere leuke actieve gedreven mensen. Het programma stond helemaal in het teken van training, inspiratie en elkaar leren kennen.Informatieve, goede inhoudelijke wereldcafé onderwerpen, vruchtbare Open Space, schitterende performance over Patcha Mama door Chihiro Geuzekamp, heerlijk muziek maken met Pelle en vrienden, dansen, en vele bekenden weer ontmoeten. Wil je meer portretten zien? Kijk bij Groene Shit

fotografie: groeneshit.nl

fotografie: groeneshit.nl

Meer informatie over het Trainingsweekend
Onze klimaatbeweging is divers, kleurrijk en actief op vele fronten. Maar Nederland zit in de achterhoede van de transitie naar een 100 procent duurzame, fossielvrije samenleving. Onze impact is dus nog niet groot genoeg.

Voor wie
We willen kennis over en vaardigheden in het voeren van klimaatcampagnes vergroten en we willen de uitwisseling bevorderen tussen klimaatactivisten uit alle hoeken van de samenleving. De mensen die het Nederlandse schaliegas in de grond weten te houden, de journalisten ons verhaal vertellen, de studenten van de fossielvrijcampagnes, vakbondsmensen met een groen hart, de duurzame ondernemers, Groningers die de gaskraan dicht willen draaien, leden van lokale energiecoöperaties, de kunstenaars die ons inspiratie geven, iedereen die een rol wil nemen in het groot maken van de Nederlandse klimaatbeweging.

2015 is het jaar voor klimaatactie. De klimaattop in Parijs in december is een sleutelmoment waarvoor we de Nederlandse bevolking als nooit tevoren kunnen mobiliseren. Voor een toekomst zonder escalerende klimaatverandering en een klimaatrechtvaardige wereld.

Voel jij jezelf deel van de klimaatbeweging, of wil je er graag deel van uitmaken? Dan wil je alle activiteiten in aanloop naar de klimaattop en de nazorg niet missen. Voor vragen en meer informatie kun je contact opnemen met Edwin Grooters: efgrooters@gmail.com

Andere initiatiefnemers
Dit trainingsweekend werd georganiseerd door Pelle Berting, Maria Kolossa, Rebecca van Scheijndel, Peter Loomans, Edwin Grooters, Freek Bersch, Leon Varitimos, Peter Polder, Florian Wolff, Bob Wester en Vincent Deinum. Op persoonlijke titel maar actief of werkzaam bij onder andere Greenpeace, Milieudefensie, Urgenda, Fossielvrij NL, Transition Towns, GroenFront!, Doorbraak en FNV.

klimaatbeweging tek